ဒ့ဒ့မုၣ်လၢယအဲၣ်ဒိၣ် ပှၤဂၤလၢဒ်နၤတအိၣ်
ဟဲ လၢ - မီၣ် ဂ့ၤ
တၢ် လၢ ယ တူၢ် ဘၣ် တ ဖၣ်
လၢ ယ သး ပူၤ မ့ၢ် ထဲ နၤ
ယ တံၤ သ ကိး စံး ဘၣ် ယၤ
န မ့ၢ် ပှၤ လာ် အၢ တ ဂၤ
ဘၣ် ဆၣ် မဲၤ ချံ လၢ အဲၣ် နၤ
ကွၢ် နၤ ဃံ လၤ ဂ့ၤ ဒိၣ် မး
ဒ့ ဒ့ မုၣ် ဧၢ ယ အဲၣ် နၤ
က တီ ဒီး နၤ ထဲ တ ဂၤ
တ ဆၢ န သး ဒီး ပှၤ ဂၤ
ထီ ဘိ ဆၢ အိၣ် န က ပၤ
သး တ ဖျၢၣ် တၢ် အဲၣ် တ ဂၤ
တ ဘျီ ခါ ဟ့ၣ် တ့ၢ် နဲ ယၤ
ယ ပၤ နၤ ဒ် တၢ် အဲၣ် ဆိ
တ ဃိ က အဲၣ် နၤ ထီ ဘိ
ဖဲ လၢ တ ဘျီ ခါ န တဲ
ထဲ ယၤ တ ဂၤ က အဲၣ် နဲ
က လဲၤ ခီ ဖျိ တၢ် ကီ ခဲ
တ ပျံၤ ဘၣ် က လဲၤ တ ၀ဲ
ကဲ တဲ နၤ တၢ် လၢ အ တီ
ပှၤ ဂၤ တ အဲၣ် နီ တ ဘျီ
ခီ ဖျိ လၢ အဲၣ် ယဲ ထဲ နၤ
သး ပ့ၤ နီၣ် နၤ ကီ ဒိၣ် မး
က စု ဒု ထဲ ယၤ တ ဂၤ
တူၢ် ဘၣ် တၢ် သး ဖှီၣ် လၢ နၤ
ယ သ့ၣ် ညါ လီၤ ယဲ ယ သး
သး ပ့း နီၣ် နၤ တ န့ၢ် ဘၤ
တၢ် ဟဲ ၀ံ အံၤ အၢ ဒိၣ် မး
ကိး မုၢ် ဟါ သ့ၣ် နီၣ် ဘၣ် နၤ
ဒ် ယ မ့ၢ် က ညီ ခွါ ဖိ
သူး သ့ၣ် က ပၢၤ ဃာ် ထီ ဘိ
တၢ် ဆၢ တဲၤ လၢ အ ခဲ အံၤ
ယ သး ဖိ ဘၣ် လီၤ သ ဘှံး
လၢ တၢ် က တိၤ တ ထံၣ် ဃိ
က ညီ ခွါ ဖိ သး ဘၣ် ဒိ
လၢ လီၢ် မံ ခိၣ် ထဲ တ ဂၤ
ယ သး သ ယုၢ် နၤ ဒိၣ် မး
ယ သ့ၣ် ညါ န သး အိၣ် ယၤ
ထဲ အဲၣ် ဟ့ၣ် က့ၤ တ န့ၢ် ဘၤ
ဖီ တ ဖီး လၢ ယ ဖီၣ် ဃာ်
တုာ် အ လီၤ ဆှု က ပာ်သး
ဖဲ ဒၣ် န သး တ ြတီ နၤ
တၢ် ြတီ တ မ့ၢ် ယ ဖွဲး ယၤ
တၢ် အိၣ် သး ဒီး တၢ် သး အိၣ်
တ ဒ် သိး ဃိ ဘၣ် တူၢ် ဖှိၣ်
ဒ့ ဒ့ မုၣ် လၢ ယ အဲၣ် ဒိၣ်
ပှၤ ဂၤ လၤ ဒ် နၤ တ အိၣ်
မ့ၢ် ဆၢ ယ ဟး ယံၤ ဒီး နၤ
ထု က ဖၣ် န ဲကိး မုၢ် နာ်
http://www.ksngkaren.org/2012/06/blog-post_5753.html
တၢ် လၢ ယ တူၢ် ဘၣ် တ ဖၣ်
လၢ ယ သး ပူၤ မ့ၢ် ထဲ နၤ
ယ တံၤ သ ကိး စံး ဘၣ် ယၤ
န မ့ၢ် ပှၤ လာ် အၢ တ ဂၤ
ဘၣ် ဆၣ် မဲၤ ချံ လၢ အဲၣ် နၤ
ကွၢ် နၤ ဃံ လၤ ဂ့ၤ ဒိၣ် မး
ဒ့ ဒ့ မုၣ် ဧၢ ယ အဲၣ် နၤ
က တီ ဒီး နၤ ထဲ တ ဂၤ
တ ဆၢ န သး ဒီး ပှၤ ဂၤ
ထီ ဘိ ဆၢ အိၣ် န က ပၤ
သး တ ဖျၢၣ် တၢ် အဲၣ် တ ဂၤ
တ ဘျီ ခါ ဟ့ၣ် တ့ၢ် နဲ ယၤ
ယ ပၤ နၤ ဒ် တၢ် အဲၣ် ဆိ
တ ဃိ က အဲၣ် နၤ ထီ ဘိ
ဖဲ လၢ တ ဘျီ ခါ န တဲ
ထဲ ယၤ တ ဂၤ က အဲၣ် နဲ
က လဲၤ ခီ ဖျိ တၢ် ကီ ခဲ
တ ပျံၤ ဘၣ် က လဲၤ တ ၀ဲ
ကဲ တဲ နၤ တၢ် လၢ အ တီ
ပှၤ ဂၤ တ အဲၣ် နီ တ ဘျီ
ခီ ဖျိ လၢ အဲၣ် ယဲ ထဲ နၤ
သး ပ့ၤ နီၣ် နၤ ကီ ဒိၣ် မး
က စု ဒု ထဲ ယၤ တ ဂၤ
တူၢ် ဘၣ် တၢ် သး ဖှီၣ် လၢ နၤ
ယ သ့ၣ် ညါ လီၤ ယဲ ယ သး
သး ပ့း နီၣ် နၤ တ န့ၢ် ဘၤ
တၢ် ဟဲ ၀ံ အံၤ အၢ ဒိၣ် မး
ကိး မုၢ် ဟါ သ့ၣ် နီၣ် ဘၣ် နၤ
ဒ် ယ မ့ၢ် က ညီ ခွါ ဖိ
သူး သ့ၣ် က ပၢၤ ဃာ် ထီ ဘိ
တၢ် ဆၢ တဲၤ လၢ အ ခဲ အံၤ
ယ သး ဖိ ဘၣ် လီၤ သ ဘှံး
လၢ တၢ် က တိၤ တ ထံၣ် ဃိ
က ညီ ခွါ ဖိ သး ဘၣ် ဒိ
လၢ လီၢ် မံ ခိၣ် ထဲ တ ဂၤ
ယ သး သ ယုၢ် နၤ ဒိၣ် မး
ယ သ့ၣ် ညါ န သး အိၣ် ယၤ
ထဲ အဲၣ် ဟ့ၣ် က့ၤ တ န့ၢ် ဘၤ
ဖီ တ ဖီး လၢ ယ ဖီၣ် ဃာ်
တုာ် အ လီၤ ဆှု က ပာ်သး
ဖဲ ဒၣ် န သး တ ြတီ နၤ
တၢ် ြတီ တ မ့ၢ် ယ ဖွဲး ယၤ
တၢ် အိၣ် သး ဒီး တၢ် သး အိၣ်
တ ဒ် သိး ဃိ ဘၣ် တူၢ် ဖှိၣ်
ဒ့ ဒ့ မုၣ် လၢ ယ အဲၣ် ဒိၣ်
ပှၤ ဂၤ လၤ ဒ် နၤ တ အိၣ်
မ့ၢ် ဆၢ ယ ဟး ယံၤ ဒီး နၤ
ထု က ဖၣ် န ဲကိး မုၢ် နာ်
http://www.ksngkaren.org/2012/06/blog-post_5753.html
ဆၢဒီးဆဲးအဂ့ၢ်
လၢ ကညီကၠိဖိပှာ်ဘျးစဲကရူၢ်
လၢ သ ၀ီ တ ဖျၢၣ် အ ပူၤ ဟံၣ် ဖိ ဃီ ဖိ လၢ အ ထီၣ် ပှၢ် သီ သီ ဖိ တ ဒူၣ် အိၣ် ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ.အ ၀ဲ သ့ၣ် အိၣ် စ့ၢ် ကီး ဒီး အ မိၢ် သး ပှၢ် တ ဂၤ န့ၣ် လီၤ.အ ၀ဲ သ့ၣ် အ ဟံၣ် ဖိ ဃီ ဖိ အိၣ် ပဲှၤ ဒီး တၢ် အဲၣ် တၢ် ကွံ သ ပှၢ် န့ၣ် လီၤ.လၢ တၢ် န့ၣ်အ ဃိ ပှၤ သ ၀ီ ဖိ တ နီၤ အဲၣ် ဘၣ် အီၤ လၢာ် သး ဘၣ် ဆၣ် တ နီၤ အ ကျါ အ တၢ် သး က့ၣ် သးကါ အီၤ သ ပှၢ် လီၤ.
အၢၣ် လၢ သ ၀ီ တ ဖျၢၣ် န့ၢ် အ ပူၤ စ့ၢ် ကီး အိၣ် ဒီး သ ၀ီ သ ပှၢ် , သ ၀ီ တၢ် သိၣ် တၢ် သီ လၢ ဘၣ် တၢ် ဒါ လီၤ ဃာ် တၢ် အီၤ လၢ မိၢ် စိၤ ပၢ် စိၤအိၣ် ၀ဲ စ့ၢ် ကီး န့ၣ် လီၤ. တၢ် ဘျၢ အါ မး အ ကျါ မိၢ် ပၢ် မ့ၢ် တ အိၣ် , အိၣ် စ့ၢ် ကီး လၢ သ ၀ီ ပူၤ တ သ့ ဘၣ် လ့ၤ တ က့ၤ န့ ၣ် လီၤ.
အီ - တ နံၤလၢ တၢ် တ ဆိ က မိၣ် တၢ် တ ပာ်သး အ ပူၤ ဟံၣ် ဖိ ဃီ ဖိ လၢ အ ပှဲၤ ဒီး တၢ် အဲၣ် တၢ် ကွံ တ ဒူၣ် လၢ အ မ့ၢ် ဆၢ ဒီး ဆဲး အ ဟံၣ် ဖိ ဃီ ဖိ အံၤ လၢ အ ၀ဲ သ့ၣ် အ သး ပူၤ မူ ခိၣ် စူၤ က လံၤ မုၢ် လီၤ ဒီး လီ ဖျး တၢ် ဒူၣ် ဆူၣ် ဆူၣ် က လဲာ်ပှဲၤ ဒီး တၢ်, သူၣ် အုး တၢ် သး အုး ခီ ဖျိ အ မိ သး ပှၢ် တ ဂၤ သံ ကွံာ် ၀ဲ လၢ တၢ် ဆါ သး ပှၢ် အ ဃိ န့ၣ် လီၤ. ဖဲ အ ၀ဲ သ့ၣ် ဟီၣ် ဒီး သူၣ် လီၤ ဘှံး သး လီၤ ဆှါ အ ဆၢ က တီၢ် ဒူ သ ၀ီ သး ပှၢ် ဒီး သ ၀ီ ဖိ တ နီၤ ဟဲ ကိး ပ သူ ထီၣ် ဘူ း ထီၣ် ဘူ ထီၣ် ဒီး အ ၀ဲ သ့ၣ် လၢ“ဟး ထီၣ် ကွံာ် , ဟး ထီၣ် ကွံာ် ဟး ထီၣ် ကွံာ် ခံ အံၤ လၢ သ ၀ီ ပူၤ တ က့ၢ်.
ဆၢ ဒီး ဆဲး ဒီ မိၢ် ခံ ဂၤ ပဲှၤ ဒီး တၢ် သး လီၤ ဘှံး ထဲ လဲၣ် ထဲ လဲၣ် ဘၣ် ဆၣ် ခီ ဖျိ တၢ် သိၣ် တၢ် သီ အိၣ် တ့ၢ် အ ဃိ ဟံးတၢ် တ ချုး ၀ာ် တၢ် တ ချုး ဘၣ် ဃ့ၢ် ထီၣ် ကွံာ် လၢ သ ၀ီ ချၢ ထဲ စု ယၢ် ခီ န့ၣ် လီၤ.မ့ မ့ၢ် အ မိၢ် သး ပှၢ် အ စိၣ် တ ခီ ဘၣ် ပာ်တ့ ၢ် ကွံာ် ၀ဲ ဖဲ သ ၀ီ ပူၤ အ ၀ဲ သ့ အ ဒၢး ပူၤ န့ၣ် လီၤ. ဒူ သ ၀ီ သး ပှၢ် ဒီး ဒူ ဖိ သ ၀ီ ဖိ တ ဖၣ် မၢ ပှၤ လဲၤ တၢာ်ကွံာ် လၢ ထံ ကျိ ပူၤ န့ၣ် လီၤ.ဘၣ် ဆၣ် ဒီး ဒူ ဖိ သ ၀ီ ဖိ လၢ အဲၣ် ပှၤ လၢ အ ဃၢ ၤတ ဖၣ် လဲၤ ဟံ ၀ဲ အ စိၣ် ဒီး ခူၣ် လီၤ ကွံာ် ၀ဲ ဒီး မၤ ဘူၣ် ထီၣ် ကွံာ် ၀ဲ ဂ့ၤ ဂ့ၤ နီၢ် နီၢ် န့ၣ် လီၤ.
အၢၣ် ´ ဖဲ န့ၢ် အ ဆၢ က တီၢ် ဆၢ ဒီး ဆဲး ခံ ဂၤ ဘၣ် ဃ့ၢ် ထီၣ် ကွံာ် ၀ဲ လၢ သ ၀ီ အ ချၢ ပှဲၤ ဒီး တၢ် သး လီၤ ဘှံး လီၤ ဆှါ လီၢ် မံ တ အိၣ် လၢၤ လီ ၢ်ဒါ တ အိၣ် လၢၤ လၢ န့ၣ်တ တီၤ လၢ န့ၣ် တ တီၤ ဘၣ် ဟး အိၣ် ဆိး ၀ဲ န့ၣ် လီၤ. လၢ တ့ၢ် န့ ၢ် အ ဃိ အ ၀ဲ သ့ၣ် ဒီ မိ ၀ၤ ခံ ဂၤ သူၣ် ထီၣ် က ဒီး အ ဟံၣ် ဖိ ဃံလၤ လၢ ပှ ၢ်လၢ် ကျါ ပှဲၤ စ့ၢ် ကိး ဒီး တၢ် တၢ် ကွံ န့ၣ် လီၤ. အ ၀ဲ သ့ၣ် အိၣ် မူ လဲၤ ခီ ဖျိ ၀ဲ ပှဲၤ ဒီး တၢ် အဲၣ် တၢ် ကွံ အ ဃိ ဒိး န့ၢ် ဘၣ် ၀ဲ အ ဖိ ခွါ လၢ အ လီၤ အဲၣ် ဒိၣ် မး တ ဂၤ န့ၣ် လီၤ.
တ နံၤ န့ၣ်ဖဲ ဖိ ခွါ ဖိ အ သး အိၣ် (၁) နံၣ် အ ဆၢ က တီၢ် အ ပါ သး ဘိ လၢမၤ တၢ် လၢ တၢ် လီၢ် အ ယံၤ န့ၣ် လီၤ. အီ ဆဲး အ နီၢ် က စၢ် ဒၣ် ၀ဲ အဲၣ် ဘၣ် အ မါ သး ဘိ ဒီး အ ဖိ ခွါ ဒိၣ် မး အ ဃိ လၢ သူၣ်သး လီၤ ဘှံး အ ပူၤ က ဘၣ် လဲၤ ၀ဲ ဒီး က ဘၣ် လဲၤ ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ.ဆဲး အ နီၢ် က စၢ် ဒၣ် ၀ဲ ကိး ထီၣ် ၀ဲ အ မါ သး ဘိ ဧၢ ကီၠ က လဲၤ လီ နီၤ. နၢ မူ ထီၣ် ၀ဲ အ မါ သး ဘိ ဒီး အ ဖိ ခွါ ဖိ အ ဘီး ပၤ ၀ံၤ ယူာ် လီၤ အ ခီၣ် ပဲှၤ ဒီး တၢ် သး လီၤ ဘှံး ဆူ တၢ် လီၢ် အ ယံၤ န့ၣ် လီၤ.
မုၢ်နံၤ မုၢ်သီ သ့ၣ် တ ဖၣ် လဲၤ ပူၤ ကွံာ် ၀ဲ အ သိး ဖိ ခွါ ဖိ ပဲှၤ ထီၣ် တ နံၣ် (၅) လါ အ ဆၢ က တီၢ် , သ ၀ီ သး ပှၢ် ဒီး သ ၀ီ ဖိ သ့ၣ် တ ဖၣ် ဟး ဆှၣ် ထံ ဆှၣ် ကီၢ် အ ခါ ထံၣ် ဘၣ် ၀ဲ ဒၣ် ဆၢ ဒီး အ ဖိ ခွါ အိၣ် ၀ ဲလၢ ဒၢး ပူၤ န့ ၣ် လီၤ.ဆၢ အ နီၢ် က စၢ် ဒၣ် ၀ ဲလၢ တၢ်သ့ၣ် နီၣ် ဘၣ် အ ၀ၤ သး ဘိ အ ဃိ ပှဲၤ ဒီး တၢ် ဆိ က မိၣ် န့ၣ် လီၤ . သ တူၢ် က လာ် တၢ် သီ လၢ ဒၢး မဲာ် ညါ အ ဃိ, ဆၢ ဂဲၤ ဆၢ ထၢၣ် ဒီး လဲၤ ကွၢ် စူၣ် ၀ ဲဒၣ် န့ၣ် လီၤ. အၢၣ် ´ တၢ် အံၤ ကီ ဒိၣ် မး လဲၣ် အ ၀ ဲသ့ၣ် ဟဲ မၤ မ နုၤ လဲၣ်. ဆၢ အ တၢ် ဆိ က မိၣ် တ က တၢၢ် အ ဆၢ က တီၢ် အ ခါ တၢ် က လုၢ် သီ ထီၣ် သ တူၢ် က လာ် ဖး ဒိၣ် မ တၤ အိၣ် လၢ ဟံၣ် ပူၤ တ ဖၣ် လဲၣ် , ဟဲ လီၤ တ ဘျီ ဃီ ပှၤ လၢ အ အိၣ် ဖဲ အံၤ တ ဖၣ် က ဘၣ် တၢ် မၤ သံ အီၤ လီၤ. ဆၢ ပျံၤတၢ် ဒိၣ် မး လီၤ, ကွဲး လီၤ လံာ် ဖိ တ ဘ့ၣ် ဒီး ဖၢ နုာ် လီၤ ၀ ဲလၢ အ ဖိ ခွါ ဖိ အ ပဲ သ့ၣ် အ ပူၤ န့ၣ် လီၤ.ပျဲ စံၣ် လီၤ အ ဖိ ခွါ လၢ ဟံၣ် လီၢ် ခံ န့ၣ် လီၤ.
အၢၣ် ´ ဖိ ခွါ ဖိ တ ခီ တ သ့ၣ် ညါ တၢ် နီ တ မံၤ ဘၣ် န့ၣ် လီၤ. ကၠံၣ် လၢ ဟံၣ် လီၢ် ခံ ဒီး ကွၢ် စူၣ် တၢ် န့ၣ် လီၤ. ဆၢ တ ခီ လၢ တၢ် ပျံ တ ဖုး အ ပူၤ လဲၤ လီၤ ၀ဲ လၢ တၢ် မဲာ် ညါ ဒီး ဘၣ် တၢ် တီၢ် အီၤ ဘၣ် တၢ် မၤ တ ရီ တ ပါ အီၤ လၢ ခံ ဘျီ သံ ဆဲး သံ ၀ဲ လၢ ဒီး န့ၣ် လီၤ. တၢ် ဟူ တၢ် ဂဲၤ တ ခါ အံၤ ပဲှၤ မ ဲာ် ပဲှၤ နါ လၢ ဖိ ခွါ ဖိ အ မဲာ် န့ၣ် လီၤ. ဖိ ခွါ ဖိ အံၤ အ မံၤ လၢ ဆၢ ဆဲး န့ၣ် လီၤ. ဟိၣ် လၢာ် သး ဘၣ် ဆၣ် ဟီၣ် တ ဘူၣ် ပျံၤ တၢ် ဒိၣ် မး အ ဃိ က နီး ပ စုၤ လၢ တ ပှီာ် လာ် န့ၣ် လီၤ.ဖဲ ပှၤ က့ၤ ခဲ လၢာ် အ ဆၢ က တီၢ် ဖိ ခွါ ဖိ ဆၢ ဆဲး ဟဲ ထီၣ် လၢ တၢ် ပျံၤ တၢ် ဖုး အ ပူၤ ဟဲ ထီၣ် ဆူ အ မိၢ် အ အိၣ် ဖိး ဟု ထီၣ် အ မိ သး ဘိ လၢ အ ပဲှှၤ ဒီး တၢ် သွံၣ် တ ဂၤ ဒီး ဟီၣ် ၀ဲ လၢာ် သး န့ၣ် လီၤ.
ဒ် အ မ့ၢ် ဖိ သၣ် အ သိး က ဘၣ် လၤ က့ၤ ၀ဲ ဖဲ လဲၤ တ သ့ၣ် ညါ ၀ ဲလၢာ် ဘၣ် န့ၣ် လီၤ. တ နံၤ ဒီး တ နံၤ အိၣ် လၢ အ မိၢ် က ပၤ တ အီၣ် ဘၣ် တ အီ ဘၣ် တုၤ လၢ အ မိၢ် လီၤ ဘှ့ၣ် တ စု န့ၣ် လီၤ. အ မိၢ် တ ခီ လၢ ပျုၤ ပူၤ ကွၢ် လီၤ က့ၤ အ ဖိ ခွါ ဖိ ဒီး ဟီၣ် လၢာ် သး စ့ၢ် ကီး လီၤ. ဖိ ခွါ ဖိ ဆၢ ဆဲး အ နီၢ် က စၢ် ဒၣ် ၀ ဲတ ထံၣ် က့ၤ လၢ အ မိ အ ပါ အ ဃိ ထံၣ် ကျဲ တ ဘိ ဒီး ပိာ် ထီၣ် ၀ဲ လၢ အ က့ၣ် ဒီး အ လီၤ န့ၣ် လီၤ. ဖဲ လၢ အ လဲၤ တုၤ လၢ ကျဲ ဖး ဒ့ ဒီး ထံၣ် ၀ဲ ပှၤ လဲၤ ထီၢ် ကိၠ အါ မး လီၤ့ တ နီၤ တၢ် နဲ သိး အီၤ တ နီၤအတၢ် နီၢ် ဒိၣ် န့ၢ် အီၤ လီၤ.အ ၀ဲ ဆိၣ် ွ့ မိၣ် ထီၣ် မ့ၢ် အ က လံၤ ဖဲ လဲၣ်. ဖဲ ကျ ဲဆံး ဖး အ လီ ၢ် န့ၢ် အိၣ် စ့ၢ် ကီး ဒီး ချၢၣ် ဃး ဒိၣ် တ ခိၣ် န့ၣ် လီၤ. လဲၤ က့ၤ တ ဘၣ် လၢၤ နီ တ ပူၤ အ ဃိ ဆၢ ဆဲး ဖိ ဆ့ၣ် နီၤ လၢ ချၢၣ် ခီၣ် ထံး ဒီး မံ ဘၣ် အ သး န့ၣ် လီၤ.
ဖဲ အ ၀ဲ မံ ပၢၢ် ထီၣ် အ ဆၢ က တီ ၢ်အ ခါ အ ၀ ဲတၢ် သါ ၀ံၤ အ သး ဒိၣ် မး လီၤ, ဘၣ် ဆၣ် တၢ် အီၣ် တ အိၣ် လၢအ ဂီၢ် နီ တ မံၤ ဘၣ်.ဖိ သၣ် တ နီၤ ဟဲ က့ၤ ဒီး ကွံာ် အီၤ လၢ လၢၢ် တ နီၤ တၢ် နံၤ ဘၣ် အီၤ ဘၣ် ဆၣ် လၢ အ ကျါ ဖိ သၣ် ပိာ် မုၣ် အိၣ် ၀ဲ တ ဂၤ လၢ အ မံၤ မ့ၢ် ၀ဲ မူ မူ န့ၢ် သါ က ညီ အီၤ ဖဲ အ ထံၣ် ဘၣ် အီၤ အ ဆၢ အ တီၢ် န့ၣ် လီၤ. ဖဲ ဆၢ ဆဲး ဖိ ဟီၣ် အ ခါ အ ၀ဲ ဟဲ လၢ ဆၢ ဆဲး အ အိၣ် ဒီး သံကွၢ် ၀ဲ ဒ့ ဖိ ဧၢ န ဟီၣ် ဘၣ် မ တၤ လဲၣ်. ဆၢ ဆဲး ထဲ ထီၢ် ၀ ဲလၢ အ က လုၢ် က နိး က စူၤ အ ပူၤ ယ မိ တ အိၣ် လၢၤ ဘၣ် , ယ ပါ တ အိၣ် လၢၤ ဘၣ်. အ လဲ အံၤ မီး တၢ် သါ ၀ံၤ ယ သး လၢ မ့ၤ လံ ပှၤ တ ဟ ဲဒုး အီၣ် ယၤ နီ တ ဂၤ လၢၤ ဘၣ်.
စုးလီၤ အ ခိၣ် ဒီး ဟီၣ် ထီၣ် ၀ဲ ဟုး ဟုး န့ၣ် လီၤ.မ့ မ့ၢ် မူ မူ တ ခီ တ ဲအီၤ ဟီၣ် လၢ တ ဂ့ၤ ဒ့ ဖိ ဧၢ အ အံၤ ကိၣ် အီၣ် တ ခိ ဆၢ ဆဲး လၢ တၢ် သါ ၀ံ ဖး ဒိၣ် အ ပူၤ ဟံထီၣ် ၀ဲ မူ မူ အ ကိၣ် ဒီး အီၣ် ၀ ဲမး ကျၢၤ သူၣ် ကျုၤ သး န့ၣ် လီၤ. မူ မူ တဲ ထီၣ် ၀ဲ ဒ့ ဖိ ဧၢ နီ က က့ၤ လီ နီၤ မူ မူ န့ၢ် အ သး က အိၣ် ဒၣ် ခံ နံၣ် ဘျဲၣ် ဒံး လီၤ ဘၣ် ဆၣ် အဲၣ် ဘၣ် ၀ဲ ဆၢ ဆဲ းဒိၣ် မး သါ က ညီ ၀ဲ ဒိၣ် မး အ ဃိ က့ၤ တ ဲ၀ဲ အ မိ လၢ က ကိး အိၣ် က့ၤ အီၤ န့ၣ် လီၤ.
ဘၣ် ဆၣ် အ မိ ၢ်အ ပၢ် တ အဲၣ် ၀ဲ နီ တ စဲ း ဘၣ် အ ဃိ မၤ ၀ဲ တ ဘၣ် စ့ၢ် ကီး ဘၣ်. ကိး နံၤ ဒဲး ဖဲ မူ မူ လဲၤ ထီၣ် ကိၠ ဟဲ စိာ် ၀ဲ ကိၣ် အါ အါ ဒီး ဟဲ ဟ့ၣ် ဒုး အီၣ် အ ဒ့ ခွါ အ ခိၣ် န့ၣ် လီၤ. ဆၢး တ ခီ မ့ၢ် လၢ အ နီၢ် ဆံး ဒံး အ ဃိမ ၤ တၢ် တ သ့ နီ တ မံၤ ဘၣ် ့ ထဲ ဒၣ် အီၣ် ၀ဲ အ နီ အ ကိၣ် ဒီး မူ ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ.မုၢ် မ့ၢ် ဟါ လီၤ ဒီး ထံၣ် မှံ က့ၤ ၀ဲ အ မိ ဖဲ ပှၤ မၤ ဆါ ပ ယွ ဲမၤ သံ တၢ် ဟူး တၢ် ဂဲၤ တ ခါ အံၤ အိၣ် စဲ တံၢ် လၢ ဆၢ ဆဲး အ သး ပူၤ ကျၢၤ မး န့ၣ် လီၤ. လၢ ဆၢ ဆဲး အ သး ကံၢ် ပူၤ တၢ် သ့ၣ် တ ဖၣ် န့ၢ် ဒုး ထီၣ် ဟူး ထိၢ် ဂဲၤ အီၤ ကိး နံၤ ဒဲး လီၤ ခီ ဖျိ အ မ့ၢ် ဖိ သၣ် အ ဃိ မၤ တၢ် တ သ့ နီ တ မံၤ လၢၤ ဘၣ်.
အၢၣ် လၢ တၢ် တီၤ သူၣ် ပာ်သး ပူၤ ဖု သး ပှၢ် တ ဂၤ ဟး လၢ ကျဲ ဒီး ဟဲ ထံၣ် အီၤ ဒီး သံ ကွၢ် သံ ဒိး အ ဂ့ၢ် သ့ၣ် ညါ ၀ဲ လၢ အ မိၢ် အ ပၢ် တ အိၢ် လၢၤ အ ဃိ က့ၤ ကိး အီၤ န့ ၣ် လီၤ. တၢ် လီၢ် ဖဲ လဲၣ် တ သ့ၣ် ညါ လၢၤ ဘၣ် ့ ဖု သး ပှၢ် တ ဂၤ က့ၤ တုၤ လၢ် အ လီ ၢ်အိၣ် လီၢ် ဆိး ကိး နုာ် အီၤ လၢ ဒၢး ပူၤ န့ၣ် လီၤ့ မုၢ် ဆ့ၣ် ထီၣ် တ နံၤ ဆၢ ဆဲး မံ ပၢၢ် ထီၣ် နၢ် ဟူ တၢ် သီၣ် ( ၀့ၢ် ၀ီၢ် ) ၀့ၢ် ၀ီၢ် အ ဃိ လဲၤ ကွၢ် စူၣ် တၢ် န့ၣ် လီၤ.ထံၣ် ၀ဲ လၢ ပှၤ အါ ဂ့ၤ ဂဲၤ တၢ် ဆု သ့ ခီၣ် ဘၣ် ( ခ လ တ ) န့ၣ် လီၤ.အ ၀ဲ မ့ မ့ ၢ်ဖိ သၣ် ဘၣ် ဆၣ် အ သး စဲ ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ. ကွၢ် နီၣ် တၢ် စ့ၢ် ကီး ကျၢၤ မး န့ၣ် လီၤ. ဖဲ ပှၤ တ အိၣ် အ ခါ အ ၀ဲ ဂဲၤ လိ ၀ဲထဲ တ ဂၤ ဒ် ပှၤ ဂဲၤ ၀ဲ အ သိး န့ၣ် လီၤ. ဒီး မၤ သီၣ် စ့ၢ် ကီး အ က လုၢ် ( ၀့ၢ် ၀ီၢ် ) (၀ံၢ် ၀ီၢ် ) ထဲ တ ဂၤ ဧိၤ န့ၣ် လီၤ.ဖု ဖု က့ၤ ကွၢ် စူၣ် အီၤ ဒီး ကိး အီၤ န မၤ မ တၤ လဲၣ် ့ ဆၢ ဆဲး တဲ ဆၢ အ ဖု လၢ ဖု ဧၢ ယ ဂဲၤ လိၣ် ကွဲ လီၤ.
အ ဖု တ ခီ ဒုၣ် လီၤ အ ခိၣ် ကျဲး ကျဲး ၀ံၤ ဟံ ထီၣ် အ လံၤ အ စု ဒီး လဲ အီၤ မ့ၤ န့ၣ် လီၤ. ဖဲ အ ၀ ဲဖိ သၣ် ခွါ ထီၣ် ဒီး အ ၀ဲ ဒိး န့ၢ် ဘၣ် အ ဖု အ တၢ် ကူၣ် ဘၣ် ကူၣ် သ့ ဖဲ လၢာ် အ မဲာ် ညါ အိၣ် ဒီး တၢ် ဂံၢ် ဆူၣ် ဘါ ဆူၣ် တၢ် သူၣ် ဒူ သး ဒူ ဒိၣ် မး တ ဂၤ ဒီး မ့ၢ် စ့ၢ် ကီး ပှၤ လၢ အ ဖျဲၣ် အ ချ့ တ ဂၤ လီၤ. တ နံၤ အ ဖူ ကိး နုာ် အီၤ လၢ ဒၢး ပူၤ ဒီး ဆဲး န့ၢ် အီၤ က သံၣ် အါ မး လီၤ.က သံၣ် ပ က သဲၣ် ကီၠၣ် , ခ့ ဘှ့ , သ မံ ညီၤ သူ သ ဒံ ခဲ လၢာ် အ ဃိမ ့ၢ် လၢ အ ဖု အဲၣ် ဘၣ် အီၤ ဒီး အ ဖု သ့ၣ် ညါ လၢ အ ၀ဲ အိၣ် ဒီး တၢ် သး စူ တ ဂၤ အ ဃိ လီၤ.
တ နံၤ အ ၀ဲ ကိး အ ဖု လၢ အ ဃၢၤ ဒီး တဲ ၀ဲ ဖု ဧၢ လၢ သါ နီၢ် ဆံး ဒံး အ ခါ သ ၀ီ သး ပှၢ် ဒီး အ ပှၤ သ့ၣ် တ ဖၣ် ဟဲ မၤ တ ရီ တ ပါ သါ မိ , မၤ ပ ယွ ဲ၀ဲ အ က လုာ် က လုာ် လံ ခံ မၤ သံ ၀ ဲလၢ သါ မဲာ် ညါ သါ ထံၣ် မှံ က့ၤ တုၤ အ ခဲ အံၤ လီၤ. သါ က ဘၣ် မၤ ဆၢ က့ၤ အ ၀ဲ သ့ၣ် လီၤ မ့ၢ် အ ဂ့ၤ စ့ၢ် ကီး ဧါ အ ဖု တဲ ဆၢ က့ၤ အီၤ တ ချုး ပ မၤ တၢ် တ ခါ ပ ဘၣ် အိၣ် ဒီး တၢ် ဆိ က မိၣ် ပဲာ် ထံ နီၤ ဖး လီၤ တံၢ် လီၤ ဆဲး န့ၣ် လီၤ. အ ၀ဲအုၣ် လီၤ ၀ဲ မ့ၢ် မ့ၢ် ဖု ဧၢ ၀ံၤ က့ၤ လၢ အ လီၢ် မံ ဒၢး န့ၣ် လီၤ.
တ နံၤ အ ဖု ကိး အီၤ လၢ အ က ပၤ ဖု လံး ဧၢ ဟဲ လၢ အံၤ တ စိၢ် ဖိ့ မ့ၢ် ဖု ဧၢ ယ ဟဲ လံ, အ ဖု တဲ အီၤ ယ သး ပှၢ် ထီၣ် လံ တ ယံ လၢၤ ဘၣ် ဒီး ယ က သံ လီၤ. လၢ တၢ် န့ၢ် အ ဃိ ဖု က ဟ့ၢ် တ့ၢ် နၤ တၢ် တ မံၤ နီၤ ဒီး မူ ဒါ တ မံၤ လီၤ.ဖု တဲ န မၤ လၢ ပဲှၤ န မူ န ဒါ မ့ၢ် ၀ံၤ ဒီး တၢ် ဘိၣ် တ ဘိၣ် အံၤ တ အိၣ် ထီၣ် သ့ လီၤ.အ ၀ဲ ဒုၣ် လီၤ ၀ဲ မ့ၢ် ဖု ဧၢ ဒ် န တၢ် လိၣ် ဘၣ် အ သိး လီၤ့ တ ယံာ် တ မီၣ် လၢၤ ဒီး အ ဖု န့ၢ် ပာ်လီၤ တဲာ် သ ယုာ် က့ၤ အီၤ လီၤ. မူ ဒါ တ ခီ မ့ၢ် ၀ဲ က ဘၣ် ဟး ဒှး ဒုး လီၤ မၢ် ကွံာ် တၢ် နာ် က မၣ် ပှၤ လၢ အ သူ တၢ် စု ဆူၣ် ခီၣ် တ ကး သ့ၣ် တ ဖၣ် , မီၤ စိ ရိၤ သ့ၣ် တ ဖၣ် ဒီး က ဘၣ် ဆိ တ လဲ က့ၤ လၢ တၢ် အ ဘၣ် ခဲ လၢၢ် န့ၣ် လီၤ.
ဒ် အ ဖု ဟ့ၣ် အီၤ မူ ဒါ အ သိး တ နံၤ အ ၀ဲ ကိး ဃီၤ အ သ ကိး ဖိ လၢ အ နၢ် ဘၣ် တၢ် ကူၣ် ဘၣ် ကူၣ် သ့ လၢ အ ဖီ လာ် တ ဂၤ ဒီး တဲ ၀ဲ ယ က လဲၤ တၢ် လီၤ. အိၣ် တီၢ် ကွၢ် တဲၢ် ခဲ လၢၢ် ဂ့ၤ ဂ့ၤ နီၤ. ယူာ် လီၤ အ ခီၣ် ဒီး လဲၤ ၀ဲ လီၤ. အ ၀ဲ က့ၤ ထီၣ် ဆ့ ကၤ ဖါ ကွး ဃး သံ တ ဘ့ၣ် , ဖျီၣ် ဆာ် ၀ါ ဃး သံ တ ဘၣ် ဒၢး အ ဒီ တ ခီ ဘိၣ် ဘၢ ၀ဲ ၀ံ ထီၣ် ၀ဲ လၢ အ က ပၤ ဃုာ် ဒီး အ ထၢၣ် ဃး သံ တ ဖျၢၣ် န့ၣ် လီၤ. ဖဲ အ လဲၤ တုၢ် လၢ တၢ် လီၤ တ တီၤ န့ၢ် အ ခါ အ ၀ ဲဆိ မိၣ် ထီၣ် ၀ ဲတၢ် လီၢ် အံၤ ဒ် သိး ယ သ့ၣ် ညါ မး လဲၣ် ဆ့ၣ် နီၤ ဆိ မိၣ် ၀ဲ တ စိၢ် ဖိ ဒီး သ့ၣ် နီၣ် က့ၤ ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ. ထံၣ် မှံ က့ၤ ၀ဲ လၢ အ ဟ ဲကျ ဲဒီး ပိာ် ထီၣ် ၀ဲ ဒီး တုၤ လၢ တၢ် လီၢ် လၢ အ အိၣ် ဘၣ် ၀ဲ တ ဘျီ အ ခါ နံၣ် လီၤ.
ဘၣ် တၢ် ခ ဲလၢာ် ဆီ တ လဲ ကွံာ် အ သး ထဲ လဲၣ် ထဲ လဲၣ် ဘၣ် ဆၣ် ဆၢ ဆဲး သ့ၣ် နီၣ် ထီၣ် က့ၤ ၀ဲ တၢ် မၤ အ သး ခဲ လၢၢ် လၢ အ သး တၢ် ထံၣ် အ တၢ် ဆိ က မိၣ် န့ၣ် လီၤ. လၢ တၢ် သး တ မုာ် အ ပူၤ အ ၀ဲ ထွဲ ထီၣ် က ဒီး အ ခီၣ် ဖိ လဲၤ က ဒီး ဆူ တၢ် လီၢ် အ ဂၤ တ တီၤ န့ၣ် လီၤ. ဖဲ န့ၢ် အ ဆၢ က တီၢ် ဆၢ ဆဲး အ သး က အိၣ် ဒံး တၢ် ( ၁၈ ) နံၣ် ဒ် လီၤ. ဖဲ အ ၀ဲ လဲၤ တုၤ လၢ တၢ် လီၢ် တ တီၤ န့ၢ် အ ဆၢ က တီၢ် ပှၤ အိၣ် ပာ်ဖိှၣ် သး ( ၆) ဂၤ ကၤ ဆ့ ကၤ အ လွဲၢ် သး တ ဖၣ် တ ပျ ဲနုာ် အီၤ လၢ သ ၀ီ အ ပူၤ ဘၣ်. အ ၀ဲ တဲ ၀ဲ (၆) ဂၤ လၢ ယ သါ ၀ံၤ လံ ၀ံ သး စူၤ ပျဲ နုာ် လီၤ ယၤ လၢ သ သီ ပူၤ လၢ ယ က လဲၤ ဃု အီၣ် တၢ် လီၤ. ဃ့ က ညါ ၀ဲ ထဲ လဲၣ် ဘၣ် ဆၣ် တၢ် တ ပျ ဲနုာ် အီၤ လ့ၤ တ က့ၤ ဘၣ် န့ၣ် လီၤ.
ဆၢ ဆဲး တ ခီ လၢ တၢ် ကီၤ သူၣ် ကီး သးအ ဂ့ၤ က တၢၢ် အ ဃိ အ ၀ဲ ဃၣ် က ဒါ အ ခိၣ် ဟဲ က့ၤ က ဒါ က့ၤ လၢ တၢ် လီၢ် အ ဂၤ တ တီၤ န့ၣ် လီၤ. ဖဲ အ ဟဲ က့ၤ အ ဆၢ တ့ၣ် လိာ် သး ဒီး သ ၀ီ ဖိ တ ဂၤ ဒီး သံ ကွၢ် ၀ဲ ဖါ တံၢ် ဧၢ န အိၣ် ဖဲ သ ၀ီၤ အ ပူၤ အံၤ ဧါ. အ တၢ် တဲ ဆၢ က့ၤ အီၤ မ့ၢ် , န တဲ ယုၤ ယၤ သ ၀ီ ၀ဲ အံၤ အ ဂ့ၢ် အ ကျိ က သ့ တ စဲး ဧါ. အီ ´ သ့ၣ် ၀ဲ သ့ ၀ဲ ဒ် အံၤ နၤ ဧၢ ဖိ ဒိၣ် သ ၀ီ သး ပှၢ် အိၣ် တ ဂၤ အိၣ် တၢ် စံ တၢ် က ပီၤ ပှဲၤ တုာ် လၢ အ စု ပူၤ မ့ၢ် တဲ ပှၤ လၢ သံ ဒီး ပီၤ မၤ သံ လီၤ. မ့ာ် အဲၣ် ဒိး ပိာ် မုၣ် ဖိ လၢ က လဲၤ မံ ဒီး အီၤ န့ၢ် က အါ မး လီၤ.
အိၣ် စၢ် ကီး ဒီး အ ခ့ အ ပှၤ အါ ကး လီၤ. တ နံၤ ညါ အံၤ ပှၤ ခိၣ် ပှၤ နၢ် ဟဲ လၢ သ ၀ီ ပူၤ အ ဃိ တ ဒုး နိာ် ပှၤ နီ တ ဂၤ လၢ သ ၀ီ ပူၤ ဘၣ် အ ၀ဲ မၤ သ ကိး တၢ် ဒီး မီၤ ဒိ ရိၤ လီၤ.
လၢ သ ၀ီ တ ဖျၢၣ် အ ပူၤ ဟံၣ် ဖိ ဃီ ဖိ လၢ အ ထီၣ် ပှၢ် သီ သီ ဖိ တ ဒူၣ် အိၣ် ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ.အ ၀ဲ သ့ၣ် အိၣ် စ့ၢ် ကီး ဒီး အ မိၢ် သး ပှၢ် တ ဂၤ န့ၣ် လီၤ.အ ၀ဲ သ့ၣ် အ ဟံၣ် ဖိ ဃီ ဖိ အိၣ် ပဲှၤ ဒီး တၢ် အဲၣ် တၢ် ကွံ သ ပှၢ် န့ၣ် လီၤ.လၢ တၢ် န့ၣ်အ ဃိ ပှၤ သ ၀ီ ဖိ တ နီၤ အဲၣ် ဘၣ် အီၤ လၢာ် သး ဘၣ် ဆၣ် တ နီၤ အ ကျါ အ တၢ် သး က့ၣ် သးကါ အီၤ သ ပှၢ် လီၤ.
အၢၣ် လၢ သ ၀ီ တ ဖျၢၣ် န့ၢ် အ ပူၤ စ့ၢ် ကီး အိၣ် ဒီး သ ၀ီ သ ပှၢ် , သ ၀ီ တၢ် သိၣ် တၢ် သီ လၢ ဘၣ် တၢ် ဒါ လီၤ ဃာ် တၢ် အီၤ လၢ မိၢ် စိၤ ပၢ် စိၤအိၣ် ၀ဲ စ့ၢ် ကီး န့ၣ် လီၤ. တၢ် ဘျၢ အါ မး အ ကျါ မိၢ် ပၢ် မ့ၢ် တ အိၣ် , အိၣ် စ့ၢ် ကီး လၢ သ ၀ီ ပူၤ တ သ့ ဘၣ် လ့ၤ တ က့ၤ န့ ၣ် လီၤ.
အီ - တ နံၤလၢ တၢ် တ ဆိ က မိၣ် တၢ် တ ပာ်သး အ ပူၤ ဟံၣ် ဖိ ဃီ ဖိ လၢ အ ပှဲၤ ဒီး တၢ် အဲၣ် တၢ် ကွံ တ ဒူၣ် လၢ အ မ့ၢ် ဆၢ ဒီး ဆဲး အ ဟံၣ် ဖိ ဃီ ဖိ အံၤ လၢ အ ၀ဲ သ့ၣ် အ သး ပူၤ မူ ခိၣ် စူၤ က လံၤ မုၢ် လီၤ ဒီး လီ ဖျး တၢ် ဒူၣ် ဆူၣ် ဆူၣ် က လဲာ်ပှဲၤ ဒီး တၢ်, သူၣ် အုး တၢ် သး အုး ခီ ဖျိ အ မိ သး ပှၢ် တ ဂၤ သံ ကွံာ် ၀ဲ လၢ တၢ် ဆါ သး ပှၢ် အ ဃိ န့ၣ် လီၤ. ဖဲ အ ၀ဲ သ့ၣ် ဟီၣ် ဒီး သူၣ် လီၤ ဘှံး သး လီၤ ဆှါ အ ဆၢ က တီၢ် ဒူ သ ၀ီ သး ပှၢ် ဒီး သ ၀ီ ဖိ တ နီၤ ဟဲ ကိး ပ သူ ထီၣ် ဘူ း ထီၣ် ဘူ ထီၣ် ဒီး အ ၀ဲ သ့ၣ် လၢ“ဟး ထီၣ် ကွံာ် , ဟး ထီၣ် ကွံာ် ဟး ထီၣ် ကွံာ် ခံ အံၤ လၢ သ ၀ီ ပူၤ တ က့ၢ်.
ဆၢ ဒီး ဆဲး ဒီ မိၢ် ခံ ဂၤ ပဲှၤ ဒီး တၢ် သး လီၤ ဘှံး ထဲ လဲၣ် ထဲ လဲၣ် ဘၣ် ဆၣ် ခီ ဖျိ တၢ် သိၣ် တၢ် သီ အိၣ် တ့ၢ် အ ဃိ ဟံးတၢ် တ ချုး ၀ာ် တၢ် တ ချုး ဘၣ် ဃ့ၢ် ထီၣ် ကွံာ် လၢ သ ၀ီ ချၢ ထဲ စု ယၢ် ခီ န့ၣ် လီၤ.မ့ မ့ၢ် အ မိၢ် သး ပှၢ် အ စိၣ် တ ခီ ဘၣ် ပာ်တ့ ၢ် ကွံာ် ၀ဲ ဖဲ သ ၀ီ ပူၤ အ ၀ဲ သ့ အ ဒၢး ပူၤ န့ၣ် လီၤ. ဒူ သ ၀ီ သး ပှၢ် ဒီး ဒူ ဖိ သ ၀ီ ဖိ တ ဖၣ် မၢ ပှၤ လဲၤ တၢာ်ကွံာ် လၢ ထံ ကျိ ပူၤ န့ၣ် လီၤ.ဘၣ် ဆၣ် ဒီး ဒူ ဖိ သ ၀ီ ဖိ လၢ အဲၣ် ပှၤ လၢ အ ဃၢ ၤတ ဖၣ် လဲၤ ဟံ ၀ဲ အ စိၣ် ဒီး ခူၣ် လီၤ ကွံာ် ၀ဲ ဒီး မၤ ဘူၣ် ထီၣ် ကွံာ် ၀ဲ ဂ့ၤ ဂ့ၤ နီၢ် နီၢ် န့ၣ် လီၤ.
အၢၣ် ´ ဖဲ န့ၢ် အ ဆၢ က တီၢ် ဆၢ ဒီး ဆဲး ခံ ဂၤ ဘၣ် ဃ့ၢ် ထီၣ် ကွံာ် ၀ဲ လၢ သ ၀ီ အ ချၢ ပှဲၤ ဒီး တၢ် သး လီၤ ဘှံး လီၤ ဆှါ လီၢ် မံ တ အိၣ် လၢၤ လီ ၢ်ဒါ တ အိၣ် လၢၤ လၢ န့ၣ်တ တီၤ လၢ န့ၣ် တ တီၤ ဘၣ် ဟး အိၣ် ဆိး ၀ဲ န့ၣ် လီၤ. လၢ တ့ၢ် န့ ၢ် အ ဃိ အ ၀ဲ သ့ၣ် ဒီ မိ ၀ၤ ခံ ဂၤ သူၣ် ထီၣ် က ဒီး အ ဟံၣ် ဖိ ဃံလၤ လၢ ပှ ၢ်လၢ် ကျါ ပှဲၤ စ့ၢ် ကိး ဒီး တၢ် တၢ် ကွံ န့ၣ် လီၤ. အ ၀ဲ သ့ၣ် အိၣ် မူ လဲၤ ခီ ဖျိ ၀ဲ ပှဲၤ ဒီး တၢ် အဲၣ် တၢ် ကွံ အ ဃိ ဒိး န့ၢ် ဘၣ် ၀ဲ အ ဖိ ခွါ လၢ အ လီၤ အဲၣ် ဒိၣ် မး တ ဂၤ န့ၣ် လီၤ.
တ နံၤ န့ၣ်ဖဲ ဖိ ခွါ ဖိ အ သး အိၣ် (၁) နံၣ် အ ဆၢ က တီၢ် အ ပါ သး ဘိ လၢမၤ တၢ် လၢ တၢ် လီၢ် အ ယံၤ န့ၣ် လီၤ. အီ ဆဲး အ နီၢ် က စၢ် ဒၣ် ၀ဲ အဲၣ် ဘၣ် အ မါ သး ဘိ ဒီး အ ဖိ ခွါ ဒိၣ် မး အ ဃိ လၢ သူၣ်သး လီၤ ဘှံး အ ပူၤ က ဘၣ် လဲၤ ၀ဲ ဒီး က ဘၣ် လဲၤ ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ.ဆဲး အ နီၢ် က စၢ် ဒၣ် ၀ဲ ကိး ထီၣ် ၀ဲ အ မါ သး ဘိ ဧၢ ကီၠ က လဲၤ လီ နီၤ. နၢ မူ ထီၣ် ၀ဲ အ မါ သး ဘိ ဒီး အ ဖိ ခွါ ဖိ အ ဘီး ပၤ ၀ံၤ ယူာ် လီၤ အ ခီၣ် ပဲှၤ ဒီး တၢ် သး လီၤ ဘှံး ဆူ တၢ် လီၢ် အ ယံၤ န့ၣ် လီၤ.
မုၢ်နံၤ မုၢ်သီ သ့ၣ် တ ဖၣ် လဲၤ ပူၤ ကွံာ် ၀ဲ အ သိး ဖိ ခွါ ဖိ ပဲှၤ ထီၣ် တ နံၣ် (၅) လါ အ ဆၢ က တီၢ် , သ ၀ီ သး ပှၢ် ဒီး သ ၀ီ ဖိ သ့ၣ် တ ဖၣ် ဟး ဆှၣ် ထံ ဆှၣ် ကီၢ် အ ခါ ထံၣ် ဘၣ် ၀ဲ ဒၣ် ဆၢ ဒီး အ ဖိ ခွါ အိၣ် ၀ ဲလၢ ဒၢး ပူၤ န့ ၣ် လီၤ.ဆၢ အ နီၢ် က စၢ် ဒၣ် ၀ ဲလၢ တၢ်သ့ၣ် နီၣ် ဘၣ် အ ၀ၤ သး ဘိ အ ဃိ ပှဲၤ ဒီး တၢ် ဆိ က မိၣ် န့ၣ် လီၤ . သ တူၢ် က လာ် တၢ် သီ လၢ ဒၢး မဲာ် ညါ အ ဃိ, ဆၢ ဂဲၤ ဆၢ ထၢၣ် ဒီး လဲၤ ကွၢ် စူၣ် ၀ ဲဒၣ် န့ၣ် လီၤ. အၢၣ် ´ တၢ် အံၤ ကီ ဒိၣ် မး လဲၣ် အ ၀ ဲသ့ၣ် ဟဲ မၤ မ နုၤ လဲၣ်. ဆၢ အ တၢ် ဆိ က မိၣ် တ က တၢၢ် အ ဆၢ က တီၢ် အ ခါ တၢ် က လုၢ် သီ ထီၣ် သ တူၢ် က လာ် ဖး ဒိၣ် မ တၤ အိၣ် လၢ ဟံၣ် ပူၤ တ ဖၣ် လဲၣ် , ဟဲ လီၤ တ ဘျီ ဃီ ပှၤ လၢ အ အိၣ် ဖဲ အံၤ တ ဖၣ် က ဘၣ် တၢ် မၤ သံ အီၤ လီၤ. ဆၢ ပျံၤတၢ် ဒိၣ် မး လီၤ, ကွဲး လီၤ လံာ် ဖိ တ ဘ့ၣ် ဒီး ဖၢ နုာ် လီၤ ၀ ဲလၢ အ ဖိ ခွါ ဖိ အ ပဲ သ့ၣ် အ ပူၤ န့ၣ် လီၤ.ပျဲ စံၣ် လီၤ အ ဖိ ခွါ လၢ ဟံၣ် လီၢ် ခံ န့ၣ် လီၤ.
အၢၣ် ´ ဖိ ခွါ ဖိ တ ခီ တ သ့ၣ် ညါ တၢ် နီ တ မံၤ ဘၣ် န့ၣ် လီၤ. ကၠံၣ် လၢ ဟံၣ် လီၢ် ခံ ဒီး ကွၢ် စူၣ် တၢ် န့ၣ် လီၤ. ဆၢ တ ခီ လၢ တၢ် ပျံ တ ဖုး အ ပူၤ လဲၤ လီၤ ၀ဲ လၢ တၢ် မဲာ် ညါ ဒီး ဘၣ် တၢ် တီၢ် အီၤ ဘၣ် တၢ် မၤ တ ရီ တ ပါ အီၤ လၢ ခံ ဘျီ သံ ဆဲး သံ ၀ဲ လၢ ဒီး န့ၣ် လီၤ. တၢ် ဟူ တၢ် ဂဲၤ တ ခါ အံၤ ပဲှၤ မ ဲာ် ပဲှၤ နါ လၢ ဖိ ခွါ ဖိ အ မဲာ် န့ၣ် လီၤ. ဖိ ခွါ ဖိ အံၤ အ မံၤ လၢ ဆၢ ဆဲး န့ၣ် လီၤ. ဟိၣ် လၢာ် သး ဘၣ် ဆၣ် ဟီၣ် တ ဘူၣ် ပျံၤ တၢ် ဒိၣ် မး အ ဃိ က နီး ပ စုၤ လၢ တ ပှီာ် လာ် န့ၣ် လီၤ.ဖဲ ပှၤ က့ၤ ခဲ လၢာ် အ ဆၢ က တီၢ် ဖိ ခွါ ဖိ ဆၢ ဆဲး ဟဲ ထီၣ် လၢ တၢ် ပျံၤ တၢ် ဖုး အ ပူၤ ဟဲ ထီၣ် ဆူ အ မိၢ် အ အိၣ် ဖိး ဟု ထီၣ် အ မိ သး ဘိ လၢ အ ပဲှှၤ ဒီး တၢ် သွံၣ် တ ဂၤ ဒီး ဟီၣ် ၀ဲ လၢာ် သး န့ၣ် လီၤ.
ဒ် အ မ့ၢ် ဖိ သၣ် အ သိး က ဘၣ် လၤ က့ၤ ၀ဲ ဖဲ လဲၤ တ သ့ၣ် ညါ ၀ ဲလၢာ် ဘၣ် န့ၣ် လီၤ. တ နံၤ ဒီး တ နံၤ အိၣ် လၢ အ မိၢ် က ပၤ တ အီၣ် ဘၣ် တ အီ ဘၣ် တုၤ လၢ အ မိၢ် လီၤ ဘှ့ၣ် တ စု န့ၣ် လီၤ. အ မိၢ် တ ခီ လၢ ပျုၤ ပူၤ ကွၢ် လီၤ က့ၤ အ ဖိ ခွါ ဖိ ဒီး ဟီၣ် လၢာ် သး စ့ၢ် ကီး လီၤ. ဖိ ခွါ ဖိ ဆၢ ဆဲး အ နီၢ် က စၢ် ဒၣ် ၀ ဲတ ထံၣ် က့ၤ လၢ အ မိ အ ပါ အ ဃိ ထံၣ် ကျဲ တ ဘိ ဒီး ပိာ် ထီၣ် ၀ဲ လၢ အ က့ၣ် ဒီး အ လီၤ န့ၣ် လီၤ. ဖဲ လၢ အ လဲၤ တုၤ လၢ ကျဲ ဖး ဒ့ ဒီး ထံၣ် ၀ဲ ပှၤ လဲၤ ထီၢ် ကိၠ အါ မး လီၤ့ တ နီၤ တၢ် နဲ သိး အီၤ တ နီၤအတၢ် နီၢ် ဒိၣ် န့ၢ် အီၤ လီၤ.အ ၀ဲ ဆိၣ် ွ့ မိၣ် ထီၣ် မ့ၢ် အ က လံၤ ဖဲ လဲၣ်. ဖဲ ကျ ဲဆံး ဖး အ လီ ၢ် န့ၢ် အိၣ် စ့ၢ် ကီး ဒီး ချၢၣ် ဃး ဒိၣ် တ ခိၣ် န့ၣ် လီၤ. လဲၤ က့ၤ တ ဘၣ် လၢၤ နီ တ ပူၤ အ ဃိ ဆၢ ဆဲး ဖိ ဆ့ၣ် နီၤ လၢ ချၢၣ် ခီၣ် ထံး ဒီး မံ ဘၣ် အ သး န့ၣ် လီၤ.
ဖဲ အ ၀ဲ မံ ပၢၢ် ထီၣ် အ ဆၢ က တီ ၢ်အ ခါ အ ၀ ဲတၢ် သါ ၀ံၤ အ သး ဒိၣ် မး လီၤ, ဘၣ် ဆၣ် တၢ် အီၣ် တ အိၣ် လၢအ ဂီၢ် နီ တ မံၤ ဘၣ်.ဖိ သၣ် တ နီၤ ဟဲ က့ၤ ဒီး ကွံာ် အီၤ လၢ လၢၢ် တ နီၤ တၢ် နံၤ ဘၣ် အီၤ ဘၣ် ဆၣ် လၢ အ ကျါ ဖိ သၣ် ပိာ် မုၣ် အိၣ် ၀ဲ တ ဂၤ လၢ အ မံၤ မ့ၢ် ၀ဲ မူ မူ န့ၢ် သါ က ညီ အီၤ ဖဲ အ ထံၣ် ဘၣ် အီၤ အ ဆၢ အ တီၢ် န့ၣ် လီၤ. ဖဲ ဆၢ ဆဲး ဖိ ဟီၣ် အ ခါ အ ၀ဲ ဟဲ လၢ ဆၢ ဆဲး အ အိၣ် ဒီး သံကွၢ် ၀ဲ ဒ့ ဖိ ဧၢ န ဟီၣ် ဘၣ် မ တၤ လဲၣ်. ဆၢ ဆဲး ထဲ ထီၢ် ၀ ဲလၢ အ က လုၢ် က နိး က စူၤ အ ပူၤ ယ မိ တ အိၣ် လၢၤ ဘၣ် , ယ ပါ တ အိၣ် လၢၤ ဘၣ်. အ လဲ အံၤ မီး တၢ် သါ ၀ံၤ ယ သး လၢ မ့ၤ လံ ပှၤ တ ဟ ဲဒုး အီၣ် ယၤ နီ တ ဂၤ လၢၤ ဘၣ်.
စုးလီၤ အ ခိၣ် ဒီး ဟီၣ် ထီၣ် ၀ဲ ဟုး ဟုး န့ၣ် လီၤ.မ့ မ့ၢ် မူ မူ တ ခီ တ ဲအီၤ ဟီၣ် လၢ တ ဂ့ၤ ဒ့ ဖိ ဧၢ အ အံၤ ကိၣ် အီၣ် တ ခိ ဆၢ ဆဲး လၢ တၢ် သါ ၀ံ ဖး ဒိၣ် အ ပူၤ ဟံထီၣ် ၀ဲ မူ မူ အ ကိၣ် ဒီး အီၣ် ၀ ဲမး ကျၢၤ သူၣ် ကျုၤ သး န့ၣ် လီၤ. မူ မူ တဲ ထီၣ် ၀ဲ ဒ့ ဖိ ဧၢ နီ က က့ၤ လီ နီၤ မူ မူ န့ၢ် အ သး က အိၣ် ဒၣ် ခံ နံၣ် ဘျဲၣ် ဒံး လီၤ ဘၣ် ဆၣ် အဲၣ် ဘၣ် ၀ဲ ဆၢ ဆဲ းဒိၣ် မး သါ က ညီ ၀ဲ ဒိၣ် မး အ ဃိ က့ၤ တ ဲ၀ဲ အ မိ လၢ က ကိး အိၣ် က့ၤ အီၤ န့ၣ် လီၤ.
ဘၣ် ဆၣ် အ မိ ၢ်အ ပၢ် တ အဲၣ် ၀ဲ နီ တ စဲ း ဘၣ် အ ဃိ မၤ ၀ဲ တ ဘၣ် စ့ၢ် ကီး ဘၣ်. ကိး နံၤ ဒဲး ဖဲ မူ မူ လဲၤ ထီၣ် ကိၠ ဟဲ စိာ် ၀ဲ ကိၣ် အါ အါ ဒီး ဟဲ ဟ့ၣ် ဒုး အီၣ် အ ဒ့ ခွါ အ ခိၣ် န့ၣ် လီၤ. ဆၢး တ ခီ မ့ၢ် လၢ အ နီၢ် ဆံး ဒံး အ ဃိမ ၤ တၢ် တ သ့ နီ တ မံၤ ဘၣ် ့ ထဲ ဒၣ် အီၣ် ၀ဲ အ နီ အ ကိၣ် ဒီး မူ ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ.မုၢ် မ့ၢ် ဟါ လီၤ ဒီး ထံၣ် မှံ က့ၤ ၀ဲ အ မိ ဖဲ ပှၤ မၤ ဆါ ပ ယွ ဲမၤ သံ တၢ် ဟူး တၢ် ဂဲၤ တ ခါ အံၤ အိၣ် စဲ တံၢ် လၢ ဆၢ ဆဲး အ သး ပူၤ ကျၢၤ မး န့ၣ် လီၤ. လၢ ဆၢ ဆဲး အ သး ကံၢ် ပူၤ တၢ် သ့ၣ် တ ဖၣ် န့ၢ် ဒုး ထီၣ် ဟူး ထိၢ် ဂဲၤ အီၤ ကိး နံၤ ဒဲး လီၤ ခီ ဖျိ အ မ့ၢ် ဖိ သၣ် အ ဃိ မၤ တၢ် တ သ့ နီ တ မံၤ လၢၤ ဘၣ်.
အၢၣ် လၢ တၢ် တီၤ သူၣ် ပာ်သး ပူၤ ဖု သး ပှၢ် တ ဂၤ ဟး လၢ ကျဲ ဒီး ဟဲ ထံၣ် အီၤ ဒီး သံ ကွၢ် သံ ဒိး အ ဂ့ၢ် သ့ၣ် ညါ ၀ဲ လၢ အ မိၢ် အ ပၢ် တ အိၢ် လၢၤ အ ဃိ က့ၤ ကိး အီၤ န့ ၣ် လီၤ. တၢ် လီၢ် ဖဲ လဲၣ် တ သ့ၣ် ညါ လၢၤ ဘၣ် ့ ဖု သး ပှၢ် တ ဂၤ က့ၤ တုၤ လၢ် အ လီ ၢ်အိၣ် လီၢ် ဆိး ကိး နုာ် အီၤ လၢ ဒၢး ပူၤ န့ၣ် လီၤ့ မုၢ် ဆ့ၣ် ထီၣ် တ နံၤ ဆၢ ဆဲး မံ ပၢၢ် ထီၣ် နၢ် ဟူ တၢ် သီၣ် ( ၀့ၢ် ၀ီၢ် ) ၀့ၢ် ၀ီၢ် အ ဃိ လဲၤ ကွၢ် စူၣ် တၢ် န့ၣ် လီၤ.ထံၣ် ၀ဲ လၢ ပှၤ အါ ဂ့ၤ ဂဲၤ တၢ် ဆု သ့ ခီၣ် ဘၣ် ( ခ လ တ ) န့ၣ် လီၤ.အ ၀ဲ မ့ မ့ ၢ်ဖိ သၣ် ဘၣ် ဆၣ် အ သး စဲ ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ. ကွၢ် နီၣ် တၢ် စ့ၢ် ကီး ကျၢၤ မး န့ၣ် လီၤ. ဖဲ ပှၤ တ အိၣ် အ ခါ အ ၀ဲ ဂဲၤ လိ ၀ဲထဲ တ ဂၤ ဒ် ပှၤ ဂဲၤ ၀ဲ အ သိး န့ၣ် လီၤ. ဒီး မၤ သီၣ် စ့ၢ် ကီး အ က လုၢ် ( ၀့ၢ် ၀ီၢ် ) (၀ံၢ် ၀ီၢ် ) ထဲ တ ဂၤ ဧိၤ န့ၣ် လီၤ.ဖု ဖု က့ၤ ကွၢ် စူၣ် အီၤ ဒီး ကိး အီၤ န မၤ မ တၤ လဲၣ် ့ ဆၢ ဆဲး တဲ ဆၢ အ ဖု လၢ ဖု ဧၢ ယ ဂဲၤ လိၣ် ကွဲ လီၤ.
အ ဖု တ ခီ ဒုၣ် လီၤ အ ခိၣ် ကျဲး ကျဲး ၀ံၤ ဟံ ထီၣ် အ လံၤ အ စု ဒီး လဲ အီၤ မ့ၤ န့ၣ် လီၤ. ဖဲ အ ၀ ဲဖိ သၣ် ခွါ ထီၣ် ဒီး အ ၀ဲ ဒိး န့ၢ် ဘၣ် အ ဖု အ တၢ် ကူၣ် ဘၣ် ကူၣ် သ့ ဖဲ လၢာ် အ မဲာ် ညါ အိၣ် ဒီး တၢ် ဂံၢ် ဆူၣ် ဘါ ဆူၣ် တၢ် သူၣ် ဒူ သး ဒူ ဒိၣ် မး တ ဂၤ ဒီး မ့ၢ် စ့ၢ် ကီး ပှၤ လၢ အ ဖျဲၣ် အ ချ့ တ ဂၤ လီၤ. တ နံၤ အ ဖူ ကိး နုာ် အီၤ လၢ ဒၢး ပူၤ ဒီး ဆဲး န့ၢ် အီၤ က သံၣ် အါ မး လီၤ.က သံၣ် ပ က သဲၣ် ကီၠၣ် , ခ့ ဘှ့ , သ မံ ညီၤ သူ သ ဒံ ခဲ လၢာ် အ ဃိမ ့ၢ် လၢ အ ဖု အဲၣ် ဘၣ် အီၤ ဒီး အ ဖု သ့ၣ် ညါ လၢ အ ၀ဲ အိၣ် ဒီး တၢ် သး စူ တ ဂၤ အ ဃိ လီၤ.
တ နံၤ အ ၀ဲ ကိး အ ဖု လၢ အ ဃၢၤ ဒီး တဲ ၀ဲ ဖု ဧၢ လၢ သါ နီၢ် ဆံး ဒံး အ ခါ သ ၀ီ သး ပှၢ် ဒီး အ ပှၤ သ့ၣ် တ ဖၣ် ဟဲ မၤ တ ရီ တ ပါ သါ မိ , မၤ ပ ယွ ဲ၀ဲ အ က လုာ် က လုာ် လံ ခံ မၤ သံ ၀ ဲလၢ သါ မဲာ် ညါ သါ ထံၣ် မှံ က့ၤ တုၤ အ ခဲ အံၤ လီၤ. သါ က ဘၣ် မၤ ဆၢ က့ၤ အ ၀ဲ သ့ၣ် လီၤ မ့ၢ် အ ဂ့ၤ စ့ၢ် ကီး ဧါ အ ဖု တဲ ဆၢ က့ၤ အီၤ တ ချုး ပ မၤ တၢ် တ ခါ ပ ဘၣ် အိၣ် ဒီး တၢ် ဆိ က မိၣ် ပဲာ် ထံ နီၤ ဖး လီၤ တံၢ် လီၤ ဆဲး န့ၣ် လီၤ. အ ၀ဲအုၣ် လီၤ ၀ဲ မ့ၢ် မ့ၢ် ဖု ဧၢ ၀ံၤ က့ၤ လၢ အ လီၢ် မံ ဒၢး န့ၣ် လီၤ.
တ နံၤ အ ဖု ကိး အီၤ လၢ အ က ပၤ ဖု လံး ဧၢ ဟဲ လၢ အံၤ တ စိၢ် ဖိ့ မ့ၢ် ဖု ဧၢ ယ ဟဲ လံ, အ ဖု တဲ အီၤ ယ သး ပှၢ် ထီၣ် လံ တ ယံ လၢၤ ဘၣ် ဒီး ယ က သံ လီၤ. လၢ တၢ် န့ၢ် အ ဃိ ဖု က ဟ့ၢ် တ့ၢ် နၤ တၢ် တ မံၤ နီၤ ဒီး မူ ဒါ တ မံၤ လီၤ.ဖု တဲ န မၤ လၢ ပဲှၤ န မူ န ဒါ မ့ၢ် ၀ံၤ ဒီး တၢ် ဘိၣ် တ ဘိၣ် အံၤ တ အိၣ် ထီၣ် သ့ လီၤ.အ ၀ဲ ဒုၣ် လီၤ ၀ဲ မ့ၢ် ဖု ဧၢ ဒ် န တၢ် လိၣ် ဘၣ် အ သိး လီၤ့ တ ယံာ် တ မီၣ် လၢၤ ဒီး အ ဖု န့ၢ် ပာ်လီၤ တဲာ် သ ယုာ် က့ၤ အီၤ လီၤ. မူ ဒါ တ ခီ မ့ၢ် ၀ဲ က ဘၣ် ဟး ဒှး ဒုး လီၤ မၢ် ကွံာ် တၢ် နာ် က မၣ် ပှၤ လၢ အ သူ တၢ် စု ဆူၣ် ခီၣ် တ ကး သ့ၣ် တ ဖၣ် , မီၤ စိ ရိၤ သ့ၣ် တ ဖၣ် ဒီး က ဘၣ် ဆိ တ လဲ က့ၤ လၢ တၢ် အ ဘၣ် ခဲ လၢၢ် န့ၣ် လီၤ.
ဒ် အ ဖု ဟ့ၣ် အီၤ မူ ဒါ အ သိး တ နံၤ အ ၀ဲ ကိး ဃီၤ အ သ ကိး ဖိ လၢ အ နၢ် ဘၣ် တၢ် ကူၣ် ဘၣ် ကူၣ် သ့ လၢ အ ဖီ လာ် တ ဂၤ ဒီး တဲ ၀ဲ ယ က လဲၤ တၢ် လီၤ. အိၣ် တီၢ် ကွၢ် တဲၢ် ခဲ လၢၢ် ဂ့ၤ ဂ့ၤ နီၤ. ယူာ် လီၤ အ ခီၣ် ဒီး လဲၤ ၀ဲ လီၤ. အ ၀ဲ က့ၤ ထီၣ် ဆ့ ကၤ ဖါ ကွး ဃး သံ တ ဘ့ၣ် , ဖျီၣ် ဆာ် ၀ါ ဃး သံ တ ဘၣ် ဒၢး အ ဒီ တ ခီ ဘိၣ် ဘၢ ၀ဲ ၀ံ ထီၣ် ၀ဲ လၢ အ က ပၤ ဃုာ် ဒီး အ ထၢၣ် ဃး သံ တ ဖျၢၣ် န့ၣ် လီၤ. ဖဲ အ လဲၤ တုၢ် လၢ တၢ် လီၤ တ တီၤ န့ၢ် အ ခါ အ ၀ ဲဆိ မိၣ် ထီၣ် ၀ ဲတၢ် လီၢ် အံၤ ဒ် သိး ယ သ့ၣ် ညါ မး လဲၣ် ဆ့ၣ် နီၤ ဆိ မိၣ် ၀ဲ တ စိၢ် ဖိ ဒီး သ့ၣ် နီၣ် က့ၤ ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ. ထံၣ် မှံ က့ၤ ၀ဲ လၢ အ ဟ ဲကျ ဲဒီး ပိာ် ထီၣ် ၀ဲ ဒီး တုၤ လၢ တၢ် လီၢ် လၢ အ အိၣ် ဘၣ် ၀ဲ တ ဘျီ အ ခါ နံၣ် လီၤ.
ဘၣ် တၢ် ခ ဲလၢာ် ဆီ တ လဲ ကွံာ် အ သး ထဲ လဲၣ် ထဲ လဲၣ် ဘၣ် ဆၣ် ဆၢ ဆဲး သ့ၣ် နီၣ် ထီၣ် က့ၤ ၀ဲ တၢ် မၤ အ သး ခဲ လၢၢ် လၢ အ သး တၢ် ထံၣ် အ တၢ် ဆိ က မိၣ် န့ၣ် လီၤ. လၢ တၢ် သး တ မုာ် အ ပူၤ အ ၀ဲ ထွဲ ထီၣ် က ဒီး အ ခီၣ် ဖိ လဲၤ က ဒီး ဆူ တၢ် လီၢ် အ ဂၤ တ တီၤ န့ၣ် လီၤ. ဖဲ န့ၢ် အ ဆၢ က တီၢ် ဆၢ ဆဲး အ သး က အိၣ် ဒံး တၢ် ( ၁၈ ) နံၣ် ဒ် လီၤ. ဖဲ အ ၀ဲ လဲၤ တုၤ လၢ တၢ် လီၢ် တ တီၤ န့ၢ် အ ဆၢ က တီၢ် ပှၤ အိၣ် ပာ်ဖိှၣ် သး ( ၆) ဂၤ ကၤ ဆ့ ကၤ အ လွဲၢ် သး တ ဖၣ် တ ပျ ဲနုာ် အီၤ လၢ သ ၀ီ အ ပူၤ ဘၣ်. အ ၀ဲ တဲ ၀ဲ (၆) ဂၤ လၢ ယ သါ ၀ံၤ လံ ၀ံ သး စူၤ ပျဲ နုာ် လီၤ ယၤ လၢ သ သီ ပူၤ လၢ ယ က လဲၤ ဃု အီၣ် တၢ် လီၤ. ဃ့ က ညါ ၀ဲ ထဲ လဲၣ် ဘၣ် ဆၣ် တၢ် တ ပျ ဲနုာ် အီၤ လ့ၤ တ က့ၤ ဘၣ် န့ၣ် လီၤ.
ဆၢ ဆဲး တ ခီ လၢ တၢ် ကီၤ သူၣ် ကီး သးအ ဂ့ၤ က တၢၢ် အ ဃိ အ ၀ဲ ဃၣ် က ဒါ အ ခိၣ် ဟဲ က့ၤ က ဒါ က့ၤ လၢ တၢ် လီၢ် အ ဂၤ တ တီၤ န့ၣ် လီၤ. ဖဲ အ ဟဲ က့ၤ အ ဆၢ တ့ၣ် လိာ် သး ဒီး သ ၀ီ ဖိ တ ဂၤ ဒီး သံ ကွၢ် ၀ဲ ဖါ တံၢ် ဧၢ န အိၣ် ဖဲ သ ၀ီၤ အ ပူၤ အံၤ ဧါ. အ တၢ် တဲ ဆၢ က့ၤ အီၤ မ့ၢ် , န တဲ ယုၤ ယၤ သ ၀ီ ၀ဲ အံၤ အ ဂ့ၢ် အ ကျိ က သ့ တ စဲး ဧါ. အီ ´ သ့ၣ် ၀ဲ သ့ ၀ဲ ဒ် အံၤ နၤ ဧၢ ဖိ ဒိၣ် သ ၀ီ သး ပှၢ် အိၣ် တ ဂၤ အိၣ် တၢ် စံ တၢ် က ပီၤ ပှဲၤ တုာ် လၢ အ စု ပူၤ မ့ၢ် တဲ ပှၤ လၢ သံ ဒီး ပီၤ မၤ သံ လီၤ. မ့ာ် အဲၣ် ဒိး ပိာ် မုၣ် ဖိ လၢ က လဲၤ မံ ဒီး အီၤ န့ၢ် က အါ မး လီၤ.
အိၣ် စၢ် ကီး ဒီး အ ခ့ အ ပှၤ အါ ကး လီၤ. တ နံၤ ညါ အံၤ ပှၤ ခိၣ် ပှၤ နၢ် ဟဲ လၢ သ ၀ီ ပူၤ အ ဃိ တ ဒုး နိာ် ပှၤ နီ တ ဂၤ လၢ သ ၀ီ ပူၤ ဘၣ် အ ၀ဲ မၤ သ ကိး တၢ် ဒီး မီၤ ဒိ ရိၤ လီၤ.
မၤစၢၤပှၤလၢလိၣ်နတၢ်မၤစၢၤ
လၢ စီၤလးစ့(PDJC)
တၢ် စံး ၀ဲ ဒၣ် လၢ ညါ န့ၢ် သ ၀ီ ဖိ အိၣ် ၀ဲ ဒၣ် တ ဖျၢၣ် , မ့ၢ် သ ၀ီ လၢ အဃံ လၤ ၀ဲ ပှဲၤ ဒီး န့ ဆၢၣ် တၢ် မဲ တၢ် မါ ဒီး အ တၢ် အိၣ် ယၢၤ သ့ၣ် တ ဖၣ် န့ၣ် လီၤ.
လၢ သ ၀ီ တ ဖျၢၣ် အံၤ အ ပူၤ အိၣ် စ့ၢ် ကီး ဒီး အ သ ၀ီ သး ပှၢ် ဒ် သိိး အ က ရၢ က ရိ ဒီး ဟံး စု နဲၣ် ကျဲ အ ဖိ အ လံၤ အိၣ် စ့ၢ် ကီး လီၤ.တၢ် စံး ၀ဲ လၢ သ ၀ီ တ ဖျၢၣ် အံၤ မ့ၢ် သ ၀ီ လၢ အ မၤ က လုၢ် အီၣ် က စု စ့ၢ် ကီး န့ၣ် လီၤ. ဒီး မၢ် စ့ၢ် ကီး ပှၤ လၢ အ ကွဲး တ သ့ ဖး တ သ့ ဘၣ် န့ၣ် လီၤ.လၢ တၢ် န့ၣ် အ ဃိ အ ၀ဲ သ့ၣ် တ ဖၣ် ဘၣ် ဖဲး အီၣ် ခုး မၤ အီၣ် ဒၣ် စံၢ် ဧိၤ ပှဲၤ ဧိၤ န့ၣ် လီၤ.မၤ သ ကိး ၀ဲ ဒီး လဲၤ သ ကိး ၀ဲ ပှဲၤ ၀ဲ မး ဒီး တၢ် သူၣ် ဖှံ သး ညီ ဒီး ဖျါ လီၤ ဂာ်မး လၢ တၢ် ဃူ တၢ် ဖိး ဒီး တၢ် မုၢ် တၢ် ခုၣ် အ လီၢ် ခိၣ် သ့ၣ် မး တ တီၤ လၢ ဟီၣ် ခိၣ် ချၢ န့ၣ် လီၤ.
ဖဲ အါ နံၣ် အါ လါ ပူၤ ကွံၢ် အ ဆၢ က တီၢ် , တၢ် စံး ၀ဲ ဒၣ် လၢ ပှၤ လၢ တ ခီ ထံ တ ခီ ကီၢ် ဟဲ ဘၣ် သ ဃိာ် ဒီး အ ၀ဲ သ့ၣ် ဒီး ကွၢ် ထံ ၀ဲ ပှၤ သ ၀ီ တ ဖျၢၣ် အံၤ တၢ် အိၣ် သး ဒီး ဘၣ် သူၣ် ဘၣ် ၀ဲ ဒိၣ် မး န့ၣ် လီၤ.အ ၀ဲ သ့ၣ် ကွၢ် ၀ဲ ပှၤ သ ၀ီ တ ဖျၢၣ် အံၤ အ တၢ် အိၣ် သး ကွၢ် ကွၢ် ဒီး လၢ အ ကျါ ထံၣ် ၀ဲ အ တၢ် ဂံၢ် စၢ် လၢ အ ဒိၣ် အ မုၢ် အိၣ် ၀ဲ တ ခါ လီၤ.
ၱ တၢ် တ ခါ န့ၣ် မ့ၢ် မ တ့ၤ လဲၣ်. မ့ၢ် ၀ဲ ဒၣ် အ ကွဲး တ သ့ ဖး တ ဘၣ် န့ၢ် လီၤ.ဖဲ အ ၀ဲ သ့ၣ် ထံၣ် ၀ဲ ဒၣ် တၢ် ဂံၢ် ဒိၣ် ဒိၣ် မုၢ် မုၣ် တ ခါ အံၤ အ ခါ , လၢ အ သး ပူၤ ဟဲ ပၢၢ် ထီၣ် ၀ဲ သ တူၢ် က လာ် လၢ အ က လံၣ် အီ လံၣ် အီ ၀ဲ ဒၣ် သ ၀ီ ပု အံၤ အ မဲာ် ညါ က ကျဲး စၢၤ မၤ လီၤ မုၢ် လီၤ ဖး သ ၀ီ တ ဖျၢၣ် အံၤ န့ၣ် လီၤ.လၢ တၢ် န့ၣ် အ ဃိ အ ၀ဲ သ့ၢ် ကူၣ် ထီၣ် ဖး လီၤ ၀ဲ တ ကူၣ် သ့ၣ် န့ၢ် ဒီး ထံၣ် ၀ဲ လၢ ကျဲ လၢ အ ဂ့ၤ က တၢ် , က သူ က့ၤ ၀ဲ ပှၤ သ ၀ီ ဖိ သ့ၣ် တ ဖၣ် ဒံး သိး ကုၢ် ပှၤ အ သိး န့ၣ် လီၤ.
ဒီး ဒံး ပှၤ တ ခီ ထံ တ ခီ ကီၢ် တ ဖု အံၤ ကူၣ် ထီၣ် ဖး လီၤ ၀ဲ ဒၣ် အ သိး အ ၀ဲ သ့ၣ် ကျဲး စၢၤ ၀ဲ ဒၣ် ဒီး အ တၢ် မၤ အံၤ ကဲ ထီၣ် လိၣ် ထီၣ် ၀ဲ ဒၣ် တ စါ လီၤ.တုၤ လၢ ပှၤ တ ဒူၣ် အံၤ ဒုး လီၤ နၢ် လီၤ ဖး , ဒုး မၢ ကဲ ကုၣ် ၀ဲ ဒၣ် ပှၤ သ ၀ီ တ ဖျၢၣ် အံၤ အ ခါ , အ ကျါ ဟ့ၣ် စ့ၢ် ကီး ၀ဲ ကျိၣ် စ့ ဒ် သိး အ တၢ် ကုၢ် လိာ် က့ၤ အ သး တ မုာ် လၢၤ တ ဂ့ၤ အ ဂီၢ် လီၤ.
ဖဲ တၢ် မၤ အ သး ဒံး အံၤ တ ဘျီ ပှၤ သူၣ် က့ သး ပှၢ် ဒီး သ ၀ီ ခိၣ် နၢ်တ ဖၣ် ဆိ က မိၣ် ၀ဲ တ ဘၣ် လၢၤ ဘၣ် , ဘၣ် ဆၣ် ဒီး ဃိ ထံ စီၤ ကွၢ် က့ၤ အ တၢ် အိၣ် မူ လီၤ တံၢ် လီၤ ဆဲး ဒီး ထံၣ် က့ၤ ၀ဲ လၢ ပ ၀ဲ သ့ၣ် တ ဖၣ် အံၤ ပ တ သ့ လံာ် သ့ လဲၢ် ဘၣ် ဒီး ပှၤ သ့ၣ် တ ဖၣ် အံၤ လံၣ် န့ၢ် လီ န့ၢ် ပှၤ သ့ ညီ က ဒၣ် န့ၣ် လီၤ.
တုၤ န့ၢ် တ ဘျီ ပှၤ သူၣ် က့ သး ပှၢ် အံၤ ဖဲ အ သ့ၣ် ညါ တၢ် မၤ အ သး ဒ် အံၤ အ ဃိ အ ၀ဲ သ့ၣ် တ ဖၣ် ကျဲး စၢၤ ဃု ကျဲ ဃု က ပိၤ ဒ် သိး က ဒိး န့ၢ် က့ၤ ပှၤ ဟီၣ် ခိၣ် ဖိ ခွဲး ယာ် ဒီး အါ န့ၣ် အ န့ၣ် က ဒုး အိၣ် ထီၣ် က့ၤ ပှၤ လၢ ခံ တ စိၤ လီၤ ဒီ ဒၣ် တၢ် ဖိ သၣ် အ ခွဲး ယာ် က အိၣ် ထီၢ် အ ဂီၢ် န့ၣ် လီၤ.ပ က စံး လၢ အ ဖုၣ် လၢ ခံ န့ၢ် မၤ သး ပှၢ် အံၤ ထံၣ် န့ၢ် ၀ဲ လၢ ပှၤ အ ဂၤ တ ဒူၣ် ဟဲ စ့ၢ် ကီး လၢ အ အိၣ် တၢ် ဆိး တၢ် အ လီၢ် ၀ဲ အံၤ ဒီး တၢ် စံး ၀ဲ လၢ ပှၤ တ ဒူၣ် အံၤ လီၤ ဆီ န့ၢ် ဒံး ပှၤ လၢ ညါ တ ဒူၣ် ဃီ လၢ အ မၢ ကဲ ကုၣ် အ ၀ဲ သ့ၣ် , ဒီး လၢ အ သး ပူၤ န့ၣ် ဟဲ ထီၣ် ၀ဲ ဒီး အ သး န့ၣ် ထူ ပၢၢ် ထီၣ် ၀ဲ ဒၣ် လၢ ပှၤ တ ဒူၣ် အံၤ ယ မ့ၢ် အဲၣ် ဒိး က့ၤ တၢ် မၤ စၢၤ သ့ ၀ဲ လီၤ.စီ ဖါ လၢ အ ဖျါ လီၤ ဂာ်လၢ အ အိၣ် ဒီး အ တၢ် ကူၣ် ဘၣ် ကူၣ် သ့ လၢ ပဲှၤ မး ဒီး မ့ၢ် စ့ၢ် ကီး ပှၤ လၢ အ ကူၣ် ဘၣ် ကူၣ် သ့ မး တံ ဒူၣ် တ ထၢ လီၤ.
တၢ် စံး စ့ၢ် ကီး ၀ဲ ဒၣ် လၢ သ ၀ီ သး ပှၢ် လၢ အ ဘၣ် တၢ် မၢ ကဲ ကူၣ် အီၤ သ့ၢ် တ ဖၣ် အံၤ ဖဲ အ ၀ံ သ့ၣ် ထံၣ် ၀ဲ ပှၤ တ ဒူၣ် အံၤ က မၢ် ပှၤ လၢ အ မၤ စၢၤ အီၤ သ့ ၀ၢ ဒီး , ဖဲ အ ချုး ဒီး အိၣ် ဒီး တၢ် ဆၢ က တီၢ် အ ခါ အ ၀ဲ ကိး ဖှိၣ် လိာ် သး ဖဲ ထဲ အ သူၣ် က့ သး ပှၢ် သ့ၣ် တ ဖၣ် , ဖဲ အ န့ၢ် တ ကွဲ သး န့ၢ် လီၤ.၀ံၤ ဒီး အ ၀ဲ သ့ၣ် လဲၤ ဟး အိၣ် သ ကိး ဟး အိၣ် သ ကိး ၀ဲ ဒၣ် ပှၤတ ဒူၣ် တ က ရၢ အံၤ လီၤ.
ဒီး ဘၣ် ဖဲ မုၢ် တ နၤ ဒီး တ ဟါ န့ၢ် ဖဲ တၢ် ဆၢ က တီၢ် ဂ့ၤ မး လၢ အ ဂီၢ် လၢ က ပိာ် သ ကိး တဲ သ ကိး တၢ် ဒီး ပှၤ တ ဒူၣ် အံၤ အ ခါ အ ၀ဲ သ့ၣ် လၢ အ ကျါ တ ဂၤ လၢ အ မ့ၢ် ပှၤ လၢ အ သး ပှၢ် ဒိၣ် က တၢၢ် ဒီး မ့ၢ် စ့ၢ် ကီး လၢ ညါ သ ၀ီ သး ပှၢ် အ ခိၣ် အ နၢ် တ ဂၤ တဲ ထီၣ် ၀ဲ ဒၣ် တၢ် က တိၤ လၢ အ အိၣ် ဒီး အ လုၢ် အ ပှ့ၤ အါ န့ၢ် အ န့ၢ် မုာ် လၢ ပ နၢ် ဒီး ဆၢ လၢ ပ သး တ ထံၣ် လၢ အ မ့ၢ် ၀ဲ “သ ရၣ် ဧၢ - က ဃ့ ၀ံ သး စူၤ နၤ လၢ န က သါ က ညီၤ ပှၤ ဒီး ၀ံ သး စူၤ ဒုး အိၣ် ထီၣ် န့ၢ် ပှၤ ပ လံာ် ပ လဲၢ် ပ ကျိာ် ပ ကျာ် မ့ၢ် က သ့ ဧါ ” ဒီး ပှၤ သး ပှၢ် တ ဒူၣ် အံၤ စံး ဆၢ အီၤ ပ တ မ့ၢ် တ ဒူၣ် ဃီ တ ထၢဃီ ဘၣ် အ ဃိ အ ၀ဲ သ့ၣ်တ ဖၣ် အ မၢ ကဲ ကုၢ် ပှၤ , မၤ လီၤ မုၢ် လီၤဖး ပှၤ ဒိၣ် မး လီၤ. တၢ် ဂံၢ် စံး ဘါ စၢ် လၢ အ ဒိၣ် အ တၢ် တ မံၤ လၢ အ အိၣ် ဒီး ပှၤ န့ၢ် , ခီ ဖျိ လၢ ပ တ သ့ လံာ် သ့ လဲၢ် , ပ တ အိၣ် ဒီး ပ လံာ် ပ လဲၢ် ပ ကျိၢ် ပ ကျာ် ဘၣ် အ ဃိ န့ၢ် လီၤ.လၢ တၢ် န့ၣ် အ ဃိ , ပ ဆိ က မိၣ် လၢ ပ မ့ၢ် အိၣ် က့ၤ ဒီး ပ ကျိာ် ပ ကျာ် ဒီး ပ လံၢ် ပ လဲၢ် ဒု , ပ နာ် က့ၤ လၢ ပ က ဒိး နၢ် ဘၣ် က့ၤ ဟီၣ် ခိၣ် ဖိ အ ခွဲး အ ယာ် လၢ အ တုၤ သိး ထဲ သိး အါ နၢ် အ နၢ် က မ့ၢ် စ့ၢ် ကီး ကျဲ အ ဂ့ၤ က တၢ် တ ဘိ လၢ ပှၤ လၢ ခံ တ စိၤ ( ပှၤ ဖိ သၣ် ) အ ခွဲး အ ယာ် က အိၣ် ထီၣ် က့ၤ အ ဂီၢ် န့ၢ် လီၤ.လၢ တၢ် န့ၢ် အ ဃိ ပ လိၣ် ဘၣ် န တၢ် မၤ ဆၢၤ သ ပှၢ် က တၢၢ် လၢ န က ဒုး အိၣ် ထီၣ် က့ၤ န့ၢ် ပှၤ ပ လံာ် ပ လဲၢ် ပ ကျိၢ် ပ ကျာ် ဒ် သိး ပ က ပၢ် ကၢ် ပါ် ကျၢၤ အီၤ ဒီး က မ့ၢ် စ့ၢ် ကီး တၢ် တ ခါ လၢ အ က စိာ် က ဖီ ထီၣ် က့ၤ ပ ပှၤ က လုာ် န့ၣ် လီၤ.
ပ က စံး လၢ အ ဖုၣ်, ထဲ န့ၢ် တ ဘျီ ပှၤ တ ဒူၣ် အံၤ ဒုး အိၣ် ထီၣ် က့ၤ န့ၢ် ပှၤ ဒူ ဖိ သ ၀ီ ဖိ လၢ အ ကဲ ကုၢ် ကဲ ပှၤ လၢ ပှၤ လၢ အ ဘၣ် တၢ် မၤ အၢ မၤ နး အီၤ အ စု ဒုၢ် တီၤ အ ဖီ လာ် န့ၢ် လီၤ.
တုၤ မ့ၢ် ပှၤ တ ဒူၢ် အံၤ ( ဒူ ဖိ သ ၀ီ ဖိ ) အိၣ် က့ၤ ဒီး အ ကျိာ် အ ကျာ် ဒီး အ လံာ် အ လဲၢ် လၢ ပှၤ ကူၣ် ဘၣ် ကူၣ် သ့ တ ဖု အံၤ ထုး ထီၣ် န့ၢ် အီၤ တ ဘျီ , ဒံး ပှၤ သး ပှၢ် လၢ အ စံး တ့ၢ် ၀ဲ , က အိၣ် က့ၤ ဒီး ဟီၣ် ခိၣ် ဖိ အ ခွဲး အ ယာ် လၢ အ တုၤ သိး ထဲ သိး , အါ န့ၢ် အ န့ၢ် က ဒုး အိၣ် ထီၣ် က့ၤ ပှၤ လၢ ခံ တ စိၤ ( ပှၤ ဖိ သၣ် ) အ ခွဲး အ ယာ် အ သိး န့ၢ် ဒီး တၢ် ခဲ လၢၢ် ကဲ ထီၣ်၀ဲ အ နီၢ် ကီၢ် စၢ် ဒီး ထံၣ် က့ၤ ၀ဲ အ မိၢ် လံၤ မိၢ် ပှၢ် န့ၣ်လီၤ.
ဖဲ လၢ ပှၤ တ ဒူၣ် အံၤ အိၣ် က့ၤ ဒီး အ က စၢ် ကျိာ် အ ကျာ်, အ လံာ် အ လဲၢ် အ ခါ ပှၤ တ ဒူၣ် အံၤ မဲာ် က ပီၤ ထီၣ် က့ၤ လီၤ ဂာ်ဒ် သိး ဒီး ,ပ အိၣ် လၢ တၢ် ခံ ကျါ ဒီး ထံၣ် က့ၤ မုၢ် ဟဲ ထီၣ် ဒီး ပ သူၣ် ခု ဒိး မး န့ၢ် လီၤ.
ဖဲ န့ၢ် တ ဘျီ ပှၤ တ ဒူၣ် အံၤ တ တူၢ် ခီၣ် ဒီး ကဲ ကုၢ် ကၤ လၢ ပှၤ လၢ အ မၢ ကဲ ကုၢ် အီၤ တ ဒူၣ် အံၤ အ ဖီ လာ် လၢၤ ဘၣ်. အါ န့ၢ် အ န့ၣ် ပှၤ မၤ အီၤ မ့ၢ် တ ဘၣ် ဘၣ် ဒီး ထီ ဒါ ၀ဲ တ ဘျီ ဃီ ခီ ဖျိ လၢ အ သ့ၣ် ညါ ၀ဲ လၢ ဒံး န အိၣ် ဒီး န ခွဲး န ယာ် အ သိး ပ ၀ဲ စ့ၢ် ကီး ပ အိၣ် ဒီး ပ ခွဲး ပ ယာ် စ့ၢ် ကီး န့ၣ် လီၤ.
တုၤ န့ၣ် တ ဘျီ ပှၤ လၢ အ မၢ ကဲ ကုၣ် အီၤ တ ဒူၣ် အံၤ မၤ ဘူး က့ၤ အီၤ တ ဘူၣ် လၢၤ ဘၣ် ဒီး က ဘၣ် ပျၢ် စု ပျၢ် ခီၣ် က့ၤ ၀ဲ ဒၣ် န့ၣ် လီၤ.ဖဲ န့ၣ် မ ဘျီ ပှၤ တ ဒူၣ် အံၤ သူၢ် ခု သး ခု ဒီး စံး ဘျုး က့ၤပှၤ ကူၣ် ဘၣ် ကူၣ် သ့ တ ဖု လၢ အ ထုး ထီၣ် န့ၣ် ၀ဲ အ ကျိၢ် အ လံာ် လဲၢ် အ ဃိ န့ၣ် လီၤ.
တၢ် စံး ၀ဲ ဒၣ် လၢ ဖဲ အ ဒိး န့ၣ် ဘၣ် အ လံာ် အ လဲၢ် ဒီး က တဲာ် က တီၤ က့ၤ ၀ဲ , အါ န့ၣ် အ န့ၢ် သၣ် ညါ က့ၤ အ ခွဲး အ ယာ် လၢ အ အိၣ် ဒီး အီၤ ဒီး ခီၣ် ဆၢ က့ၤ ပှၤ လၢ အ မၢ ကဲ ကုၣ် အီၤ တ ဖု အံၤ ဒီး ထူၢ် ဖျဲး ထီၣ် က့ၤ လၢ ကုၢ် အ လီၢ် ဒီး အိၣ် ဘၢ် က့ၤ သ ဘျ့ အါ နၢ် အ န့ၢ် အိၣ် က့ၤ ဒီး နီၢ် က စၢ် တၢ် ပၢ လီၤ သး အ ခွဲး အ ယာ် န့ၣ် လီၤ.
ခီ ဖျိ လၢ အ အိၣ် က့ၤ လၢ တၢ် သ ဘျ့ အ ပူၤ အ က စၢ် ပၢ လီၤ ဒၣ် အ သး သ့ ဒီး ဒိၣ် ထီၣ် လဲၢ် ထီၣ် ၀ဲကွ့ၢ် ကွ့ၢ် ဒီး ဒုး အိၣ် ထီၣ် က့ၤ ပှၤ ဂ့ၣ် ၀ီ ခွဲး ယာ် , ဟီၣ် ခိၣ် ဖိ ခွဲး ယာ် ဒီး ဖိ သၣ် ခွဲး ယာ် ဒီး မၤ လိ က့ၤ ၀ဲ ဒံး သိး အ သု တၢ် တ ဘၣ် လံၣ် အီၣ် အီၤ ခံ ဘျီ တ ဘျီ လၢၤ တ ဂ့ၤ အ ဂီၢ် န့ၣ် လီၤ.ဒီး အိၣ် က့ၤ ဘၣ် က့ၤ ၀ဲ မုာ် မုာ် ခုၣ် ခုၣ် ဒံး အ သ ၀ီ ခီ ထံၣ် အ သိိး န့ၣ် လီၤ.တ ဘျီ အံၤ အိၣ် ဘၣ် က့ၤ ၀ဲမုာ် န့ၣ် အ လီၢ် ခီ ဖျိ လၢ အ အိၣ် က့ၤ ဒီးဒုး ဒိၣ် ထီၣ် လဲၢ် ထီ က့ၤ အ ဒူ အ သ ၀ီ ဒီး အ ထံ အ ကီၢ် န့ၣ် လီၤ.
http://www.ksngkaren.org/2012/06/blog-post_11.html
တၢ်တီတၢ်လိၤလၢ ကညီဖိတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်လံဧါ
လၢ - ဖုဂ့ၢ်သူ၀ၣ်မ့ (ကီၢ်သူလ့ၤ)
မုၢ်ဂီၤခီ
မုၢ်ဟဲထီၣ်အဆၢကတီၢ် ဒီးတြကၢးလၢတၢ်တဘၣ်အၢၣ်၀ဲဘၣ်ဒီးမူခိၣ်တြကၢးစူၤအဆၢက
တီၢ် မူခိၣ်အၢၣ်ခံးသူဒီးတၢ်စူၤတဘျီ တၢၢ်ကွဲၤအီပၠးထံလၢ မုၢ်နုာ်တၢ်ကပၤန့ၣ်
ပမှံၤပပှၢ်စံး၀ဲလၢ တၢ်မၤအသးဒီးပှၤတခါခါလံ တၢ်ပနီၣ်ဒ်အံၤမ့ၢ်ဖျါန့ၣ်
ပထံၣ်ဘၣ်တၢ်လၢအတဂ့ၤဒီး တၢ်အၢတၢ် သီတဖၣ်လီၤ. အဃိသတးန့ၣ် တၢၢ်ကွဲၤမ့ၢ်အီထံလၢ
မုၢ်နုာ်တကပၤန့ၣ် ပမှံၤပပှၢ်စူၢ်အီၣ်နာ်အီၣ် ၀ဲလၢ တဂ့ၤဘၣ်လီၤ.
တစိၢ်ဖိ
ကျိသီၣ်ထီၣ်၀ဲ ဒီဒီ ဒဲဒဲ ဒံၢ်ယံာ်၀ဲ ယဲၢ်မံးနံး၀ံၤအလီၢ်ခံ ပထံၣ်ဘၣ်လၢ
၀ါဃံတဖၣ် ဟဲက့ၤ စိာ်၀ဲ ခိၣ်ဖၢၣ်သူ သုးဖိ
ခံဂၤလၢအခးသံ၀ဲဒီးန့ၢ်၀ဲဃုာ်ဒီးတၢ်စုက၀ဲၤခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ. တချုးလၢ
တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဟဲကဲထီၣ်အသးဒံးဘၣ်န့ၣ် ခိၣ်ဖၢၣ်သူ တဖုဃီလၢ
ပယီၤဟဲက့ၤစိာ်အစိၣ်အံၤ ပှၤသးပှၢ်စံးအီၤလၢ ဖိသ့ၣ်ဧၢ
တၢၢ်ကွဲၤအီထံလၢမုၢ်နုာ်တကပၤအဃိ သုးကွံာ်သုသးလၢ အယံၤ တစဲးဖိကသ့ဧါ. အတဲဆၢ၀ဲ
ဟဲၣ် ဟဲၣ် ဟဲၣ် ဖုဧၢ တဘၣ်ကိၢ်လၢပဂီၢ်တဂ့ၤ သုတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်တဖၣ်
ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်တသ့ဘၣ် စံး၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်မနုၤအဃိ
တၢ်သံကွၢ်ဘၣ်အိၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်တီတၢ်လိၤအိၣ်လံလၢ ကညီဖိတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ
လံဧါန့ၣ်လဲၣ်. အါဂၤကိာ်ပူၤအါဆူဒၢးကစံး၀ဲဂၤမံၤဂၤမၠိလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့
လၢယတၢ်ကွဲး အ၀ဲအံၤအပူၤ ယအဲၣ်ဒိးစံး၀ဲဒ်လဲၣ်န့ၣ် ကကွဲးတဲပၠးသုးဒ်အံၤလီၤ.
ကညီအသ၀ီလၢအဟဲအိၣ်လၢ
သိၣ်မှံၤအထံကီၢ် ပကိးအီၤလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အိၣ်၀ဲတဖျၢၣ်လီၤ.
ဒီးလၢသ၀ီတဖျၢၣ်န့ၣ် ပှၤအိၣ်၀ဲ အိၣ်အါကလုာ်အါမၠိလီၤ.
ကလုာ်ဒူၣ်အိၣ်၀ဲဒ်အမ့ၢ်၀ဲ “ကညီပှိၢ် “ကညီစှီၤ“
ကညီဘှဲမုၢ်နုာ်ဒီးဘှဲမုၢ်ထီၣ်“ ကညီပကူ“ ကညီမီၤန့ၢ်ပှၤ“ကညီကဲၢ်ခၢၢ်ကဲၢ်ဘါ“
ဒီးကလုာ်ဒူၣ်အဂၤတဖၣ်မ့ၢ်၀ဲ ဒီပုၢ်၀ဲၢ် ကခၠ့ၢ်“ ဒီပုၢ်၀ဲၢ်တရူး၀ါ“
ဒီးပဒီပုၢ်၀ဲၢ်လၢ အကိးလီၤအသးလၢ ကညီသူ လအမ့ၢ် မူၣ်စလ့ၣ် တဖၣ်အိၣ်၀ဲလီၤ.
ယအဲၣ်ဒိးတဲဘၣ်သးတချုးလၢ
ကလုာ်ဒူၣ်အဂၤတဖၣ် ဟဲအိၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ကညီသ၀ီ၀ဲအံၤ ပစံး သ့လၢ
တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ဘၣ်အီၤလၢ သိၣ်မှံၤအထံအကီၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. လၢအဂီၢ် ဆိကမိၣ်၀ဲလၢ
အမ့ၢ် ကီၢ်ဖ့ရ့လၢ ပကိးအီၤလၢ ကီၢ်သူလ့ၤအံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးဒ်အံၤ
ကလုာ်အဂၤတဖၣ် ဟဲအါထီၣ်တဘျီ တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲလီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးစ့ၢ်ကီး တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ် အိၣ်ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤအဃိ လၢသ၀ီတဖျၢၣ်အံၤအပူၤ
ပှၤလၢ အဂဲၤလိာ်တၢ်လၢ ပှၤတ၀ၢအဂီၢ်ဒီးပိာ်
မုၣ်ပိာ်မၢၤဒီးပိာ်ခွါ
အဂီၢ်အိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲလီၤ.
အဂီၢ်အိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲလီၤ.
တၢ်မၤအသးဒ်အံၤ
တနံၤန့ၣ် ဒ့မုၣ်ဖိ ၁၆ နံၣ်တဂၤ အ၀ဲလဲၤလီၤဒၢၣ်ထံလၢ ထံကျိပူၤဒီး ပှၤအါဂၤ
တထံၣ်စိအီၤအဆၢကတီၢ် ပဒီပုၢ်၀ဲၢ်ခွါ ကညီသူလၢအမ့ၢ် မူၣ်စလ့ၣ် ခွါ သၢဂၤ
ဖီၣ်ဆူၣ်အီၤဒီး မံးနံး ၃၀ ၀ံၤအလီၢ်ခံ ဒ့မုၣ်ဖိအံၤ
ဘၣ်တၢ်ဆှၢအီၤတဘျီဃီဆူတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. ကဲ တဘျီအံၤ ပှၤဂဲၤလိာ်တၢ်လၢ
ပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤအဂီၢ် တဖၣ်လဲၤကွၢ်၀ဲ ဒ့မုၣ်ဖိလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ် တဂၤအံၤလီၤ.
နဆိကမိၣ်လၢ ကညီဖိကစံၣ်ညီၣ်၀ဲ မူၣ်စလ့ၣ်ခွါသၢဂၤအံၤဧါ. တမ့ၢ်ဘၣ် မူၣ်စလ့ၣ်
ခွါသၢဂၤ ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲ ပှၤဂဲၤလိာ်တၢ်လၢ ပိာ်မုၣ်အဂီၢ် တဂၤလၢ စ့ယိၤ ၅၀၀၀ဘး
ဒီးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢ ပိာ်မုၣ်ခွဲးယာ်အိၣ် ၂ ဂၤဒီး ခဲလၢာ် ၁၀၀၀၀ ဘးန့ၣ်လီၤ.
၀ံၤတဘျီ ပျဲကွံာ်၀ဲ ပှၤဘၣ်ကွၢ်မ့ၣ် သၢဂၤအံၤလီၤ.
တုၤမ့ၢ်အဟဲက့ၤတဘျီ
ဖိသၣ်မုၣ်တဂၤအမိၢ်စံး၀ဲ “ သရၣ်မုၣ်ဧၢ ယဖိမုၣ်မၤသးဒ်လဲၣ်ဒီး မူၣ်စလ့ၣ်
ခွါသၢဂၤ ပှၤစံၣ်ညီၣ်အီၤလၢ သံ မ့တမ့ၢ် ပှၤဒုးလီၤအီၤလၢ ဃိာ်ပူၤ တစိၤသးဧါ.
အ၀ဲသ့ၣ်ခံဂၤ တဲ၀ဲ “ အါတလိၣ်ကိၢ်ဘၣ် ပှၤဘၣ်ကွၢ်မ့ၣ် သၢဂၤန့ၣ် ပအးလီၤလၢ
ကၠီၣ်တဲၣ်ပၢၤကီၢ် အစုပူၤလံ ပဆိကမိၣ်လၢ ကလီၤဘၣ်လၢ ဃိာ်ပူၤ တစိၤသးမ့တမ့ၢ်
သံလီၤ. ၀ံၤတဘျီ ဖိသၣ်မုၣ်တဂၤ အမိၢ် အမဲာ်သၣ်ဖျါလၢ အနံၤကမှံမး၀ဲလီၤ.
ဖျါစ့ၢ်ကီးလၢ အသးမံထွဲ၀ဲလီၤ. ကလုာ်ဂၤ မ့ၢ်မၤဆါ ပှၤန့ၣ် တဒ်သိးဒီး
ကညီဖိကဒဲကဒဲ မၤဆါပှၤဘၣ်.
ပခီၣ်မ့ၣ်ဒီးပကစၢ်ပမ့ၢ်ကုၣ်လီၤအီၤန့ၣ်
ဆါဒိၣ်န့ၢ်ဒံးပကုၣ်ပှၤဂၤအခီၣ်မ့ၣ်လီၤ. အဃိ ကလုာ်ဂၤ မၤအၢပှၤန့ၣ်
တလီၤလီာ်ဒီး ပပှၤကလုာ်မၤအၢပှၤဘၣ်. ပစံးလၢပဒုးမီၤစိရိၤဒီး မီၤစိရိၤမ့ၢ်အိၣ်
လၢပကျါန့ၣ် တလိၣ်ပဒုးဒီးမီၤစိၤရိၤဘၣ်. ပဃုတၢ်တီတၢ်လိၤဒီး
လၢပ၀ဲကညီဖိတဖၣ်အကျါ တၢ်တီတၢ်လိၤမ့ၢ်တအိၣ်န့ၣ် အခီပညီတအိၣ်ဘၣ်လီၤ.
ပမ့ၢ်စံးဒ်အံၤဒီး လီၤဂာ်လၢ ပခီၣ်လိၤဃံ ဒီးပကစၢ် ပဒိလီၤက့ၤအီၤလီၤ.
ကဲပကဆဲးလဲၤကဒီးဆူညါတခါ
သ၀ီတဖျၢၣ်လၢထးအံၤန့ၣ် ဘၣ်ထွဲဒီးမုၣ်ခွါတၢ်ဂ့ၢ်ဒီး တၢ်မၤဆူၣ် မၤစိးတဖၣ်
ဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်လီၤ. ပှၤလၢအဂဲၤလိာ်တၢ်လၢ မုၣ်ခွါတၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ် ထီဘိဂဲၤ
လိာ်၀ဲသနာ်က့ တၢ်ဆီတလဲတအိၣ်ထီၣ်နီတမံၤဘၣ်. တယံာ်တမီၢ်ဘၣ်ဒီး
တၢ်မၤကမၣ်မုၣ်ကမၣ် ခွါဟဲအိၣ်ထီၣ်ကဒီးအသီတခၠိလီၤ. အ၀ဲအံၤ မ့ၢ်၀ဲ ကညီစှီၤဒီး
ကညီပှိၢ်မုၣ်ခွါတၢ်ဂ့ၢ်လီၤ. အန့ၣ်တဘျီ ဘၣ်လၢ တၢ်ပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤ မ့ၢ်၀ဲ
ပှၤဂဲၤလိာ်တၢ်လၢ ပိာ်မုၣ်ခံဂၤအကျါအဖိဒိၣ်မုၣ် တဘျီတၢ်မၤအသးဒ်လဲၣ်.
အန့ၣ်တဘျီကိးထီၣ်၀ဲ
အဆွ့ၢ်အမၠိအဒူၣ်အထၢတဖၣ် ဒီး ကိးထံၣ်၀ဲ တၢ်ပိာ်ခွါတဂၤလၢ တၢ်ချၢ
တချုးတၢ်လဲၤဒံးဆူ စံၣ်ညီၣ်ပီတ့အရူဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အ၀ဲသံကွၢ်၀ဲ
တၢ်ပိာ်ခွါတဂၤဒီး ပိာ်ခွါတဂၤ စံးဆၢတၢ် မ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ် ပှၢ်
အ၀ဲသးပှံၢ်ထီၣ်တၢ်ဘျီဃီလီၤ. ပိာ်ခွါတဂၤ စံးဆၢတၢ်မ့ၢ်ဘၣ်ဒိဆါပိာ်မုၣ် တဂၤ
တဘျီဃီ အ၀ဲကးတံာ်ဃး၀ဲ တၢ်ပိာ်ခွါတဂၤ အနိးဖံးတဘျီဃီလီၤ. အန့ၣ်တဘျီ ပိာ်ခွါဖိ
တဂၤ တဲတၢ်တသ့နီတမံၤလၢၤဘၣ် အ၀ဲသ့ၣ်ခံဂၤ လၢအမၤတၢ်လၢ ပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤတၢ်ဂ့ၢ်
ဟံးထီၣ် ၀ဲ လံာ်တၢ်သံကွၢ်စံးဆၢဒီး လဲၤတီၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ စံၣ်ညီၣ်ပီတ့အရူလီၤ.
တချုးမုၢ်စ့ၣ်၀ါဒံးအကတီၢ်
မုၢ်ဟါလီၤ ၇ နၣ်ရံၣ်ဒီး ၈ နၣ်ရံၣ် အဆၢကတီၢ် စံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်ခိၣ်တဂၤ
လဲၤဘၣ်၀ဲလၢ မုၣ်ကမဲအဖိမုၣ်တဂၤအဟံၣ်ဒီး မုၣ်ကမဲအဖိတဂၤသံကွၢ်အီၤ တ့ဧၢ ယကသံ
ကွၢ်နၤတၢ်တမံၤနၤ“ အ၀ဲတဲဆၢ၀ဲ သံကွၢ်သၢၣ်ဖိဒိၣ်မုၣ်“ အန့ၣ်တဘျီ ဖိဒိၣ်မုၣ်တဂၤ
သံကွၢ်၀ဲ တံဧၢ တၢ်လၢ ပိာ်မုၣ်ဒီးပိာ်ခွါခံဂၤ ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးလိာ်အသးဒီး
အဲၣ်လိာ်ကွံာ်လိာ်အသး ဒီး လီၤကမၣ် ပကစံးလၢ ပှၤပယီၤဖိစံး၀ဲ နှစ်ဦးသေဘာတူ
ဒ်န့ၣ်တကလုာ်န့ၣ်မီၤ မ့ၢ်၀ံၤ အ၀ဲသ့ၣ် ခံဂၤ တအဲၣ်လိာ်အသးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်
နီးစဲးတွဲ ဟဲကဲထီၣ်အသးလၢ ပိာ်မုၣ်တဂၤ ဟံးတၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ပကစံးလၢ
တၢ်လီတၢ်၀့ၤ ဂ့ၢ်၀ီအံၤသ့ဧါ .
ဘၣ်မနုၤအဃိသးလဲၣ်န့ၣ်
အ၀ဲသ့ၣ်ခံဂၤအဲၣ်လိာ်အသးလၢ အမုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါလီၤမီၤ. မ့ၢ်၀ံၤဒီး
ပိာ်ခွါန့ၣ် အဲၣ်ပှၤလၢ အသီအဃိ တၢ်လၢ မုၣ်သဘျ့ခွါသဘျ့ တၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ်
မ့ၢ်ပစံးလၢ တၢ်လီတၢ်၀့ၤ ဂ့ၢ်၀ီကသ့ဧါ.
အန့ၣ်တဘျီဖါအမဲာ်တမုာ်ဘၣ်ဒီး ခီဖျိအ၀ဲမ့ၢ် စံၣ်ညီၣ်ကွၢ်ခိၣ်အဃိ ကစံးဆၢ၀ဲ တၢ်ကီလၢအဂီၢ်ဒီး တဲ၀ဲလၢ ဖိဒိၣ်မုၣ်ဧၢ မ့ၣ်ဒၣ်ခီ နတၢ်သံကွၢ်ဒီး တၢ်ကတိၤတဖၣ် န့ၣ် ဘၣ်ဒၣ်ခီကယၢာ် နာ်က့ ခီဖျိ ပအိၣ်လၢ ပှၤထံပှၤကီၢ် ဒီး ပဟဲအိၣ်ကဒုလၢ ပှၤပဟံၣ်အဖီလာ်အ ဃိ ပဘၣ်မၤ၀ံၤဒ်အံၤလီၤ.
လၢဖါတံၢ်တဂၤ အတၢ်စံးဆၢ၀ဲ ဖိဒိၣ်မုၣ်တဂၤအံၤ အဖီခိၣ် ယထံၣ်လၢ တၢ်အံၤ ပထံပကီၢ်မးတအိၣ်ဒံးဘၣ် ဒီး ပဘၣ်မၤ၀ံၤတၢ်မံၤဒ် ပှၤတဂၤအ တၢ်လိၣ်ဘၣ်ဒီးအတၢ်သးမံအံၤ မ့မ့ၢ်နၤနဆိကမိၣ်နဲဒ်လဲၣ်. ပထံပကီၢ် တအိၣ်ဒံးဘၣ်ဒီး ပကဲလၢစံၣ်ညီၣ်ကွၢ်တဂၤ ပကဘၣ်စံၣ်ညီၣ်ဆိတၢ်လၢ အတီအလိၤအလိၤလီၤ. ပမ့ၢ်မၤညီ နုၢ်ပသးလၢ ပှၤထံပှၤကီၢ်ဒ်အံၤ မုၢ်တနံၤပထံပကီၢ်မ့ၢ်အိၣ် ပကဘှီဘၣ်က့ၤအီၤကီဒိၣ်မးလီၤ. လုၢ်လၢ်တဖၣ် အံၤဟဲခီဖျိအသးလၢ ပှၤပယီၤဖိအအိၣ်လီၤ.
အန့ၣ်တဘျီဖါအမဲာ်တမုာ်ဘၣ်ဒီး ခီဖျိအ၀ဲမ့ၢ် စံၣ်ညီၣ်ကွၢ်ခိၣ်အဃိ ကစံးဆၢ၀ဲ တၢ်ကီလၢအဂီၢ်ဒီး တဲ၀ဲလၢ ဖိဒိၣ်မုၣ်ဧၢ မ့ၣ်ဒၣ်ခီ နတၢ်သံကွၢ်ဒီး တၢ်ကတိၤတဖၣ် န့ၣ် ဘၣ်ဒၣ်ခီကယၢာ် နာ်က့ ခီဖျိ ပအိၣ်လၢ ပှၤထံပှၤကီၢ် ဒီး ပဟဲအိၣ်ကဒုလၢ ပှၤပဟံၣ်အဖီလာ်အ ဃိ ပဘၣ်မၤ၀ံၤဒ်အံၤလီၤ.
လၢဖါတံၢ်တဂၤ အတၢ်စံးဆၢ၀ဲ ဖိဒိၣ်မုၣ်တဂၤအံၤ အဖီခိၣ် ယထံၣ်လၢ တၢ်အံၤ ပထံပကီၢ်မးတအိၣ်ဒံးဘၣ် ဒီး ပဘၣ်မၤ၀ံၤတၢ်မံၤဒ် ပှၤတဂၤအ တၢ်လိၣ်ဘၣ်ဒီးအတၢ်သးမံအံၤ မ့မ့ၢ်နၤနဆိကမိၣ်နဲဒ်လဲၣ်. ပထံပကီၢ် တအိၣ်ဒံးဘၣ်ဒီး ပကဲလၢစံၣ်ညီၣ်ကွၢ်တဂၤ ပကဘၣ်စံၣ်ညီၣ်ဆိတၢ်လၢ အတီအလိၤအလိၤလီၤ. ပမ့ၢ်မၤညီ နုၢ်ပသးလၢ ပှၤထံပှၤကီၢ်ဒ်အံၤ မုၢ်တနံၤပထံပကီၢ်မ့ၢ်အိၣ် ပကဘှီဘၣ်က့ၤအီၤကီဒိၣ်မးလီၤ. လုၢ်လၢ်တဖၣ် အံၤဟဲခီဖျိအသးလၢ ပှၤပယီၤဖိအအိၣ်လီၤ.
တ၀ံၤဒံးဘၣ်တကတီၢ်ဃီ
ဖါတံၢ်သးပှၢ်တဂၤ အဖိခွါ အ၀ဲမ့ၢ် ပှၤလၢ အအိၣ်ဒီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိလီၤ.
အ၀ဲညီနုၢ်နီ၀ဲ သိလ့ၣ်ပကိးညီနုၢ်အီၤလၢအမ့ၢ် Tiger သူသူတခိၣ် ဒီး
တီ၀ဲပှၤလဲၤတၢ်ဖိကီးနံၤဒဲး ဒီးတၢ်တနံၤန့ၣ် ဒ့မုၣ်ဖိတဂၤ ကက့ၤလၢသ၀ီပူၤ ခီဖျိ
သိလ့ၣ်ဒိးလဲတဖၣ် က့ၤတလၢအီၤလၢာ် အဃိ ကဘၣ်ဖဲ ၇ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်
အ၀ဲဃ့တၢ်မၤစၢၤလၢ စံၣ်ညီၣ်ကွၢ်အဖိခွါတဂၤအအိၣ် လၢကဟဲက့ၤပိာ်၀ဲအခံလီၤ.
အန့ၣ်တဘျီ အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဒီး သတူၢ်ကလာ် စံၣ်ညီၣ်ကွၢ်အဖိခွါ တဂၤ ပတုာ်ကွံာ်သလိလ့ၣ်ဒီး ဒ့မုၣ်ဖိတဂၤ စံးအီၤ ဘၣ်မနုၤလဲၣ်. အ၀ဲစံး၀ဲတသ့ၣ်ညါဘၣ်ဒီး ဒ့မုၣ်ဖိန့ၣ် ကစံၣ်လီၤလၢ သိလ့ၣ်ပူၤတဘျီအ၀ဲယူတံၢ်ဃာ်၀ဲဒီး ဖီၣ်ဆူၣ်၀ဲလီၤ. ၀ံၤဒီး ပှၤနီသိလ့ၣ် တဂၤတဲအီၤလၢ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ နတဘၣ်တဲဘၣ်ပှၤနီတဂၤတဂ့ၤ နမ့ၢ်တဲဒု နၤဒုယကမၤသံနၤ လီၤ. တုၤလၢအဟဲတုၤလၢ သ၀ီတဘျီ ဒ့မုၣ်ဖိန့ၣ် ဟီၣ်ဖၣ်ညါ အ၀ဲပျံၤတၢ်ဒီး ပှၤလဲၤသံကွၢ်အီၤ သနာ်က့တစံးဆၢပှၤနီတဂၤဘၣ်. အ၀ဲပျံၤ၀ဲလၢ ပှၤကမၤသံအီၤလီၤ.
အန့ၣ်တဘျီ အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဒီး သတူၢ်ကလာ် စံၣ်ညီၣ်ကွၢ်အဖိခွါ တဂၤ ပတုာ်ကွံာ်သလိလ့ၣ်ဒီး ဒ့မုၣ်ဖိတဂၤ စံးအီၤ ဘၣ်မနုၤလဲၣ်. အ၀ဲစံး၀ဲတသ့ၣ်ညါဘၣ်ဒီး ဒ့မုၣ်ဖိန့ၣ် ကစံၣ်လီၤလၢ သိလ့ၣ်ပူၤတဘျီအ၀ဲယူတံၢ်ဃာ်၀ဲဒီး ဖီၣ်ဆူၣ်၀ဲလီၤ. ၀ံၤဒီး ပှၤနီသိလ့ၣ် တဂၤတဲအီၤလၢ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ နတဘၣ်တဲဘၣ်ပှၤနီတဂၤတဂ့ၤ နမ့ၢ်တဲဒု နၤဒုယကမၤသံနၤ လီၤ. တုၤလၢအဟဲတုၤလၢ သ၀ီတဘျီ ဒ့မုၣ်ဖိန့ၣ် ဟီၣ်ဖၣ်ညါ အ၀ဲပျံၤတၢ်ဒီး ပှၤလဲၤသံကွၢ်အီၤ သနာ်က့တစံးဆၢပှၤနီတဂၤဘၣ်. အ၀ဲပျံၤ၀ဲလၢ ပှၤကမၤသံအီၤလီၤ.
တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ
ထီၣ်ဘးလၢ တသီခံသီ၀ံၤ ဒ့မုၣ်ဖိအံၤ
စံး၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤခဲလၢာ်ကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်ကဲထီၣ် အသးဒီးအီၤတဖၣ်လီၤ. အန့ၣ်တဘျီ
ပှၤနီသိလ့ၣ်အံၤ မ့ၢ်၀ဲ စံၣ်ညီၣ်ကွၢ်အဖိခွါဒီး ပှၤဂဲၤလိာ်လၢ
ပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤ အခိၣ်ဒိၣ်ကတၢၢ်လၢသ၀ီတဖျၢၣ်အံၤအပူၤ အဖိခွါလီၤ.
ပှၤကထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လီၤန့ၣ် ပှၤပိာ်မုၣ်ခံဂၤလၢ အမၤတၢ်လၢ အမၤတၢ်လၢ
ပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤအဂီၢ်ခံဂၤအံၤ စံး၀ဲလၢ တၢ်ဖိသၣ် မုၣ်တဂၤ
နဖးလိၣ်ညါနဟးမၤဒၢးပှၤ၀ၤ ဒ်န့ၣ်လီၤ. နမ့ၢ်က့ၤဆိကမိၣ်ထံထံ ပှၤမၤဆူၣ်နၤ
နမ့ၢ်ပိာ်မုၣ်နဂံၢ်နဘါတထဲသိးဒီးပိာ်ခွါဘၣ် နစံးလၢ
နဟးမၤဒီးပှၤ၀ၤကသ့လၢကျဲဒ်လဲၣ်. ပှၤဂဲၤလိာ်လၢ ပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤခံဂၤအံၤ
ဘၣ်မနုၤအဃိ အ၀ဲ ဘၣ်အိၣ်ဃူ၀ဲပိာ်ခွအံၤလဲၣ်န့ၣ် ခီဖျိလၢ ပိာ်ခွါအံၤ မ့ၢ်၀ဲ
အဖိဒိၣ်ခွါအဃိလီၤ.
၀ံၤဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ
ပှၤမၤလီၤမၢ်ကွံာ်အီၤလီၤ. ဘၣ်မနုၤအဃိ ပှၤဘၣ်မၤလီၤမၢ်အီၤလဲၣ်န့ၣ် ခီဖျိ
ပိာ်ခွါအံၤ မ့ၢ်၀ဲ စံၣ်ညီၣ်ကွၢ်ဖိခွါဒီး ပှၤဂဲၤလိာ်လၢ
ပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤအခိၣ်ဒိၣ်ကတၢၢ်တဂၤအဃိ လီၤ. အါတက့ၢ် ပှၤစံးဝဲလၢ
တၢ်သိၣ်တၢ်သီတကွၢ်မဲာ်တၢ်ဘၣ်သနာ်က့ တၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကွၢ်မဲာ် တၢ်ခီဖိျ
တၢ်ဒွးထူထံးဒီး အီၣ်ကျိၣ်အီၣ်စ့တဖၣ် အဖီခိၣ် ကဲထီၣ်အသးတစိၢ်လီၢ်လီၢ်လၢ
သ၀ီ၀ဲအံၤ အပူၤလီၤ.
တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ
မ့ၢ်တၢ်ကဲထီၣ်အသးလၢ အမ့ၢ်အတီအိၣ်၀ဲ ဒီဒူၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အဂၤတဖၣ်အပူၤလီၤ.
နမ့ၢ်က့ၤ ထိၣ်သြတီၤက့ၤ ကီၢ်ယီၤပူၤနွံက့ၣ်ထံန့ၣ် တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ
ကဲထီၣ်အသးအိၣ်၀ဲ လီၤ. ဒီးကီၢ်ဆၢ တၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤ န့ၣ် ကဲထီၣ်အသးအိၣ်၀ဲ
အဘူးကတၢၢ် ဒဲက၀ီၤအပူၤန့ၣ် ကဲထီၣ်အသးဒ်အံၤအိၣ်၀ဲသ့သ့လီၤ. တမ့ၢ်ထဲလၢ
ဒဲက၀ီီၤပူၤဘၣ် လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢဒီဘ့ၣ် ထံကီၢ်ကိး ဘ့ၣ်ဒဲးန့ၣ်
ကဲထီၣ်အသးအိၣ်၀ဲလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ အခဲအံၤ တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးစံးတခီတမ့ၢ်လၢ
ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဘၣ် ယအဲၣ်ဒိးစံးဘၣ်သးထဲ ပ၀ဲကညီတ၀ၢအပူၤဒံးလီၤ.
အဃိ
ယတၢ်ကွဲးအံၤ ယအဲၣ်ဒိးစံးယဲလၢ ပဒုး၀ဲ ၀ါဃံကရူၢ် ပှၤပယီၤဖိ သုးမီၤစိရိၤ
တစိၤဘၣ်တ စိၤမ့ၢ်ဒ်သိးဒီး ပကအိၣ်ဒီးနီၢ်ကစၢ်တၢ်ပၢလီၤသးဒီး
တၢ်တီတၢ်လိၤဒီးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်လၢ အမ့ၢ်အတီ လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့
တချုးပဒုးဒီးသုးမီၤစိရိၤဒံးဘၣ်န့ၣ် ပကဘၣ်ဒုးဆိက့ၤ လၢပပှၤကညီဖိ အကျါလၢ
အလီၤဂာ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤအိၣ်ဒံး၀ဲအါမးလီၤ. ဒ်မီၤစိရိၤမၤ၀ဲအသိး ပပှၤကညီဖိအကျါ
မၤ၀ဲဒ်န့ၣ်အသိးလီၤ.
မီၤစိရိၤအံၤ
ပဒုးအီၤတစိၤဘၣ်တစိၤ လၢမိၢ်ပၢ်ဖံဖုဒီးတုၤလၢခဲအံၤန့ၣ် ပတတုၤဒံးလၢ တၢ်မၤနၢၤ
ဒီးတၢ်တီတၢ်လိၤနီတဘျီဒံးဘၣ်န့ၣ် ခီဖျိလၢ ကညီဖိတနီၤအကျါ လၢအလီၤဂာ်ဒီးမီၤ
စိရိၤအံၤ အိၣ်၀ဲအဃိ ပဒုးတန့ၢ်န့ၣ်ကမ့ၢ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်အကျါတၢ်တခါအံၤ
ပၣ်ဃုာ်၀ဲလီၤ. ပစံးလၢ မီၤစိၤရိၤ တတီတလိၤအဃိ
ပဒုးအီၤလၢပကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်တီတၢ်လိၤ ဘၣ်ဆၣ် ပ၀ဲတခီ ပမ့ၢ်တတီတလိၤဒု
လၢယၤတဂၤယတၢ်ဆိကမိၣ် ကညီဖိမ့ၢ်န့ၢ်ထံန့ၢ်ကီၢ်သနာ်က့ တမ့ၢ်လၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲလၢ
အတီအြတၢ်ဒီးအတီအလိၤဘၣ်.
ယတၢ်ကွဲးအတၢ်ပညိၣ်အံၤ
မ့ၢ်ဒ်သိးပကဘှီက့ၤပပှၤကလုာ်တဖၣ်လီၤ. တမ့ၢ်လၢပကမၤအၢ
ထီၣ်သီထီၣ်ပပှၤကလုာ်ဘၣ်. တၢ်လၢြကၢးဘှီးဒီးပကဘှီက့ၤအီၤလၢ တတီဒီးပကမၤတီက့ၤ
အီၤဒီးတၢ်လၢ အကမၣ်ဒီးပကမၤဘၣ်က့ၤအီၤအဂီၢ်လီၤ.
ကတၢၢ်လံ……………………….http://www.freekarennews.info/2012/06/blog-post_5939.html
ကၠံးမ့ၢ်သး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခး (အပၠံးအခးယးစဲ)ဒီးကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်တမ့ၢ်ဧါ
လၢ - ဖုဂ့ၢ်သူ၀ၣ်မ့ (ကီၢ်သူလ့ၤ)
စးထီၣ်လၢ
ကီၢ်ပယီၤဒိးန့ၢ်တၢ်သတဘျ့လၢ အဲကလံးအအိၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ ကညီဖိတဖၣ် ဒ်အမ့ၢ်
ပှၤတကလုာ်အသိးဃ့ထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢ ပယီၤတဘးကညီတဘး ကညီကဘၣ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤအသး အဂီၢ်
ဒီးတၢ်ထဲသိးတုၤသိးအဂီၢ် ဃ့ထီၣ်၀ဲဆူ ပယီၤသုးမီၤစိရိၤအအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် သနာ်က့
ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲ တၢ်စံးဆၢလၢ ပမ့ၢ်သးလီပထံပကီၢ် တၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးအဂီၢ်
ပကဘၣ်ဒုးန့ၢ်အီၤ တဘျီ ကညီဖိအံၤ စးထီၣ်ဖဲ ၁၉၄၉ နံၣ်န့ၣ်
ဘၣ်ဖီၣ်ထီၣ်စုက၀ဲၤဒီးပၢဆၢတၢ်လီၤ.
လၢဟီၣ်ခိၣ်တဘ့ၣ်အံၤအချၢ
ကညီဖိမ့ၢ်ပှၤလၢ အပၢဆၢတၢ်ယံာ်ကတၢၢ်န့ၣ်ပစံးသ့လီၤ. ဒ်န့ၣ် အသိး
ဒုးလိာ်ယာ်လိာ်အသးဒီး ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်အံၤ တစိၤဘၣ်တစိၤဒီး တုၤလီၤလၢ မုၢ်မဆါ
တနံၤအံၤန့ၣ်ယံာ်၀ဲအနံၣ် ၆၀ ဘျဲၣ်၀ံၤ ဖဲ ၂၀၁၂ နံၣ်ထီၣ်သီသီအတီၢ်ပူၤ
မၤ၀ဲတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးဒီး ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်အံၤ မ့ၢ်၀ဲအဆိကတၢၢ်တဘျီလီၤ.
တၢ်ပတုာ်တၢ်ခး၀ံၤအလီၢ်ခံ လၢပှၤပယီၤဖိအဂီၢ် မ့ၢ်၀ဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဂ့ၤတခါလၢ ကဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်
အီဒီး
စုက၀ဲၤပီးလီတဖၣ်ဆူ ပယီၤအသုးဒဲက၀ီၤလၢအအိၣ်လၢ ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤဒီး
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပၢ၀ဲဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ
ကဲထီၣ်တၢ်နီးတၢ်ဘျးလၢ ပခိၣ် ပနၢ်တနီၤလၢအဂဲၤလိာ်လၢ
တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တကပၤအဂီၢ်ဒီးတနီၤမ့ၢ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်လၢ မုၢ်ဆ့ၣ်
မုၢ်ဂီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယမ့ၢ်ပှၤတဂၤလၢ
အတမၤဘၣ်၀ဲ တၢ်ပၢၢ်ဆၢနီတသီဘၣ်ဒီး လၢကလုာ်အဂီၢ် ယတမၤဒံးတၢ်နီ တမံၤဘၣ်န့ၣ်
ယစံးသ့လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ယတၢ်ဆိကမိၣ်မ့ၢ်တကမၣ် တၢ်ပတုာ်တၢ်ခးစံး တၢ်န့ၣ်
တဘၣ်မ့ၢ်၀ဲ တၢ်မၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါဒီးဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးသုးစုက၀ဲၤပီးလီတဖၣ်
လၢ ကညီဟီၣ်က၀ီၤပူၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ၀ံၤတဲးတဲာ်ဒီး သုးအဒဲက၀ီၤလၢ အအိၣ်လၢ
ကညီဟီၣ်က၀ီၤပူၤ တဖၣ် ကဘၣ်သုးကွံာ်အသး မ့တမ့ၢ် ကဘၣ်က့ၤ၀ဲဆူ တၢ်လီၢ်လၢ
အ၀ဲသ့ၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤပာ်ပနီၣ်၀ဲ လၢ အမ့ၢ်
ကီၢ်ခီ ၇ ဘ့ၣ်အံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်အံၤအသိးဒၢးတမ့ၢ်ဘၣ်
ဟဲအါထီၣ်ဒီးမၤအါထီၣ်အသုး ခံစးလၢ ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ တၢ်လီၢ်လၢ
ကညီဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဘျီမ့ၢ် ပှၤအါဂၤနာ်န့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးဒီး
ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ် အံၤကသ့လၢကျဲဒ်လဲၣ်. ပှၤအါမ့ၢ်နာ်န့ၢ်ဒီးပှၤစှၤဂၤတနာ်န့ၢ်ဘၣ်
ဒီး ပှၤစှၤဂၤမ့ၢ်နာ်န့ၢ်ဒီး ပှၤအါ ဂၤနာ်န့ၢ်၀ဲတသ့ဘၣ်. ကိာ်ပူၤအါစူ
ကသီၣ်ထီၣ်၀ဲ ဒီးစုအါဘိကနဲၣ်၀ဲလၢ ပခိၣ်ပနၢ်မၤတၢ်အံၤဂ့ၤ ဒီးတနီၤတဂ့ၤ၀ဲဘၣ်န့ၣ်
လီၤတံၢ်လီၤ.
တၢ်မံမီၢ်ဖိလၢ
ပှၤအါဂၤဆၢဒိးန့ၢ်ဘၣ်က့ၤ၀ဲအံၤ သုတဘၣ်မ့ၢ်၀ဲ လီးကီတၢ်ထူးတၢ်တီၤ“အဲၣ်ဒိးအိၣ်
လၢဟံၣ်ဒိၣ်ကျိၤသွါအပူၤ“ အဲၣ်ဒိးကဲဒိၣ်ကဲထီၣ်“
ကွၢ်လၢမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် တဖၣ်အံၤတဂ့ၤ. ပမ့ၢ်ကွၢ်က့ၤ
ပခိၣ်ပနၢ်တဖၣ် လဲၤထံၣ်လိာ်အသးဒီးကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်အဆိက တၢၢ်တဘျီ
တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ပတုာ်တၢ်ခးတစိၢ်တလီၢ်ဒီး အဂၤတဖၣ်အါဒၣ်တၢ်တက့ၢ် မ့ၢ်တၢ်ဂုၤထီၣ်
ပသီထီၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်လၢ နီကစၢ်တၢ်ပၢလီၤသးတခီတပၣ်ဃုာ်၀ဲဘၣ်. ၀ံၤဒီး ကညီဖိလၢ
ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢ ဒီးကညီဖိလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဟ့ၣ်ထီၣ်၀ဲ အတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ် အထံၣ် ၉၀
ဘျဲၣ်အကျါ ပသ့ၣ်ညါဘၣ် လၢ ပခိၣ်ပနၢ်တထၢနုာ်ဃုာ်၀ဲနီတဘီဘၣ်.
တၢ်တလီဆီလီၤထိၣ်ဒ့ၣ်ဘၣ်
ခံဘျီတဘျီတၢ်လဲၤထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိး ပၣ်ဃုာ်၀ဲဒီးနီၢ်ကစၢ်တၢ်
စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးသနာ်က့ အဂၤတဖၣ်
အါတက့ၢ်မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ဒီးတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်တဖၣ် လီၤ. တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးတဲ
တချုးကညီဖိပတုာ်တၢ်ခးဒီးကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် အဆိကတၢၢ် ကဘၣ်ပတုာ်
ဆိ၀ဲ
တၢ်ခးလိာ်သးကဒဲကဒဲလၢ ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်လၢ အမၤသကိးတၢ်ဒီး
ပယီၤပဒိၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤခဲလၢာ်
မ့ၢ်အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးဒီးတၢ်ခးလိာ်သးကဒဲကဒဲ အဆၢမ့ၢ်တဲာ်န့ၣ် ပယီၤသုးက
ဘၣ်သုးကွံာ်အသးလၢ ကညီဟီၣ်က၀ီၤပူၤ၀ံၤ ပစးထီၣ်တၢ်ပတုာ် တၢ်ခးဒီးကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်န့ၣ် ဂ့ၤ၀ဲလီၤ.
တၢ်လၢကညီဖိဘၣ်ြကၢးသ့ၣ်ညါ၀ဲ
ကညီဖိကဒဲကဒဲ တခးလိာ်အသးန့ၣ် ပှၤပယီၤဖိကွၢ်တမုာ် ဘၣ်.
ကညီဖိမ့ၢ်ခးလိာ်သးကဒဲကဒဲန့ၣ်
ပှၤပယီၤဖိစံၣ်နီၤနံၤကမှံကမှံဒီးတဲစုပှီၢ်ခီၣ်လီၤ. ကမါပူၤ ထံကလီၤသံး
ကီၤကျဲၣ်ဖီ ကလီၤဘှ့ၣ်လီၤ. ကညီဖိမ့ၢ်အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးန့ၣ်
ပယီၤတဖုဒုး၀ဲန့ၢ်အမဲာ် ညါမ့ၢ်ဘၣ်သးဒုး၀ဲလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်
ဒုၣ်ဒါဖဲလဲၣ်တဖုကဟဲဒုးအီၤန့ၣ် ဒုး၀ဲနၢၤလီၤ.
ကညီဖိတဖၣ်မၤနၢၤတၢ်ကသ့လၢကျဲဒ်လဲၣ်
အဘူးကတၢၢ် ကွၢ်မ့ၢ်တၢ်လဲၤထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးဒီး
ဒုၣ်ဒါတၢတဘျီဒီးခံဘျီတဘျီန့ၣ် လဲၤ၀ဲဒ်ဒုၣ်ဒါရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲအသိးဒီး
လဲၤ၀ဲဆီဘၣ်တဆီ တၢ်လၢ ပဒုၣ်ပဒါရဲၣ်ကျဲၤပာ်လီၤန့ၢ်အီၤလီၤ. ပယီၤပဒိၣ်မ့ၢ်
ဆီတလဲ၀ဲ တၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်သကိးအလံာ် ကဘျံးပၤသနာ်က့ၤ မ့မ့ၢ်လၢပ၀ဲကညီဖိတခီ
တဆီတလဲ၀ဲအကဘျံးပၤနီတဘျီဘၣ်ဒီး အိးထီၣ် ဒၣ်လံာ်ကဘျံးပၤလီၢ်လီၢ်တဘျီ
တလီၤမံသူၣ်မံသးဒိၣ်ဒိၣ်လၢ ကညီဖိကိးဂၤအဂီၢ်ဘၣ်.
တၢ်လၢ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ြကၢးသ့ၣ်ညါ၀ဲတခီ တၢ်မၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအံၤ တမ့ထဲလၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်
အဂီၢ်တဖုဧိၤဘၣ်. မ့ၢ်၀ဲ ကညီဖိခဲလၢာ်အဂီၢ်အဃိ တၢ်လၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်
ဆၢတဲာ်၀ဲန့ၣ် ကဘၣ်မ့ၢ်၀ဲ ကညီဖိကိးဂၤအတၢ်ဘၣ်သးဒီးသးမံထွဲ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးတၢ်ဂုၤထီၣ်ပ သီထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီး
တၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ် (မှတ်ပံုတင်) တမ့ၢ်နီၣ်ဂံၢ်တၢ တၢ်အကါဒိၣ်လၢ ကညီဖိအ
ဂီၢ်ဒံးဘၣ်. တၢ်လၢ ကညီဒိးန့ၢ်၀ဲန့ၣ် သးမံထွဲ၀ဲ ထဲတမံၤ
ကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်သဘျ့ဒီး သူၣ်ထီၣ်တၢ် အိၣ်မူလၢ
တၢ်ထဲသိးတုၤသိးဒီးနီၢ်ကစၢ်တၢ်ပၢလီၤသး၀ံၤဒီး သးသမူတၢ်ပူၤဖျဲးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်
ခါလၢကဟဲ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မ့ၢ်လဲၤထံၣ်လိာ်ကဒီးအသးဒီး ပှၤပယီၤဖိအသီတဘျီန့ၣ် တြကၢးလၢ
ကတဲ၀ဲ တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဒီးမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ဒံးဘၣ်. ကဘၣ်တဲဆိ၀ဲ
တၢ်ပတုာ်တၢ်ခးလံ လၢ ကညီဟီၣ်က၀ီၤပူၤ ပှၤပယီၤဖိအသုးဒဲက၀ီၤတဖၣ်
ကက့ၤသုးကွံာ်အသးလၢ ဆၢကတီၢ် နံၣ်လါ ဖဲလဲၣ်တဘျီလဲၣ်. တၢ်လီၢ်လၢ
သုးက့သုးရ့ၣ်ဃ့ထီၣ်၀ဲလၢ ပှၤပယီၤဖိအသုးဒဲက၀ီၤကဘၣ်သုး ကွံာ်အသး
အိၣ်ပဲှၤဖျၢၣ်ဒီး ပှၤပယီၤဖိ ကသုးကွံာ်အသးပှဲၤဖျၢၣ်လဲၣ်ဒီး ကသုးကွံာ်အသးလၢ
ကျဲဒ်လဲၣ်ဒီး တၢ်ဆၢကတီၢ်ဖဲလဲၣ်. တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဒီး
ခါဆူညါလၢ ကညီ တၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးကဟဲ၀ဲဘၣ်ဆၣ် တချုးဟဲ တၢ်လၢ
ပှၤပယီၤဖိကဘၣ်မၤထွဲ၀ဲအိၣ်ဒံးဒီဒူၣ် လၢ ခီၣ်ခါလၢ ခါဆူမဲာ်ညါတခါန့ၣ်လီၤ.
အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ်ကဒီးအသီတယုၢ်လၢ အမ့ၢ် “ တၢ်တီတၢ်လိၤလၢ ကညီဖိတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ အိၣ်လံဧါ ” အံၤတက့ၢ်.
ပယီၤပဒိၣ်အတၢ်ဒုးရဲၣ်ကျဲၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤလၢကညီဖိအဖီခိၣ်
ဖုဂၢၢ်ကျၢၤ
အဲၣ်ဒိး၀ဲလၢကညီဖိဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖိအဂၤခဲလၢာ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအံၤကဘၣ်အိၣ်လၢအဖီလာ်ခဲလၢာ်ဒီးဒ်အ၀ဲ
သ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲအသိး ကဘၣ်ဒိကနၣ်လူၤပိာ်ထွဲမၤထွဲ၀ဲ ဒ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်အသိးခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးဒ်သိးမၤလၢ
ပှဲၤ၀ဲအတၢ်လိၣ်ဘၣ်သးလီတဖၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ်ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဒုးရဲၣ်ကျဲၤကျဲ လၢကညီဖိဒီးကလုာ်ဒူၣ်အဂၤလၢထံ
လီၢ်ကီၢ်ပူၤတဖၣ်အဖီခိၣ်ကလုာ်ကလုာ်တခါ၀ံၤတခါ တပတီၢ်၀ံၤတပတီၢ်,တကမဲၤ၀ံၤတကမဲၤဒီး လၢတၢ်ဆၢ
ကတီၢ်တၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်ဆီတလဲ၀ဲအတၢ်ဒုးရဲၣ်ကျဲၤအကျဲတဖၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဘၣ်ဃးတၢ်ကူၣ်တရံးကျဲခူသူၣ်သ့ၣ်
တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပကကွၢ်ဖဲ ၁၉၈၉ တုၤ ၁၉၉၅ ထီၣ်ဒုးပှၤလၢတၢ်စုက၀ဲၤဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤပၢၢ်တုၤလၢ သူ၀ဲကဘီယူၤဒုးသုးအါအါဂီၢ်ဂီၢ် အသုးမုၢ်သံၣ်ဘိလၢဟီၣ်ခိၣ်မဲာ်ဖံးခိၣ် တဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီး သူ ၀ဲစုက၀ဲဒိၣ် တဖၣ်လၢအမ့ၢ် ၈၁/၈၂ MM /၁၀၀/၁၂၀ MM /၇၅/၇၆ ဒီး ၁၅၀MM တဖၣ် အါအါဂီၢ်ဂီၢ် အမဲာ်ညါ သူဃုာ်၀ဲတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကျိာ်လံာ်လဲၢ်,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် ဃုာ်ဒီးသးသဟီၣ် သးဂ့ၢ်ပီညါတၢ်ဒုး တဖၣ်တဘျီဃီဒီးထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲကညီဒီကလုာ် စၢဖှိၣ် ကရၢ၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်လၢအမ့ၢ်မၤနၢၤပျီန့ၣ်လီၤ.
ဒီပုၢ်၀ဲၢ်ပှၤဖးတၢ်ဖိ ဒီးပှၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိခဲလၢာ်သ့ၣ်သုဧၢပ၀ဲဒၣ်ကညီကလုာ်အံၤပတမ့ၢ်ပှၤလၢအဲၣ်၀ဲတၢ်သဘံၣ်
သဘုၣ်ဖ့ဃၤ, တၢ်ပိၣ်အါတဲအါတၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့,တၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, တၢ်တထူၣ်ဘးတလီသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ် မ့ၢ်ပှၤ
လၢအဲၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်,မၤကစၢ်အီၣ်ကစု,မၤစုဒုၣ်အီၣ်ကိာ်ပူၤဒီးအဲၣ်ဒိးအိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးဒီးပှၤအဂၤတဖၣ်န့ၢ်လီၤ. ဒီးတမ့ၢ်ပှၤလၢ အတကါဒိၣ်တလၢလၢ်ကဲၣ်ဆိးတဖၣ်ဘၣ် မ့ၢ်ပှၤတဖၣ်လၢ အဲၣ်တၢ်တီၤပတီၢ်တုၤသိးထဲသိးဒီး
တအဲၣ်တၢ်ဒိၣ်ဆံးအါစှၤလၢကဒဲကဒဲအသိးအကျါဘၣ်, ဒီးတမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးပှၤတဖၣ်လၢ အဲၣ်ဒိးမၤနၢၤမၤပဲၤပှၤ
ဂုာ်ပှၤဂၤဒီးဒိၣ်စိလၢပှၤဂၤအဖီခိၣ်ဘၣ်,ကညီဖိကဒဲဒဲအဖီခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤလၢကလုာ်ဂၤအဖီ ခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤမ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးသိး
လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ပယီၤပဒိၣ်လၢအဖီၣ်စှီၤတံၢ်ဃာ်၀ဲပယီၤကလုာ်ဒိၣ်စိသနူ တစိၤဘၣ်တစိၤတဖုဘၣ်တဖုတဖၣ်
မ့ၢ်ပှၤတဖၣ်လၢအတကါဒိၣ်၀ဲလၢတၢ်ကိးမံၤဒဲး အဲၣ်ဒိဒိၣ်စိ၀ဲဒၣ်လၢပ၀ဲဒၣ် ကညီကလုာ်အဖီခိၣ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်
လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတဖၣ်အဖီခိၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးတၢ်ထူးတၢ်တီၤတၢ်အိၣ်တၢ်ယၢၤလၢအိၣ်လၢကညီကီၢ်ပူၤဒီး
ကလုာ်ဒူၣ်အဂုာ်အဂၤကီၢ်ပူၤတဖၣ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးဂုာ်န့ၢ်ပၢ၀ဲတဂၤ ဃီ ခဲလၢာ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ပယီၤပဒိၣ်လၢအဖီၣ်စှီၤတံၢ်ဃာ်၀ဲပယီၤကလုာ်ဒိၣ်စိသနူ တစိၤဘၣ်တစိၤတဖုဘၣ်တဖုတဖၣ်
မ့ၢ်ပှၤတဖၣ်လၢအတကါဒိၣ်၀ဲလၢတၢ်ကိးမံၤဒဲး အဲၣ်ဒိဒိၣ်စိ၀ဲဒၣ်လၢပ၀ဲဒၣ် ကညီကလုာ်အဖီခိၣ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်
လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတဖၣ်အဖီခိၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးတၢ်ထူးတၢ်တီၤတၢ်အိၣ်တၢ်ယၢၤလၢအိၣ်လၢကညီကီၢ်ပူၤဒီး
ကလုာ်ဒူၣ်အဂုာ်အဂၤကီၢ်ပူၤတဖၣ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးဂုာ်န့ၢ်ပၢ၀ဲတဂၤ ဃီ ခဲလၢာ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
အဲၣ်ဒိး၀ဲလၢကညီဖိဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖိအဂၤခဲလၢာ်လၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအံၤကဘၣ်အိၣ်လၢအဖီလာ်ခဲလၢာ်ဒီးဒ်အ၀ဲ
သ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲအသိး ကဘၣ်ဒိကနၣ်လူၤပိာ်ထွဲမၤထွဲ၀ဲ ဒ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်အသိးခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးဒ်သိးမၤလၢ
ပှဲၤ၀ဲအတၢ်လိၣ်ဘၣ်သးလီတဖၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ်ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဒုးရဲၣ်ကျဲၤကျဲ လၢကညီဖိဒီးကလုာ်ဒူၣ်အဂၤလၢထံ
လီၢ်ကီၢ်ပူၤတဖၣ်အဖီခိၣ်ကလုာ်ကလုာ်တခါ၀ံၤတခါ တပတီၢ်၀ံၤတပတီၢ်,တကမဲၤ၀ံၤတကမဲၤဒီး လၢတၢ်ဆၢ
ကတီၢ်တၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်ဆီတလဲ၀ဲအတၢ်ဒုးရဲၣ်ကျဲၤအကျဲတဖၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဘၣ်ဃးတၢ်ကူၣ်တရံးကျဲခူသူၣ်သ့ၣ်
တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
မ့မ့ၢ်တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအကျဲတၢ်စုက၀ဲၤတၢ်ဒုးအကျဲတခီလ့ၤတက့ၤတဆီတလဲ၀ဲဘၣ်.အိၣ်ဒၣ်မၤဆူၣ်ထီၣ်
၀ဲတဘျီဘျီမၤစၢ်လီၤ၀ဲတဘျီဘျီလၢကမၤစၢၤ၀ဲတၢ်ဒုးခူသူၣ်တၢ်ကူၣ်တရံးခူသူၣ်ကျဲတဖၣ်ဂီၢ် ဒ်သိးအတၢ်ဒုးရဲၣ်
ကျဲၤအကျဲခူသူၣ်တဖၣ်မၤတၢ်ကသ့ဒီးမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်ကအိၣ်ဖျါထီၣ်လၢ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
၀ဲတဘျီဘျီမၤစၢ်လီၤ၀ဲတဘျီဘျီလၢကမၤစၢၤ၀ဲတၢ်ဒုးခူသူၣ်တၢ်ကူၣ်တရံးခူသူၣ်ကျဲတဖၣ်ဂီၢ် ဒ်သိးအတၢ်ဒုးရဲၣ်
ကျဲၤအကျဲခူသူၣ်တဖၣ်မၤတၢ်ကသ့ဒီးမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်ကအိၣ်ဖျါထီၣ်လၢ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
လၢအတၢ်ဒုးရဲၣ်ကျဲၤ တၢ်ကူၣ်တရံးကဲျစ့ၢ်ကီး အိၣ်၀ဲတဘျုးကလုာ် လၢအမ့ၢ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်ဒုးကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီ,
တၢ်ဒုးထူသနူတၢ်ဆဲးတၢ်လၤ ကျိာ်လံာ်လဲၢ်တၢ်ဒုးသးသဟီၣ်,သးဂ့ၢ်ပီညါတၢ်ဒုး,မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်ဒုးဒီးအဂုာ်
အဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢအတၢ်ဒုးပှၤန့ၣ် သူ၀ဲတၢ်ဒုးရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ကူၣ်တရံး အ ကျဲခူသူၣ်တဖၣ်အံၤခဲလၢာ် လၢအလီၢ်အကျဲဒီး တၢ်ဆၢကတီၢ်အဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢအတၢ်ဒုးပှၤန့ၣ် သူ၀ဲတၢ်ဒုးရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ကူၣ်တရံး အ ကျဲခူသူၣ်တဖၣ်အံၤခဲလၢာ် လၢအလီၢ်အကျဲဒီး တၢ်ဆၢကတီၢ်အဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢပ၀ဲကညီဖိအတၢ်ဂ့ၤတၢ်၀ါ တၢ်တူၢ်ခီၣ်ပာ်သးလၢအဂ့ၤဒီးဘၣ်လိာ်ဖိးမံဒီး
ကလုာ် ဂၤတဖၣ်န့ၣ်
အ၀ဲပာ်၀ဲဒ်အမ့ၢ် ပတၢ်ဂံၢ်စၢ်တခါစုာ်စုာ်ဒီးဒုးပှၤလၢတၢ်ဒုးကူၣ်တရံးပှၤအကျဲတခါ၀ံၤတခါ လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်
တၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်ဒီး တဘျီဘျီ သူ၀ဲကိးခါဒဲး လၢတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးဒီး
တဘျီဘျီသူ၀ဲ တခါခံခါဒီးတဘျီဘျီသူ၀ဲတနီၤပာ်ဃာ်မၤလီၤကဒုဃာ်၀ဲတနီၤ ထီဘိလၢ
ပမ့ၢ်ကွၢ်ထံ ပဲာ်ထံနီၤဖး အီၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲး န့ၣ်လီၤ.
ပကွၢ်က့ၤလၢပကီၢ်ရ့ၣ်မုာ်ြတီၤပူၤန့ၣ်လၢအတၢ်ထီၣ်ဒုးပှၤလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤတၢ်စုက၀ဲၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအ
ကျဲတပယူာ်ဃီအပူၤသူ၀ဲတၢ်ဒုးရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ကူၣ်တရံးခူသူၣ်အကျဲတဖၣ်ခဲလၢာ်ဒီးတဘျီ ဘျီမၤဆူၣ်၀ဲတခါမၤ
စၢ်၀ဲတခါတဘျီဘျီမၤလီၤကဒုဃာ်၀ဲဒီးတဘျီဘျီမၤဆူၣ်၀ဲကိးခါဒဲးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပကကွၢ်ဖဲ ၁၉၈၉ တုၤ ၁၉၉၅ ထီၣ်ဒုးပှၤလၢတၢ်စုက၀ဲၤဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤပၢၢ်တုၤလၢ သူ၀ဲကဘီယူၤဒုးသုးအါအါဂီၢ်ဂီၢ် အသုးမုၢ်သံၣ်ဘိလၢဟီၣ်ခိၣ်မဲာ်ဖံးခိၣ် တဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီး သူ ၀ဲစုက၀ဲဒိၣ် တဖၣ်လၢအမ့ၢ် ၈၁/၈၂ MM /၁၀၀/၁၂၀ MM /၇၅/၇၆ ဒီး ၁၅၀MM တဖၣ် အါအါဂီၢ်ဂီၢ် အမဲာ်ညါ သူဃုာ်၀ဲတၢ်ဆဲးတၢ်လၤကျိာ်လံာ်လဲၢ်,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်စူၢ်တၢ်နာ် ဃုာ်ဒီးသးသဟီၣ် သးဂ့ၢ်ပီညါတၢ်ဒုး တဖၣ်တဘျီဃီဒီးထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲကညီဒီကလုာ် စၢဖှိၣ် ကရၢ၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်လၢအမ့ၢ်မၤနၢၤပျီန့ၣ်လီၤ.
လၢအတၢ်ဒုးရဲၣ်ကျဲၤတဖၣ်အံၤ ခဲအံၤတဆိကတီၢ် ြတူၣ်ကွံာ်ဝဲဒံးဘၣ်မၤဒံးဝဲတပယူၣ်ဃီအဖၢဒံးလီၤ.ခဲအံၤ
ဆၢကတီၢ်တခီ မၤဆူၣ်ထီၣ်အါထီၣ်ကဒီးဝဲလၢမုၢ်ကျိၤ ဝဲၤကွာ်တၢ်ဖံး တၢ်မၤ တၢ်ရဲၣ် တၢ်ကျဲၤ တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတကပၤန့ၣ်လီၤ.
ပထံၣ်နၢ်ဟူသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ပျဲထီၣ်ဝဲအခီပနံၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ်တၢ်တ့တၢ်ဘှီခီပနံၣ်တၢ်ထုးထီၣ်သ့ၣ်ပှၢတၢ်ထူး
တၢ်တီၤတၢ်အိၣ်ယၢၤအခီပနံၣ်ထုးထီၣ်ဟီၣ်လၣ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤ တၢ်အိၣ်ယၢၤတဖၣ်အခီပနံၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်တၢ်
ဖျးအခီပနံၣ်
တဖၣ်အပှၤလၢအမၤလဲၢ်အီၣ်ကီၢ် ထုးထီၣ်ကွံာ် တၢ်ထူးတၢ်တီၤ
လၢကလုာ်ဒူၣ်တဖၣ်ဒီးပဝဲကညီကလုာ် အဟီၣ်က၀ီၤပူၤတကးဘၣ် လၢတၢ်သူၣ်လီၤဘျၢလီၤတၢ်အဂီၢ် က
ဟံကွံာ်ပဟီၣ်ခိၣ်ကပံာ်စံာ်လီၢ်ပှဲၤလီၢ်,ကျီးကရၢၢ်လီၢ်,တၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအကလုာ်ကလုာ်အလီၢ် ဃုာ်ဒီး
ပ ဟံၣ်လီၢ်ဃီလီၢ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤ.
အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤမၤတ့ၢ်လံ၀ဲကယီကယီလံလၢနံၣ်လၢအပူၤကွံာ်တဖၣ်ဒီးခဲအံၤဒီးဆူညါက
မၤဆူၣ်ထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီပုၢ်၀ဲၢ်ပှၤဖးတၢ်ဖိခဲလၢာ်သ့ၣ်သုဧၢပယီၤပဒိၣ်လၢအကူၣ်တရံး
ပှၤလၢတၢ်ကူၣ်သ့အကျဲလၢသူ၀ဲခီပနံၣ်အပှၤမ့ၢ်ဂ့ၤ အကမျၢၢ်လၢအဘုၣ်ဃာ်၀ဲဒီးနာ်အီၣ်၀ဲတဖၣ်
မ့ၢ်ဂ့ၤလၢအတၢ်မၤလဲၢ်အီၣ်ကီၢ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ တမ့ၢ်ကသူ၀ဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်
တကးအကျဲဘၣ်
ကမၤ၀ဲလၢတၢ်ကူၣ်သ့အကျဲအိၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်တူၢ်လၢာ်ကျိၣ်စ့လၢအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂီၢ်ဒ်အြကၢးဘၣ်၀ဲအသိး
တဆံးတ က့ၢ်လၢ ကကွဲန့ၢ်လွဲန့ၢ်တၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
လၢကမၤန့ၢ်၀ဲကပံာ်ဟီၣ်ခိၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲမ့ၢ်ဂ့ၤ,ဟီၣ်လာ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤအိၣ်အလီၢ်ဒီးဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ
ကန့ၢ်ဘၣ်၀ဲအဂီၢ်ကတူၢ်လၢာ်ကျိၣ်စ့လၢကပှ့ၤ၀ဲအဂီၢ်
ဒ်အြကၢး၀ဲအဘၣ်၀ဲအသိးဒီး
တဘျီတခီၣ်ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ကတူၢ်လၢာ်၀ဲအါန့ၢ်ဒံးတၢ်မၤညီနုၢ်အသးဒၣ်လဲာ်ကအိၣ်၀ဲလီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်မ်ပသု တကဒံကဒါတဂ့ၤ, ပသုတဆါန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တဂ့ၤ
ပမ့ၢ်ဆါန့ၢ်အီၤန့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်က ဟံဃာ်ဟီၣ် က၀ီၤ တၢ် လီၢ် လၢပဆါန့ၢ်အီၤတဖၣ်ဒီး
ကစဲၤလီၤအဂံၢ် ကွဲနုာ်အါထီၣ်လိာ်အသး အါထီၣ်အါထီၣ် ယံာ်ထီၣ်တဘျီပ
တၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်ကပံာ်ဟီၣ်ခိၣ်တဖၣ်ကလၢာ်န့ၢ်ပှၤကကဲထီၣ် အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ခဲလၢာ်
ဘျီကမၤထီၣ်တၢ် သူၣ် တၢ်ဖျးအလီၢ် အါအါဂီၢ်ဂီၢ်, ကမၤထီၣ်စဲးဖီကဟၣ်
ဖးဒိၣ်တဖၣ်အလီၢ်အကျဲကခူၣ်ထုးထီၣ်ကွံာ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤတၢ်အိၣ်တၢ်ယၢၤတဖၣ် ခဲလၢာ်,ကမၤထီၣ်တၢ်ဘုၣ်
ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအလီၢ်အကျဲလဲၢ်လဲၢ်ထီထီ ဒီးပ၀ဲသ့ၣ်တခီပဟီၣ်ခိၣ်ကပံာ်တအိၣ် လၢာ်ပနီၢ်ကစၢ်တၢ်မၤလီၢ် တ
အိၣ်လၢာ်ဘၣ်အဃိပကဘၣ်ကဲထီၣ်ပှၤဒိးလဲမၤငါအီၣ်တၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်မၤပူၤလၢတမၤန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဘူး
အလဲလၢပကပှ့ၤအီၣ်တၢ်အီၣ်အဂီၢ်လၢတလါအဂီၢ်,တနွံအဂီၢ်,တနံၤအဂီၢ်,တသီအဂီၢ်ဒီးဒံးအ၀ဲသ့ၣ်ကမၢပှၤ
ပဘၣ်မၤကတဲပှၤပဘၣ်ကနၣ်ဒီး ဖဲကပာ်ပှၤပကဘၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တဘျီအံၤပကဲထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အကုၢ်အပှၤဒီးကမၤလီၤမၢ်ပှၤအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတအိၣ်လၢၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်နီ
တစဲးဘၣ်.ပထံၣ်ဘၣ်,နၢ်ဟူဘၣ်ဒီးသ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးလၢပပှၤကလုာ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢကီၢ်ရ့ၣ်မုာ်ြတီၤဟီၣ်
က၀ီၤပူၤအိၣ်လံ၀ဲတနီၤလၢဆါလီၤန့ၢ်၀ဲခီပနံၣ်ဟဲမၤတၢ်တဖၣ်လၢအတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်လၢအမ့ၢ်စံာ်,ကျီး,ကရၢၢ်
အိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးတနီၤအကျါတမ့ၢ်ဆါန့ၢ်၀ဲခီပနံၣ်ဒီးအပှၤဘၣ်သနာ်က့ဆါန့ၢ်၀ဲပှၤလၢတထံၣ်သ့ၣ်ညါ၀ဲဒၣ်အထံး
အလာ်ဘၣ်တဖၣ်လၢအိၣ်လၢတၢ်လီၢ်အယံာ်ခူတိာ်၀့ၢ်တိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
က၀ီၤပူၤအိၣ်လံ၀ဲတနီၤလၢဆါလီၤန့ၢ်၀ဲခီပနံၣ်ဟဲမၤတၢ်တဖၣ်လၢအတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်လၢအမ့ၢ်စံာ်,ကျီး,ကရၢၢ်
အိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးတနီၤအကျါတမ့ၢ်ဆါန့ၢ်၀ဲခီပနံၣ်ဒီးအပှၤဘၣ်သနာ်က့ဆါန့ၢ်၀ဲပှၤလၢတထံၣ်သ့ၣ်ညါ၀ဲဒၣ်အထံး
အလာ်ဘၣ်တဖၣ်လၢအိၣ်လၢတၢ်လီၢ်အယံာ်ခူတိာ်၀့ၢ်တိၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲအံၤမ့ၢ်တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးလီၤဘၣ်ယိၣ်ဒိၣ်မးလၢပ၀ဲကညီဖိလၢအအိၣ်လၢခိခိၣ်,ကစၢၢ်ကျါတၢ်လီၢ်တဖၣ်အ
ဂီၢ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.ဒီပုၢ်၀ဲၢ်ပှၤဖးတၢ်ဖိခဲလၢာ်သ့ၣ်ဧၢပှၤလၢအဟဲနုာ်လၢပဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးဃ့ပှ့ၤ၀ဲတၢ်လီၢ်တၢ်ပံာ်
ကျဲကဟီၣ်ခိၣ်တဖၣ်အံၤခီပနံၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,ကမျၢၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,မ့ၢ်ပှၤတဖၣ်လၢပယီၤပဒိၣ်ဃုထၢခၢၣ်စးအ၀ဲသ့ၣ်လၢကမၤ
န့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.တနီၤအကျါမ့တမ့ၢ်ခီပနံၣ်အပှၤ,ပဒိၣ်အပှၤဒၣ်လဲာ်မ့ၢ်ပှၤတဖၣ်လၢတပူၤဒီးပ
ယီၤပဒိၣ်ဘၣ်ဒီးမၤတၢ် လၢတၢ်ကဲဘျုးပယီၤ ပဒိၣ်လၢ ကျဲ တ ဘိဘိန့ၣ်လီၤ.
အဃိဒီပုၢ်၀ဲၢ်ပှၤဖးတၢ်ဖိ/ပှၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိခဲလၢာ်သ့ၣ်သုဧၢမ်ပသုတမ့ၢ်ပှၤတဖၣ်လၢအနာ်ညီတၢ်ဒီးဆါညီပဟီၣ်
ခိၣ်ကပံာ်,ပတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်တဂ့ၤမ့ၢ်ကဆါအီၤန့ၣ်ပကကွၢ်လၢ
ကလုာ် ဒၣ်၀ဲဒီး
ပကဃ့န့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးဟံးစုနဲၣ်ကျဲလၢပခိၣ်ပနၢ်တက့ၢ်မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီးပဟီၣ်ခိၣ်
ကကဲပှၤအ
ဟီၣ်ခိၣ်,ကီၢ်ကကဲပှၤအကီၢ်ဒီး ပတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိး တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အလီၢ်အကျဲကကဲပှၤအတၢ်
န့ၣ်လီၤ.
ဒီးပကကဲထီၣ်ဘၣ်ဖုးပှၤလၢအစုဟံခီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်လၢာ်ဘၣ်ဒီးကဲထီၣ်က့ၤဘၣ်ဖုးပယီၤပဒိၣ်အပှၤဒိး
လဲဖိဘၣ်ဖုး.မ်ပကအိၣ်ဒီးတၢ်စီၣ်မဲာ်စီၣ်နါဃုသ့ၣ်ညါပဒုၣ်ပဒါပယီၤပဒိၣ်
အတၢ် ကူၣ် တရံးပှၤ လၢကျဲအအၢအသီတဖၣ်ခဲလၢာ်ဒီး ဒီသဒၢပၢၢ်ဆၢ
ထီဒါသကိးဃူဃူတုၤလၢ ပပှၤက လုာ်ကညီ က
လုာ်တုၤက့ၤဆူတၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢသးခွဲးယာ်အလၢအပှဲၤတစုတက့ၢ်.
ပယီၤပဒိၣ်တစိၤဘၣ်တစိၤအတၢ်လီတၢ်၀့ၤ
လၢ - ဖုဂၢၢ်ကျၢၤ
ပကွၢ်က့ၤလၢ၁၉၈၈နံၣ်ကၠိဖိဒီးထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိပှၤထူစံာ်ဖဲးခုးဖိတဖၣ်ဂဲၤပျုၢ်ထီၣ်ဒီးဃ့ထီၣ်ကိးထီၣ်
၀ဲဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢကီၢ်ပယီၤဒီဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီꤦꤦꤦꤦꤦꤦꤦꤦꤦꤦꤦꤦꤦꤦꤦꤦၤ.ဒီးဃ့ထီၣ်ကိးထီၣ်၀ဲလၢမဆလပဒိၣ်ကဘၣ်
စံၣ်လီၤကွံာ်ဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲပဒိၣ်အသီတဖုလၢကသူၣ်ထီၣ်ပၢတၢ်လၢဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်အကျဲသနူန့ၣ်လီၤ.အခီၣ်
ထံးန့ၣ်မဆလပဒိၣ်တဂၤနာ်၀ဲကၠိဖိဒီးထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်အတၢ်ဃ့ထီၣ်ကိးထီၣ်ဘၣ်ကျဲးစၢး၀ဲဒ်သိးကမၤဘှ့ၣ်မၤ
ဘှီၣ်၀ဲကၠိဖိဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်ဒီးမၢ၀ဲသမတစ့ၣ်လွ့ၣ်ဟံထီၣ်မူဒါလၢကီၢ်ခိၣ်ဒီးမၤဘှ့ၣ်မၤဘှီၣ်က့ၤကၠိဖိတဖၣ်ဒီးက
မျၢၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တုၤသမတစ့ၣ်လွ့ၣ်ဟံထီၣ်မူဒါလံန့ၣ်စးထီၣ်မၤသံ၀ဲကၠိဖိဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်အဃိတၢ်တထူၣ်ထီၣ်ကြတၢထီၣ်ရး
န့ၢ်ကဒီးအလီၢ်တက့ၢ်အဃိတၢ်မၢအစံၣ်လီၤကွံာ်ဒီးမၢ၀ဲဒီၣ်ကထၢၣ်မီၣ်မီၣ်လၢအအိၣ်ဟဲလၢကမျၢၢ်တဂၤဟံ
ထီၣ်ခိၣ်နၢ်အမူအဒါဒီးမၤဘှ့ၣ်မၤဘှီၣ်က့ၤ၀ဲကၠိဖိတဖၣ်ဒီးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ကၠိဖိတဖၣ်ဒီး
ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိသီခါပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်တူၢ်လိာ်၀ဲဒီၣ်ကထၢၣ်မီၣ်မီၣ်အတၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲတသ့ဘၣ်ခီဖျိလၢတမၤ
၀ဲဒ်ကၠိဖိဒီးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်လိၣ်ဘၣ်သးလီကဘၣ်မၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲ (မဆလ) အတၢ်ပၢတၢြပးကဲသနူဒီး
ဒုးအိၣ်ထီၣ်ခၢၣ်စးပဒိၣ်တဖုလၢကကတဲာ်ကတီၤတၢ်လၢတၢ်ကကွဲးက့ၤတၢ်ထံကီၢ်တၢ်ဘျၢသဲးစးခိၣ်သ့ၣ်ကသူၣ်
ထီၣ်၀ဲတၢ်ဘျၢခိၣ် သ့ၣ်လၢကသူၣ်ထီၣ်၀ဲဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်အတၢ်ပၢတၢ်ြပးကျဲသနူဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
အဃိတၢ်ထုးလီၤကွံာ်ဒီၣ်ကထၢၣ်မီၣ်မီၣ်လၢကီၢ်ခိၣ်အလီၢ်၀ံၤဖဲ ၁၉၈၈ နံၣ် လါစဲးပထ့ဘၢၣ် န့ၣ်သုးကရူၢ်တ
ဖုလၢဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤသုးခိၣ်ကျၢၢ်စီမီၣ်ဟံန့ၢ်ဆူၣ်ကွံာ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤခဲလၢာ်၀ံၤမၤသံမၤ၀ီ၀ဲက
မျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကၠိဖိဃုာ်ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ခိၣ်နၢ်သီခါတပွဲ၀ါဖံ၀ါတဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ပၢၢ်တုၤလၢကၠိဖိကမျၢၢ်
အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဘၣ်စံၣ်ထီၣ်ကွံာ်တုၤဆူထံဆၢကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢခံက့ၤဒီးသုးခိၣ်ကျၢၢ်စီမီၣ်
အံၤဒ်သိးကၠိဖိတဖၣ်ဒီးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အသူၣ်ကမံသးကမံဒီးအိၣ်ဘှ့ၣ်အိၣ်ဘှီၣ်က့ၤအဂီၢ်ဘိးဘၣ်ရၤ
လီၤ၀ဲဒၣ်လၢမၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲမဆလတၢ်ပၢတၢ်ြပးအတၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်၀ံၤကဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢတၢ်
ကဒုးအိၣ်ထီၣ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်အါဖုတစိးကါ၀ဲပၣ်တံၣ်အါဖုကျဲသနူ၀ံၤ ၁၉၉၀ လါမ့ၤန့ၣ်ကမၤန့ၢ်၀ဲတၢ်
ဃုထၢအမူးန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဃုထၢအမူးအံၤပၣ်တံၣ်လၢအနၢၤတၢ်တဖုဂ့ၤတဖုဂ့ၤန့ၣ်တၢ်ကဟ့ၣ်လီၤက့ၤ၀ဲထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢ်ြပး
တၢ်စိတၢ်ကမီၤလၢအစုပူၤဒ်သိးကကဲထီၣ်၀ဲကမျၢၢ်ပဒိၣ်အသီတဖုအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးသုးခိၣ်ကျၢၢ်စီမီၣ်လၢအဒိး
ကိးလီၤအသးလၢသုးခိၣ်ကျၢၢ်စိရိၤတဂၤစံး၀ဲဒၣ်လၢသါဟ့ၣ်လီၤက့ၤထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢ်ြပးတၢ်စိတၢ်ကမီၤဆူ
ပၣ်တံၣ်လၢအနၢၤတၢ်တဖၣ်မ့ၢ်၀ံၤတဘျီဃီန့ၣ်သါ၀ဲသါသုးတဖၣ်ဒ်သါမ့ၢ်သုးဖိအသိးသါကက့ၤအိၣ်က့ၤလၢ
သုးအဒဲထီအပူၤခဲလၢာ်ဒီးသါကမၤဘၣ်ဃးလၢၤသါသးဒီးထံကီၢ်အတၢ်ပၢတၢြပးတၢ်ဖံးတၢ်မၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်တုၤမ့ၢ် ၁၉၉၀ လါမ့ၤတၢ်ဃုထၢ၀ံၤ NLD ပၣ်တံၣ်လၢအဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢသုးခိၣ်ကျၢၢ်အီၣ်
ဆါအဖိမုၣ်ဒီၣ်အီၣ်ဆါစူၣ်ကၠံၣ်အံၤမၤနၢၤတၢ်တဘျီတဟ့ၣ်လီၤလၢၤထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢြပးတၢ်စိတၢ်ကမီၤဆူထံ
ရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်လၢအမၤနၢၤတၢ်တဖုအစုပူၤဘၣ်အမဲာ်ညါဖီၣ်၀ဲပၣ်တံၣ်အခိၣ်အနၢ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးဒီၣ်အီၣ်ဆါစူၣ်
ကၠံၣ်ဒီးထၢနုာ်လီၤ၀ဲဆူဃိၣ်အံၤအပူၤတနီၤဃိၣ်လဲၢ်အတနီၤဒၣ်လဲာ်န့ၢ်လီၤ. ဒီးဖီၣ်တံၢ်စှီၤတံၢ်ဃာ်၀ဲထံကီၢ်အ တၢ်စိတၢ်ကမီၤခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.
လၢအတၢ်မၤတၢ်ဒ်သိးအံၤဒီးတတီဒီးအတၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤဘၣ်အဃိန့ၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်
တံၣ်ပှၤဂဲၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဖိဃုာ်ဒီးထံဒိၣ်ကီၢ်လဲၢ်ထံဂၤကီၢ်ဂၤဃုာ်ဒီးဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢခဲလၢာ်န့ၣ်ပၣ်ဒ့ၣ်ပၣ်ကမၢ်,
သီၣ်၀ံသဲကလၤ,ဒုၣ်ဒွဲၣ်ပယွဲအီၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိလၢခံထုးကွံာ်၀ဲသုးခိၣ်ကျၢၢ်စိရိၤလၢထံခိၣ်ကီၢ်ခိၣ်အလီၢ်ဒုး
အိၣ်ဘှံးအိၣ်လီၤဘၢကွံာ်၀ဲဒီးသုးခိၣ်ကျၢၢ်သါရွှ့ၣ်ဟံထီၣ်ကဒီးမူဒါန့ၣ်လီၤ.ဒီးသုးခိၣ်ကျၢၢ်သါရွှ့ၣ်ဟံထီၣ်ကဒီး
မူဒါတကတီၢ်ဃီန့ၣ်မၤဃုာ်၀ဲတၢ်ကတိၤထံၣ်လိာ်စံးကတိၤတၢ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်အခိၣ်အနၢ်တဘျီဃီ
လၢစံး၀ဲလၢကမၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးဒီးမၤန့ၢ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်တဖၣ်စံးအီၤလၢကထံၣ်လိာအိၣ်သကိးအီၤလၢ NDF ကလုာ်ဒူၣ်စၢဖှိၣ်ကရၢ DAB
ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ကရၢစၢဖှိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်တတူၢ်လိာ်၀ဲဘၣ်\မၢဒၣ်၀ဲပှၤလဲၤထံၣ်လိာ်သးဒီးအီၤတဒူၣ်လီၤဆီတဒူၣ်
လီၤဆီဒီးတုၤပှၤလဲၤထံၣ်လိာ်အီၤလံၣ်န့ၣ်လီန့ၢ် ကလ့ၤန့ၢ်၀ဲလၢကျဲအဘိဘိန့ၣ်လီၤ.အဃိကလုာ်ဒူၣ်ပၢၢ်ဆၢ
တၢ်ဖီၣ်တၢ်စုက၀ဲၤလၢလဲၤထံၣ်လိာ်စံးကတိၤတၢ်ဒီးအီၤခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်တုၤမ့ၢ်လဲၤထံၣ်လိာ်အီၤ၀ံၤဒီးလဲၤ
မၤ၀ဲတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးဒီးအီၤန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲတၢ်ပတုာ်တၢ်ခး၀ံၤဒီးကလုာ်ဒူၣ်လၢပတုာ်တၢ်ခးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဃ့ထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢကမၤတၢ်အိၣ်
ဖှိၣ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤက့ၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအကဲထီၣ်အသးအ
နံၣ်ယံာ်အလါယံာ်လံအံၤတခါအ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲဒၣ်လၢခဲအံၤသါ၀ဲသ့ၣ်အံၤသါတမ့ၢ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ကရၢကရိတ
ဖၣ်ဘၣ်ဒီးသါတမ့ၢ်ပှၤပၢထံပၢကီၢ်နီၢ်ကီၢ်ဘၣ်,သါမ့ၢ်သုးဒီးသါမ့ၢ်ဒၣ်ပှၤတဖၣ်လၢဟံဂၢၢ်ဖီၣ်ကျၢၤဃာ်ထံကီၢ်အ
တၢ်ပၢတၢြပးတၢ်စိတၢ်ကမီၤလၢတစိၢ်တလီၢ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.
အဃိဘၣ်ဃးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အံၤတဘၣ်စံးကတိၤဒီးသါဘၣ်သါမၤကလုာ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်ဒီး
ကွဲးထံကီၢ်တၢ်ဘျၢသဲစးခိၣ်သ့ၣ်မ့ၢ်၀ံၤသါကမၤတၢ်ဃုထၢလၢကဃုထၢထီၣ်က့ၤထံကီၢ်ခိၣ်နၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဃုထၢမ့ၢ်၀ံၤပဒိၣ်မ့ၢ်ထီၣ်အသီတဖုလံန့ၣ်ကဟံထီၣ်က့ၤထံကီၢ်တၢ်ပၢတၢ်ြပး,တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒီးအန့ၢ်တ
ဘျီသုကတိၤသကိးတဲသကိးက့ၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးပဒိၣ်ထီၣ်သီတဖုန့ၣ်တက့ၢ်. မ့မ့ၢ်ခဲအံၤပကအိၣ်
ဃူအိၣ်ဖိးသကိးဒီးမၤသကိးတၢ်ဂုာ်ထီၣ်ပသီထီၣ်လၢကီၢ် စဲၣ်ဘၣ်ထွဲ စုာ်စုာ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်တၢ်စုက၀ဲၤလၢမၤတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ခီးကနၣ်၀ဲပဒိၣ်ထီၣ်သီတဖုအခိၣ်လၢက
တဲသကိးဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤသကိး၀ဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအမၤတ့ၢ်အသးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးပှၤလၢအရဲၣ်
ကျဲၤ၀ဲတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးဒီးကလုာ်ဒူၣ်တဖၣ်ဒီးမၤန့ၢ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးန့ၣ်မ့ၢ်၀ဝဲသုးခိၣ်ကျၢၢ်ခ့ၣ်ညိၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးတၢ်
ကွဲး၀ဲထံကီၢ်တၢ်ဘျၢသဲစးခိၣ်သ့ၣ်က၀ံၤ၀ဲဘူးထီၣ်ဘူးထီၣ်ဒီးတၢ်ကမၤတၢ်ဃုထၢအဆၢကတီၢ်ဘူးထီၣ်ဘူးထီၣ်
စ့ၢ်ကီးအဃိပှၤလၢကမၤတၢ်အၢၣ်လီၤဒီးကလုာ်ဒူၣ်တဖၣ်အါတက့ၢ်မ့ၢ်၀ဲသုးခိၣ်ကျၢၢ်ခ့ၣ်ညိၣ်အဃိဖဲကွဲးတၢ်ဘျၢ
ခိၣ်သ့ၣ်အခါပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘျၢတဖၣ်ထံၣ်၀ဲလၢဘျးလိာ်အသးဒီးသုးခိၣ်ကျၢၢ်ခ့ၣ်ညိၣ်အတၢ်မၤဃၣ်တၢ်အၢၣ်လီၤ
အီလီၤဒီးကလုာ်ဒူၣ်ပတုာ်တၢ်ခးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်လၢကကဲထီၣ်န့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢမ့ၢ်ကဲထီၣ်ပဒိၣ်ထီၣ်
သီတဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ဂဲၤစံးဂဲၤကတိၤတၢၣ်ပီၣ်ဃဲၣ်လီၤက့ၤလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်တၢ်စုက
၀ဲၤမၤ၀ဲတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အခါပၣ်မၤအသးဖီၣ်ကျၢၤဃာ်ကွံာ်၀ဲသုးခိၣ်ကျၢၢ်ခ့ၣ်ညိၣ်လၢအမၤ
တၢ်အၢၣ်လီၤဒီးကလုာ်ဒူၣ်တဖၣ်ဒ်သိးတၢ်ကမၣ်ခဲလၢာ်ကလီၤတီက့ၤ၀ဲလၢသုးခိၣ်ကျၢၢ်ခ့ၣ်ညိၣ်အလိၤခဲလၢာ်
ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တခီတဖျါ၀ဲလၢတၢ်တဘၣ်ဃးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဃိတုၤအ၀ဲသ့ၣ်ကွဲး၀ံၤထံကီၢ်တၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်၀ံၤပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲ၀ံၤမၤ၀ဲတၢ်ဃုထၢ၀ံၤပဒိၣ်အသီတဖုထီၣ်
ပၢတၢ်တဘျီတကနၣ်ဃုာ်၀ဲတၢ်ကဂဲၤစံးဂဲၤကတိၤဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤ၀ဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကလုာ်ဒူၣ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အခိၣ်အနၢ်တနီၤဒ်ခ့ၣ်ညိၣ်တဲပာ်အ၀ဲသ့ၣ်အသိးမုၢ်လၢ်ဒံးတၢ်
လၢပဒိၣ်အသီတဖုအံၤအအိၣ်လၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဒံး၀ဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢကဂဲၤစံးဂဲၤကတိၤဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤဘၣ်
ဒံးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးပဒိၣ်ထီၣ်အသီတဖုအံၤဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်က့ၤဒၣ်တၢ်မုၢ်လၢ်တမှံတၢ်လီၤ.
လ့ၤတက့ၤပဒိၣ်ထီၣ်အသီတဖုအံၤကထံၣ်လိာ်ဂဲၤစံးဂဲၤကတိၤတၢ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်အသးတအိၣ်ဘၣ်.ဒ်န့ၣ်အ
သိးဖဲတချုးဒံးတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအခါတဲ၀ဲလၢကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤတဖၣ်တလိၣ်ဘၣ်ပာ်လီၤ
တၢ်စုက၀ဲၤဘၣ်,တၢ်စုက၀ဲၤကအိၣ်ဒၣ်၀ဲလၢနီၢ်ကစၢ်အစုပူၤစုာ်စုာ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤတရံးလံၣ်ကဒီး၀ဲ
လၢအဂၤတခါလၢကွဲးလီၤ၀ဲလၢတၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်အပူၤလၢသုးမုၢ်ဒိၣ်ဖီၣ်တၢ်စုက၀ဲၤကဘၣ်အိၣ်ထဲတဖုဧိၤဒီးဒ်
သိးပှၤဖီၣ်တၢ်စုက၀ဲၤခဲလၢာ်ကကဲထီၣ်သုးမုၢ်ဒိၣ်တဖုဧိၤအဂီၢ်ပှၤဖီၣ်တၢ်စုက၀ဲၤခဲလၢာ်ကဘၣ်နုာ်လီၤဒိးပၢအ
သးလၢပယီၤသုးမုၢ်ဒိၣ်အဖီလာ်ခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.အဃိကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်တၢ်စုက၀ဲၤပၢၢ်ဆၢတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးတဖၣ်
ကဘၣ်ကဲထီၣ်အကီၢ်ပယီၤ(ြပည်သူ့စစ်(BGF)နယ်ြခားေစာင့်တပ်)သုးခိးကီၢ်ဆၢဒီးကဘၣ်အိၣ်လၢပယီၤသုး
မုၢ်ဒိၣ်တၢ်ပၢဆှၢအဖီလာ်ခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.
နမ့ၢ်ကဲထီၣ်BGFဂၢၤကီၢ်သုးသနာ်က့တၢ်စုက၀ဲၤကအိၣ်လၢနစုပူၤဒါခီဘၣ်ဆၣ်နတၢ်ကူၣ်တၢ်ဆးတၢ်ဆိမိၣ်
ဆိမးခဲလၢာ်တအိၣ်လၢနကစၢ်အစုပူၤဘၣ်နကစၢ်တန့ၢ်ပၢလီၤဘၣ်လၢၤနသးဘၣ်ဒီးနကစၢ်ကဲထီၣ်က့ၤပယီၤ
သုးမုၢ်အကုၢ်အပှၤခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲပယီၤသုးပဒိၣ်အတၢ်လံၣ်တၢ်လီကလ့ၤန့ၣ်၀ဲကလု်ာဒူၣ်ဖီၣ်တၢ်
စုက၀ဲၤတဖၣ်တဘျီဘၣ်တဘျီလၢပှၤတပာ်သူၣ်ပာ်သးအီၤဘၣ်ဒီးပှၤတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်အီၤတဘျီ၀ံၤတဘျီလၢ
အနံၣ်ယံာ်အလါထၢလံန့ၣ်လီၤ.
ဒီၣ်ကထၢၣ် ထံၣ်သၣ်ပၠၣ် အဂ့ၢ်
စီၤကဆှံ
ဒီၣ်ကထၢၣ် ထံၣ်သၣ်ပၠၣ်
စီၤသၣ်ပၠၣ်အံၤ အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲ ၁၄၈၂ နံၣ်ဖဲ ၀့ၢ်ပသံၣ်
ကၠူၣ်လၣ်သ၀ီအံၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအသးအိၣ် ၆ နံၣ်အဆၢကတီၢ် အပၢ်သံသဒၣ်ကွံာ်အီၤဒီး အမိၢ်ကွၢ်လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤလီၤ.
စီၤသၣ်ပၠၣ် အံၤ ကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်လၢ အမိၢ်သိၣ်အီၤသီအီၤတဖၣ် ဒိကနၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးမ့ၢ်ဖိလၢ အနၢ်လိၤတဂၤလီၤ.
လၢအနီၢ်ဆံးခါ အ၀ဲဘၣ်ကွၢ်၀ဲဒၣ်ကျီၢ်ဒီး မၤစၢၤအမိၢ်တဖၣ်လီၤ.
စီၤသၣ်ပၠၣ်
ဖဲအသးအိၣ် ၈ နံၣ် အဆၢကတီၢ် တမျာ်တဖၣ်တဖၣ် နုာ်လီၤဒွဲၣ်အူထီၣ်၀ဲ ကၠူလၣ်သ၀ီအဃိ သ၀ီဒီတဖျၢၣ်အူထီၣ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ သ၀ီလၢ အဘံၣ်အဘၢဒိၣ်န့ၢ်ဒံး ကၠူလၣ်၀ီလၢအမ့ၢ် ကၠူတၣ်သ၀ီအံၤ သ၀ီဒီတဖျၢၣ်
လဲၤအိၣ်က့ၤ၀ဲဒၣ်ဖဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲအနီၢ်ဆံးခါ ထံၣ်တၢ်သ့ မၤနီၣ်တၢ်သ့ ဃုသ့ၣ်ညါ တၢ်သ့ဒီးနၢ်ပၢၢ်တၢ်ညီ
လၢအဟဲအိၣ်ဖျဲၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်အံၤအဃိ အဖါတံၢ် လၢကစၢၢခိၣ် အူရွှ့ၣ်ငိၣ် လၢအမ့ၢ်ကသံၣ်သရၣ်
အံၤအ၀ဲအတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢကသံၣ်အံၤ ဒ်သိးက ဆဲးဟံးန့ၢ်၀ဲအဂ့ၢ်မုၢ်လၢ်၀ဲဒၣ်လီၤ. အဖါတံၢ်
အူရွှ့ၣ်ငိၣ်အံၤ ဟးဃုခူၣ်၀ဲ သ့ၣ်ဂံၢ်၀ၣ်စဲကသံၣ်ဒီးမၤနီၣ်ဃာ်၀ဲ လီၤ.
စီၤသၣ်ပၠၣ်
အံၤ ဒ်အဖါတံၢ်မၢအီၤအသိး အိၣ်ဒီးတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါလီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢ အဲကလံး ဒီးပယီၤ
တၢ်ဒုးတၢတဘျီ၀ံၤအလီၢ်ခံ ရခၢၣ်ဒီးတနီသရံးကီၢ်ခီအံၤ ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ၀ဲဆူ အဲးကလံးအစုပူၤလီၤ.
ကတီၢ်အံၤစ့ၢ်ကီး ကီၢ်ပယီၤလာ်ခီအံၤ တအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲလၢ န့ၣ်ပၠံၣ်ဒီၣ် ကစီၤပၤတၢ်ပၢဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်လၢကစၢၢ်ကျါဒီး သၣ်မံညီၤလၢ ကစၢၢ်ကျါတဖၣ် မၤဟူးမၤဂဲၤအစု တၢ်စံးပာ်၀ဲအသိး
ပှၤအၢပှၤသီ တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်တဖၣ် အိၣ်၀ဲအါမးလီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ပှၤကီၢ်ပယီၤလာ်ခီတဖၣ် ဟူးတသ့ဂဲၤတသ့၀ဲဒၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စီၤသၣ်ပၠၣ်
ဖဲအသးအိၣ် ၁၀ နံၣ်အခါ ဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဒုး ခံဘျီတဘျီ ကဲထီၣ်၀ဲဒီး အ၀ဲသ့ၣ်အဟံၣ်ဖိဃီ ဖိအိၣ်လၢ
ကၠူၣ်တၣ် တကဲလၢၤဘၣ်ဒီး လဲၤအိၣ်လဲၤဆိးက့ၤ၀ဲဒၣ်လၢ ၀့ၢ်ပသံၣ်န့ၣ်လီၤ. အမဲရံကၣ် ဘျၢထံခရံာ်ဖိ
ဟဲသူၣ်ထီၣ်၀ဲ တၢ်ဘါယွၤသရိာ်ဖဲ ၀့ၢ်ပသံၣ်အံၤအဃိ အ၀ဲမၤလိဘၣ်၀ဲ တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဘါယွၤသရိာ်အံၤ ကျိာ်လၢ တၢ်သိၣ်လိဒီးပာ်ဒိၣ်အီၤတခီ မ့ၢ်၀ဲ ကညီလံာ်၀ံၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤ
တၢ်ဒွး လံာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ၀ံၤလၢကၠိအချၢတခီ တၢ်ထ့ တၢ်ကး ပှၤတ့ဟံၣ်တ့ဃီတၢ်မၤတဖၣ် (လက်သမား)
တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူလၢ (လက်ေတွ့) တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ်အံၤ စ့ၢ်ကီး တၢ်သိၣ်လိ ဃုာ်အီၤလၢကၠိအပူၤလီၤ.
လၢခံကၠိအံၤ ကဲထီၣ်က့ၤလၢ (ကိုးဆူ) အခဲၣ်ဒမံၣ်ကၠိန့ၣ်လီၤ.
ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ် ကညီအလံာ်လၢ အ၀ဲမၤလိဘၣ်၀ဲတခီ မ့ၢ်၀ဲ အမဲရံကၣ် ဘျၢထံခရံာ်ဖိ
တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါကရၢ ဒီးကထၢၣ် ကၠီန်သၣ်၀ံၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဖဲ ၁၈၃၀ နံၣ် ကညီစှီၤကျိာ်ဒီး
၁၈၄၀ နံၣ် သီခါ ပရ့ၣ်တၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ ကညီပှိၢ်ကျိာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီပှိၢ် ကညီစီှၤအလံာ်ခံကလုာ်အံၤ
ဘၣ်တၢ် စးထီၣ်အီၤလၢ ပယီၤ တလၢၤအလံာ်မိၢ်ပှၢ်တဖၣ်လီၤ. ဖဲလၢ အဲကလံး ပယီၤ တၢ်ဒုးခံဘျီတဘျီ၀ံၤအလီၢ်
ခံ တလၢၤဒီးပယီၤအတၢ်လီၢ်တဖၣ် အဲကလံးသုးဟံးန့ၢ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်ဒီး အမဲရံကၣ်ဘျၢထံခရံာ်ဖိ တၢ်ကရၢကရိ
အံၤ ဘၣ်တၢ်က့ၤသုးကဒါက့ၤအီၤလၢ ၀့ၢ်တကူၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်န့ၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ
ကီၢ်ပယီၤလာ်ခီ ပသံၣ်,ပၠံၣ်, ပကိ ဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်စးထီၣ်မၤ၀ဲ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ တၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢ အမၤ၀ဲ တၢ်သးခုကစီၣ်တဖၣ် တမ့ၢ်ထဲလၢ မၤတၢ်ဘူၣ်တၢ် ဘါတၢ်မၤထဲတခါဧိၤဘၣ်ဒီး မၤဃုာ်၀ဲဒီး တၢ်သိၣ်လိလံာ်ဒီး တၢ်ကူဆါယါတဖၣ် တၢ်သိၣ်လိမၤဃုာ်အီၤ
အဃိ လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် လဲၤထီၣ်လဲၤထီလၢ လံာ်လဲၢ်၀ံၤ တၢ်စိာ်တၢ်သးခုကစီၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်
ဟဲအိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤအါထီၣ်၀ဲလီၤ.
အ၀ဲစးထီၣ်မၤ၀ဲ တၢ်သးခုကစီၣ် လၢပသံၣ်ဒီးဟီကတး ဖဲ
၁၈၅၄ န့ၣ်လီၤ. သီခါ ဒံၣ်အဲလ်ဘရ့ၣ် တၣ် အိးထီၣ်၀ဲ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ အမူးဖဲ ဒနူၣ်၀့ၢ်န့ၣ်
စီၤသၣ်ပၠၣ်ဒီးအမိၢ်လဲၤထီၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်လီၤ. စီၤသၣ်ပၠၣ် ဒီးအမိၢ် ဟဲတုၤလၢ၀့ၢ်တကူၣ်အခါ ထံၣ်လိာ်အသးဒီး
ပှၤစိာ်တၢ်သးခုကစီၣ် သရၣ် မံးစထၢၣ်ဘ့ၤတၣ်ဒီး အမၢၤ အဆိကတၢၢ်တဘျီလီၤ. ပှၤစိာ်တၢ်သးခုကစီၣ်
သရၣ် မံးစထၢၣ်ဘ့ၤတၣ်ဒီးအမၢၤ ဘၣ်သူၣ်ဘၣ် သး၀ဲဒၣ် စီၤသၣ်ပၠၣ် လၢအမ့ၢ်ပှၤလၢအပ့ၢ်အဆှါအဃိလီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ဖဲလၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်၀ံၤ၀ဲဖဲ ဒနူၣ်ဖၠူၣ်အဆၢကတီၢ် က့ၤကိး၀ဲ စီၤသၣ်ပၠၣ် ဆူ၀့ၢ်တကူၣ်လီၤ.
တုၤလၢ၀့ၢ်တကူၣ်ဒီး လၢကလဲၤဖံးလိမၤ ဒိးတၢ်အဂီၢ် ဘၣ်တၢ်က့ၤကိးအီၤဆူ ကီၢ်အမဲရံကၣ် တဆီလီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ မံးစထၢၣ်ဘ့ၤတၣ်အံၤ မၤတၢ်သးခုကစီၣ်တၢ်မၤ
အိၣ်ဘှံးတချုးအိၣ်သါတချုး ဒီးလီၤဘှံးလီၤတီၤအဃိ ဖဲ ၁၈၅၈ န့ၣ်သံ၀ဲဒီး လၢအက့ၤကိး၀ဲ စီၤသၣ်ပၠၣ်
လၢကမၤလိတၢ်အဂီၢ်အံၤ ပတုာ်ဃာ်၀ဲအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတစိၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. စီၤသၣ်ပၠၣ် လၢအဘၣ်မၤလိမၤဒိး
က့ၤတၢ်လၢ တၢ်ကီ တၢ်ခဲအပူၤအံၤ အိၣ်ဒီးတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢး၀ံၤ မ့ၢ်ပှၤလၢ အခိၣ်နူာ်ဂ့ၤတဂၤလီၤ.
ဖဲန့ၣ်အဆၢ ပှၤစိာ်တၢ်သးခု ကစီၣ် မံးစထၢၣ် အ့ကီၢ်လ်အမါ မံးစၢၣ် က့ကီၢ် တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်အဃိ
လၢကက့ၤကိး၀ဲစီၤသၣ်ပၠၣ်လၢ အမဲရံကၣ် အံၤ ဘၣ်လိာ် အသးစ့ၢ်ကီးလီၤ. မံးစထၢၣ်အ့ကီၢ်အဒီမါ၀ၤခံဂၤအံၤ
မ့ၢ်၀ဲပှၤမၤတၢ်သးခုကစီၣ် ဖဲ မီၣ်လမၠဲၣ်ဒီး ရခၢၢ် တဖၣ်ဒ်သိးသိးလီၤ. ဖဲအမၤတၢ်သးခုကစီၣ်အဆၢကတီၢ် မံးစထၢၣ် အ့ကီၢ်အံၤ
၁၈၅၆ နံၣ်န့ၣ် သံကွံာ်၀ဲဒၣ်လီၤ.
ဖဲ ၁၈၆၅ နံၣ်န့ၣ် မံးစထၢၣ် အ့ကီၢ်လ်အမါ မံးစၢၣ်
အ့ကီၢ် လၢကက့ၤအိၣ်ဘှံးလၢ ကီၢ်အမဲရံကၣ် အဃိ စီၤသၣ်ပၠၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ကလဲၤပိာ်ဘၣ်အခံလီၤ.
ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ် စီၤသၣ်ပၠၣ်အသးနံၣ်အိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲ ၂၃ နံၣ်လီၤ. လၢကျဲအ၀ဲအံၤန့ၣ် လဲၤပိာ်၀ဲပှၤခံလၢ ကီၢ်အမဲရံကၣ်
ဒီး ထံၣ်ဘၣ်၀ဲ တၢ်ကီတၢ်ခဲအဆိကတၢၢ်ကဘျီလၢ တၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်လီၤ. ဖဲ ၁၈၆၀ နံၣ်န့ၣ် ကီၢ်ပယီၤပူၤ
တၢ်ဒုးအိၣ် ထီၣ်၀ဲ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါကရၢလၢ၀့ၢ်တကူၣ်အံၤ အ၀ဲမ့ၢ် ပှၤလၢ အမံၤဟူသၣ်ဖျါ တဂၤလီၤ.
တၢ်ကီတၢ်ခဲ ခံဘျီတဘျီတခီလၢ ကမၤလိမၤဒိးဘၣ်တၢ်အဂီၢ်လီၤ.
တံသၣ်ပၠၣ် လဲၤတုၤလၢ ကီၢ်အမဲရံကၣ်၀ံၤ အိၣ်ဆိး၀ဲဖဲ
နယူယီး အ၀့ၢ် အဆိကတၢၢ်တဘျီလီၤ. ၀ံၤအလီၢ်ခံ ဟဲတုၤ၀ဲလၢ ဘီးစတိၣ်လီၤ. အ၀ဲမၤဘၣ်၀ဲ တၢ်မၤအဆိကတၢၢ်မ့ၢ်၀ဲ
တၢ်ဆါ၀ဲ လံာ်တၢ်ကစီၣ် တဖၣ်လီၤ. လၢကထီၣ်ဘၣ်ကၠိအဂီၢ်
အ၀ဲဆါ၀ဲလံာ်တၢ်ကစီၣ်တဖၣ်ဒီး စ့လၢအန့ၢ်တဖၣ် ပာ်ကီၤဃာ်၀ဲ လီၤ. ၀ံၤဒီး လၢလ့ၣ်မ့ၣ်အူ ခီပနံၣ်တခါ
ခူၣ်၀ဲလ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲအဃိ အ၀ဲနုာ်လီၤမၤဘၣ်တၢ်လၢ တၢ်ထိၣ်ဒွးဟီၣ်ခိၣ် စရီပတီၢ်တဂၤလီၤ. တုၤမ့ၢ်
လ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲ၀ံၤတဘျီ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ကဒီး၀ဲလၢ ကျီၢ်ပနၢ်လၢ အဟးလၢ လ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲ အဖီခိၣ်တဖၣ်
ဘၣ်ခး၀ဲဒၣ်လီၤ.
လၢကျဲဒ်အံၤန့ၣ် စီၤသၣ်ပၠၣ်အံၤ ထီၣ်ကၠိတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤအဂီၢ်
အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲ ဃုန့ၢ်၀ဲဒီး မၤလိဘၣ်၀ဲ မါခၠဲးစထၢၣ် ဖၠၣ်စိမိၤ န့ၣ်လီၤ. မၤတၢ်ဒီးမၤလိဃုာ်ဒီးတၢ်အံၤ
ယံာ်၀ဲ ၆ နံၣ်၀ံၤ ဖဲ ၁၈၇၁ နံၣ်န့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲဒၣ် ၀့ၣ်ဇၣ် ခိၣ်သလုးန့ၣ်လီၤ. လၢခံ
ခံနံၣ်ဆဲးထီၣ်ဒီး၀ဲ၀ံၤ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲ မဟၣ်၀့ၣ်ဇၣ် ခိၣ်သလုးကဒီးလီၤ. တုၤမ့ၢ်အ၀ဲဒိးန့ၢ်
ခိၣ်သလုး၀ံၤအလီၢ်ခံ ပှၤအါဂၤလိၣ်ဘၣ်အီၤလၢ ကမၤတ့ၢ်တၢ်ဖဲ အံၤသနာ်က့ လၢကက့ၤမၤစၢၤက့ၤအပှၤကလုာ်အဂီၢ်
ဆၢတဲာ်လီၤဃာ်၀ဲအသိး တတူၢ်လိာ်၀ဲထံကီၢ် ဖဲလဲၣ်တဘ့ၣ်မးအတၢ်မၤဘၣ်ဒီး ဃုသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါလံာ်လဲၢ်တဖၣ်လီၤ.
ဖဲလၢအ၀ဲဟဲက့ၤတုၤလၢ ကီၢ်ပယီၤအဆၢကတီၢ် ခီဖျိ ြဘံၣ်တ့ၣ်ပဒိၣ်ပၢတၢ်အဃိ
ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲ လီၢ်လးအကလုာ်ကလုာ်သနာ်က့ လၢအ၀ဲအကလုာ်အဂီၢ် အိၣ်ဒီးတၢ်ဆၢတဲာ်လီၤသးတခါလၢ
ကမၤ၀ဲ တၢ်သးခုကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.ဖဲလၢအဟဲက့ၤတုၤကီၢ်ပယီၤပူၤ အဆိကတၢၢ် ပကိကညီတီၤထီကၠိ ခဲအံၤ
နီၣ်ဂံၢ် ၁ အလိၣ် တီၤထီကၠိန့ၣ်နုာ်လီၤ ကဲ၀ဲကၠိသရၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ လၢအကလုာ်အဂီၢ်
ထၢဖှိၣ်ဃာ်၀ဲ လံာ်သ့ၣ်တဖၣ် ခဲလၢာ် ၂၅ ဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်န့ၣ်အဃိ အကလုာ်အဂီၢ် တၢ်လၢအက့ၤဟ့ၣ်က့ၤဝဲ
မၤဘျုး မၤဖှိၣ်က့ၤ၀ဲအဒိၣ်အမုၢ်တခီ လၢအတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အကျဲအဖီခိၣ် အဆိကတၢၢ် ပှၤလၢအဆှၢအီၤန့ၣ်
မ့ၢ်၀ဲ ပှၤစိာ်တၢ်သးခုကစီၣ် ဘ့ၤတၣ် အဘျုးအဖိှိၣ်အံၤန့ၣ် ဒီးကထၢၣ် ထံၣ်သၣ်ပၠၣ် တသးပ့ၤနီၣ်၀ဲဘၣ်.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ လၢတၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်ကစၢ်အဂီၢ် အ၀ဲနီၢ်ကစၢ်ပၢဆှၢ၀ဲဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်
ဘ့ၤတၣ် အဘျီၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. အ၀ဲမၤ၀ဲ တၢ်သးကစီၣ်ဒီး လၢကျဲအဂၤတဘိန့ၣ် လၢကညီကလုာ်အဂီၢ်
ဖဲ ၁၈၈၁ နံၣ်န့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ ဒီကလုာ်ကရၢ န့ၣ်လီၤ. လၢခရံာ်ဖိတၢ်ဘါ တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဒီးတၢ်ဆှၢလံာ်လဲၢ်တၢ်မၤ
တဖၣ် ဒီးကထၢၣ်ထံၣ်သၣ်ပၠၣ် မၤ၀ဲဒၣ်အံၤ ကိခၠဲးစလါ ဖၠၣ်စိမိၤ ဘၣ်ထွဲတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ ဖျိးစိပၣ်ရကူၣ်
ဒံၣ်ဒံၣ် ခိၣ်သလုးအံၤဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤဒီးအီၤလီၤ. စီၤသၣ်ပၠၣ် အမံၤအလၢအပှဲၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ (Thesdine
Tha Bya) န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢ ကညီတၢ်ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးစးထီၣ်
ဒီးကထၢၣ် ထံၣ်သၣ်ပၠၣ်အံၤ မ့ၢ်၀ဲပှၤမံၤ လၢမဟၣ်၀ံၣ်ဇၣ် ခိၣ်သလုာ်လွံၢ်ဂၤအကျါ အဆိကတၢၢ်
မ့ၢ်အီၤဒီးလၢကညီဒီကလုာ်အကျါအ၀ဲမ့ၢ် ပှၤမံၤ ဟူသၣ်ဖျါတဂၤလီၤ.
ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ် ထံကီၢ်ဒ်အမ့ၢ် ကီၢ်အမဲရံကၣ်အံၤ
အဆိကတၢၢ် ပှၤလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲ မဟၣ်၀ံၣ်ဇၣ် ခိၣ်သလုးအံၤ မ့ၢ်၀ဲအီၤစ့ၢ်ကီးလီၤ. ဒီးကထၢၣ်ထံၣ်သၣ်ပၠၣ်အံၤ
အနီၢ်ထီအိၣ်၀ဲ ၆ ပျၢ်လီၤ. အမဲာ်သၣ်တခီ အိၣ်၀ဲလွံၢ်နၢၣ်လီၤ.
အ၀ဲမ့ၢ် ကၠိသရၣ်တဂၤဒီးအဂၤတကပၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ပှၤမၤတၢ်သးခုကစီၣ် တဂၤလီၤ. အ၀ဲမ့ၢ် ပှၤလၢအတီအလိၤတဂၤလီၤ.
အ၀ဲဒိးန့ၢ်၀ဲ ကီၢ်အမဲရံကၣ် မဟၣ်၀ံၣ်ဇၣ် ခိၣ်သလုး၀ံၤ ဖဲန့ၣ်အကတီၢ် ြဘံၣ်ထံၣ် ပဒိၣ်ပၢတၢ်ဒီးလၢ
၀ဲၤလီၢ်တဖၣ် တၢ်ကွဲန့ၢ်လွဲန့ၢ်အီၤလၢ လီၤလၤသနာ်က့ အ၀ဲ ကဲ၀ဲကၠိသရၣ်ဖဲ ပကိကညီအကၠိဒီးကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်
ခရံာ်တၢ်ကရၢကရိ အနဲၣ်ရွဲၢ်တဂၤလီၤ. အ၀ဲ ဟံးမူဒါလၢ ကၠိခိၣ် တကပၤစ့ၢ်ကီး မၤဘျုး၀ဲ ခရံာ်ဖိတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲခီဖျိ ထၢဖှိၣ်ဃာ်၀ဲ ခရံာ်ဖိတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါလံာ်အဂီၢ်
ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲ ခရံာ်ဖိဒီးကထၢၣ်ခိၣ်သလုးဒီးအ၀ဲ ခိၣ်သလုးအလၢအပှဲၤတခီ မ့ၢ်၀ဲ (MADD) န့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲမ့မ့ၢ်ပှၤလၢ အမၤတၢ်လၢ တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဒီး
ခရံာ်ဖိတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါသနာ်က့ လၢကလုာ်အဂီၢ် တသးပ့ၤနီၣ်၀ဲဘၣ်ဒီး ဖဲ ၁၈၈၁ နံၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ
ဒီကလုာ် ကိးလၢ ကညီဒီကလုာ် စၢဖှိၣ်ကရၢ အံၤ မ့ၢ်၀ဲပှၤအဆိကတၢၢ်တဂၤလီၤ. ဒီကလုာ် လၢအဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢ
ကညီကျိာ်အံၤ အခီပညီမ့ၢ်၀ဲ လၢတၢ်စံးတၢ်ကတိၤတခါဃီ ဃူဖိးတခါန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ထွဲဒီး ဖၠၣ်စိမိၤတဖၣ်
တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါတဖၣ် လၢအဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ ခီလနံၣ်အစိၤန့ၣ် လၢကီၢ်ပယီၤ
တၢ်စံၣ်စိၤအပူၤန့ၣ် အိၣ်ဖျါဒ်လၢလာ်အံၤအသိးလီၤ.
ခ့ၣ်အဲးအ့ၣ်လၢ ၁၈၈၁ အံၤ ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ
လၢအဘၣ်တၢ်ကိးအီၤလၢ အဖုၣ်တခီလီၤ. ခ့ၣ်အဲးအ့ၣ်အံၤ ကညီဖိတဖၣ် ကိး၀ဲလၢ ဒီကလုာ်လီၤ. ခ့ၣ်အဲးအ့ၣ်အံၤ
ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဖဲ ၁၈၈၁ နံၣ် လီၤ. ကရၢခိၣ်အဆိကတၢၢ်မ့ၢ်၀ဲ ဒီးကထၢၣ်ထံၣ်သၣ်ပၠၣ်လီၤ.
ဒီကလုာ် ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢအံၤ အိၣ်ဆိန့ၢ်ဒံး အ့ဒယၣ်ကီၢ် ခီကရဲးတၢ်ကရၢကရိ ၂ နံၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်အ့ဒယၢ်ဒီကလုာ် ခီကရဲးအံၤ ဘၣ်တၣ်ဒုး အိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ ၁၈၈၃ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၣ်ကမဲအဖိခွါ
ပှၤကွၢ်ကျီၢ်ဖိ ဒီကထၢၣ် ထံၣ်သၣ်ပၠၣ်အံၤ တၢ်အိၣ်မူလၢ အနီၢ်ဆံးခါဒီး တၢ်အိၣ်မူလၢ အလီၤဆီဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တဖၣ်
အံၤမ့ၢ်၀ဲတၢ်မံမီၢ်ဖိတခါလီၤ.
စီၤသၣ်ပၠၣ် အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲ ၀့ၢ်ပသံၣ် ကၠူၣ်သ၀ီန့ၣ်လီၤ.
မိၢ်ပၢ်ခံဂၤလၢာ်မ့ၢ်၀ဲ ကညီစှီၤ တဖၣ်လီၤ. အပၢ်သံသဒၣ်ကွံာ်အီၤဖဲ အသးအိၣ် ၆ နံၣ်အခါလီၤ.
အမိၢ်ဘၣ်အိၣ်မုၣ်ကမဲဒီး ကွၢ်က့ၤအဖိ အံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ သၣ်ပၠၣ် အမိၢ်အံၤ လၢတၢ်တခါဂ့ၤတခါဂ့ၤ
အ၀ဲအိၣ်ဒီးတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤ လၢအဘၣ်တဖၣ်လီၤ. သၣ်ပၠၣ် မ့မ့ၢ် မုၣ်ကမဲအဖိသနာ်က့ လၢတၢ်ကိးကပၤဒဲး
အိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်လၢ တၢ်ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးအပူၤခဲလၢာ်လီၤ. သၣ်ပၠၣ်ဖဲလၢ အညါ အိၣ်ထီၣ်အဆၢကတီၢ် အဖါတံၢ်
ကသံၣ်သရၣ် လၢ ကစၢၢ်ခိၣ်တဂၤ မုၢ်တနံၤ အဖိဒိၣ်တဂၤဒ်သိးကကဲထီၣ်ဒ်သိးအီၤန့ၣ် သ့ၣ်ထူၣ်၀ၣ်ဘိလၢ
အဂ့ၤ ကသံၣ်တဖၣ် မၤနီၣ်ဃာ်၀ဲဒၣ်တနံၤတခိၣ်န့ၣ်လီၤ.
စီၤသၣ်ပၠၣ် ဖဲအသးအိၣ် ၈ နံၣ် အဆၢကတီၢ် တမျာ်တဖၣ်တဖၣ်
နုာ်လီၤကးတံာ်၀ဲ ကၠူလၣ်သ၀ီဒီးထီၣ်ဒုး၀ဲဒၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ စီၤသၣ်ပၠၣ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိ
အိၣ်လၢ ကၠူလၣ်သ၀ီအံၤ တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီး ဘိၣ်ထီၣ်၀ဲအတၢ်ဘိၣ်တၢ်စှၢၤဒီးလဲၤအိၣ်က့ၤ၀ဲလၢ ကၠူၣ်တၣ်သ၀ီန့ၣ်လီၤ.
ကၠူၣ်တၣ် သ၀ီအံၤ သ၀ီဖိတဖၣ်အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးအဃိ တၢ်နာ်အိၣ်ဒိၣ်န့ၢ်ဒံး ကၠူၣ်လၣ်သ၀ီလီၤ.
ဖဲ ၁၈၅၂ နံၣ် စီၤသၣ် ပၠၣ်အသးအိၣ် အနံၣ် ၁၀ အဆၢကတီၢ် ပယီၤဒီး အဲးကလံး တၢ်ဒုးခံဘျီဘျီးဟဲအိၣ်ထီၣ်အဃိ
တမျာ် တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်တဖၣ် ဟဲအိၣ်အါထီၣ်အဃိ သၣ်ပၠၣ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိအိၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီး
လဲၤအိၣ် လဲၤဆိးက့ၤ၀ဲလၢ ပသံၣ်တုၤလၢအ၀ံၤန့ၣ်လီၤ.
ပကစံးတ့ၢ်မးလၢ အ၀ဲမ့ၢ်ပှၤလၢ အဘူၣ်ဂ့ၤတီၢ်ဂ့ၤတဂၤလီၤ.ကိးနံၤဒဲး
ဟးဃု၀ဲဒၣ်သ့ၣ်လၢ အဂ့ၤကသံၣ်တဖၣ်ဒီးကွၢ်ကျီၢ်အံၤန့ၣ် ခဲအံၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ
ကထီၣ်ကၠိလီၤ. ကၠိလၢ သၣ်ပၠၣ် အိၣ်ဘၣ်၀ဲတခီအမံၤမ့ၢ်၀ဲ ကီၢ်အမဲရံကၣ် ခရံာ်ဖိကၠိလၢ တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဃာ်၀ဲအံၤလီၤ.
ကၠိအံၤအမံၤ မ့ၢ်၀ဲ ကိၣ်ဆူၣ်အခဲဒမံၣ် ကၠိန့ၣ်လီၤ. စီၤသၣ်ပၠၣ် ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် ဟဲအိၣ်လၢ
ပသံၣ်တယံာ်ဘၣ်ဒီး ပယီၤ အဲကလံးတၢ်ဒုးခံဘျီတဘျီ၀ံၤ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲ၀့ၢ်မီၣ်လမၠဲၣ်အံၤ
ကီၢ်အမဲရံကၣ်ခရံာ်ဖိကရၢလၢ အအိၣ်သူၣ် လီၤသးတဖၣ် ြဘံၣ်တံၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲ လၢအမ့ၢ် ၀့ၢ်တကူၣ်
ပသံၣ် ပၠံၣ်ဒီးပကိးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်အမဲရံကၣ် ခရံာ်ဖိတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါကရၢအံၤ မ့ၢ်၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးခရံာ်ဖိတၢ်ရၤလီၤလံာ်
တၢ်ဟးတဲ ဖျါထီၣ်အီၤ လဲၤဟ့ၣ်တၢ်သးခုကစီၣ်တၢ်မၤတဖၣ်အံၤ ၀ံၤဒီး ခဲအံၤ တၢ်သိၣ်လိလံာ်လဲၢ်
တၢ်ကူဆါယါဘျါ တၢ်မၤတဖၣ် ဒီးတၢ်မၤလၢတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတဖၣ်အံၤ တၢ်မၤအါထီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အဆိကတၢၢ်လၢ
သၣ်ပၠၣ်ထီၣ်၀ဲ ကိၣ်ဆူၣ်အခဲဒမံၣ်ကၠိအံၤ ထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လဲၤတရံးသးအသိးလီၤ. ပှၤကစၢၢ်ခိၣ်ဖိ
တဖၣ်ဖဲလၢ တၢ်ကိၢ်ခါအကတီၢ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်ဘၣ်ဒီး အိးထီၣ်၀ဲကၠိဒ်န့ၣ်လီၤ. လၢကၠိန့ၣ်
တၢ်ဒွး ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤတဖၣ် တၢ်သိၣ်လိအီၤအမဲာ်ညါ တၢ်တ့တၢ်ပိာ်တဖၣ် ဒီး ဃၤဖိဒီးဖ့ဃုၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်
ဘၣ်တၢ်သိၣ်လိဃုာ်အီၤလီၤ.
ကညီအလံာ်စ့ၢ်ကီး တၢ်တသိၣ်လိအီၤတသ့အဃိ ဘၣ်တၢ်သိၣ်လိအီၤလီၤ.
ဒ်တၢ်အိၣ်မူတၢ်ဆီတ လဲအိၣ်အသိး ဖဲ ၁၈၅၅ နံၣ်န့ၣ် ကီၢ်အမဲရံကၣ်ခရံာ်ဖိလၢ အ့ရၣ်၀ၣ်တံၣ်အံၤ
ဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလီၤ. အပူၤကွံာ် တၢ်မၤ၀ဲ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ တၢ်မၤန့ၢ်ဒၣ်ထဲ ပသံၣ်တခါဒီး
အခဲအံၤ ဟီကတးဒီးဒနူၣ်ဖၠူၣ် တဖၣ်ဘၣ်တၢ်မၤအါထီၣ် တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါလီၢ်ကျဲဒီး ကညီဖိလၢ ဒနူၣ်ဖၠူၣ်တဖၣ်
အဂီၢ် တၢ်မၤအါထီၣ်တၢ် ဘူၣ်တၢ်ဘါပှၤဟံးမူဒါဖဲန့ၣ်တခီ မံးစထၢၣ် ဘရ့ၣ်တၣ် “အလိၣ် ဘရ့ၣ်တၣ်
တၢ်ဘါယွၤသရိာ်န့ၣ်လီၤ” “အလံုရပ်ရှိဘေရတန်ဘုရားေကျာင်း”.
ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ် တၢ်စးထီၣ်၀ဲ ခရံာ်ဖိတၢ်ဘါ တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤ
တၢ်ပဲာ်ထံနီၤဖးဒီးကွၢ်က ဒါက့ၤအီၤလၢ လီၢ်က၀ီၤတတီၤဘၣ်တီၤန့ၣ် တၢ်မၤ၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် တနံၣ်တဘျီန့ၣ်လီၤ. တနံၣ်အံၤလီၤ ဘၣ်၀ဲဖဲ ဒနူၣ်ဖၠူၣ်၀့ၢ်လီၤ. ဖဲဒနူၣ်ဖၠူၣ်
ခရံာ်ဖိ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဒိၣ်တဘျီအံၤ လီၤဘၣ်၀ဲဒၣ်လၢ စီၤသၣ်ပၠၣ် အထၢလၢတၢ်ကဘၣ်ဆီတလဲလီၤန့ၢ်အီၤလီၤ.
တၢ်ပာ်လီၤကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် သုးရိၣ်မဲခိၣ်-၂ သုးခိၣ်ဒိၣ် စိ စီၤ မိဖၠူၣ်
ကွဲၤကလုၢ်
လါမ့ၤ ၁၄, ၂၀၁၂
က ညီ ဒီ က လုာ်
တၢ် ထူၣ် ဖျဲး သုး မုၢ် ဒိၣ် သုး ရိၣ် မဲ ခိၣ် -၂ သုးခိၣ် ဒိၣ် စိ စီၤ မိ ဖၠူ ၣ် ,
၆၂ နံၣ်, လဲၤ ပူၤကွံာ် ၀ဲဒၣ် ဖဲ လါ မ့ၤ ၁၁ သီ , ဖဲ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်- ကီၢ် ပယီၤကီၢ် ဆၢ,
ခီ ဖျိ ဆံၣ်ဆၢ တၢ် ဆါ အ ဃိ န့ၣ် လီၤ.
တနံၤ အံၤ လါ မ့ၤ
၁၄ သီ အနံၤ, အ၀ဲ ဘၣ် တၢ် ပာ်လီၤ အီၤ ဖဲ ကညီဒီကလုာ်
တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ် အတၢ်လီၢ် တတီၤ ဖဲ သ့ၣ်ဘ့ၣ်ထၣ်, ဖဲ သုးက့၇, ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ န့ၣ် လီၤ.
သုး ခိၣ်ဒိၣ်
စိ မိ ဖၠူၣ်, စိ ကမီၤ နီၣ်ဂံၢ် (၀၇၅၉) မ့ၢ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ခိၣ်နၢ် တဂၤ လၢ အပၣ်ဃုာ် လၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် အတၢ်ထံၣ် လိာ် ကတိၤ သကိးတၢ်
မုာ် တၢ် ခုၣ်ဒီးကီၢ်ပယီၤ ပဒိၣ်လၢကီၢ်စၢ ဖှိၣ် အပတီၢ် ဖဲ လါ အ့ြဖ့ၤ ၄ သီ တုၤ ၁၁ သီ အနံၤ
န့ၣ်လီၤ.
သုးခိၣ် ဒိၣ်စိ
မိ ဖၠူၣ် အဂ့ၢ် ဖုၣ် ကိာ်
သုး ခိၣ် ဒိၣ်
စိ စီၤ မိ ဖၠူၣ် အိၣ် ဖျဲၣ် ထီၣ် ၀ဲဒၣ် ဖဲ
၁၉၅၀ နံၣ်, အမိၢ် မ့ၢ်၀ဲ နီၢ် ပဲး ပဲး
မူ ဒီး အပၢ်မ့ၢ်၀ဲ စီၤ ယ့ၣ် လး, အ၀ဲ အဒီ ပုၢ်၀ဲ အိၣ် ၃ ဂၤ အကျါ အ၀ဲ မ့ၢ်ပှၤ ဘၢၣ် စၢၤ ဒီး အ၀ဲၢ် မုၣ်
အ မံၤ မ့ၢ်၀ဲနီၢ် သ့ယ့ၣ် (ကိး)နီၢ်ဃံ လၤ ဒီး အပုၢ် ဒ့ မုၣ် အမံၤ မ့ၢ်၀ဲ နီၢ် အ့ မံၣ်
န့ၣ် လီၤ.
ဖဲ ၁၉၈၉ နံၣ် လါ အီး က ထိ ဘၢၣ် ၃ သီ အနံၤ အ၀ဲ ဆီ ဟံၣ်ဆီ
ဃီ ဒီး နီၢ် ချံ မူ ဒီး ထီၣ် ဖိ ၀ဲ ၇ ဂၤ ဒီး အဖိ တဖၣ် မ့ၢ်၀ဲ-နီၢ်ရှံမ့ၣ်, စီၤ ၀ါ ဒိၣ်
စိ, စီၤ ၀ါ ဆဲးထံ, နီၢ် ဘၠူလၣ် ၀ါ, စီၤ ထူ လီၤ လး , နီၢ် ထံ မူ ရှံ
ဒီး နီၢ် ကညီ ဒိၣ် သ့ၣ် တဖၣ် န့ၣ် လီၤ.
သုး ခိၣ် ဒိၣ်
စိ စီၤ မိ ဖၠူၣ် အံၤ ဖဲ အသးစၢ် ဒံး အဆၢ ကတီၢ် အ၀ဲ မ့ၢ်ပှၤ တဂၤ လၢ အအိၣ် ဒီးတၢ် သးစဲ
လၢတၢ်ဂဲၤ လိာ် ခိၣ် လိာ် ကွဲ န့ၣ် လီၤ. အ၀ဲ ဖျိ ထီၣ် ၀ဲ ဖၠၣ် စိ မိၤ ကၠိ ဘၣ်ဃး မုၢ်ကျိၤ
၀ဲၤ ကွာ် တ က ပၤ န့ၣ်လီၤ. တုၤ အ၀ဲ ဖိျ ထီၣ်
ကၠိ တ ဘျီ အ၀ဲ ဟဲ နုာ် လီၤ မၤ တၢ် ဖဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် သုးက့ ၁ ဟီၣ် က၀ီၤ ပူၤ န့ၣ် လီၤ.
သုးခိၣ်ဒိၣ် စိ
မိ ဖၠူၣ် အ၀ဲ နုာ်လီၤ သုးဖဲ ၁၉၇၅ နံၣ်လါ မၤရှး ၁ သီ ဒ် သုးဖိ တဂၤ န့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၁၉၈၁
နံၣ် အီကူး ၁၄ သီ အ၀ဲ ဘၣ် တၢ် သုးထီၣ် အလီၢ် အလၤ ဆူ သုး ခိၣ် ဖိ ပတီၢ် န့ၣ် လီၤ. ဖဲ
၁၉၈၄ နံၣ် လါ ဖ့ၤ ြဘူၤ အါရံၤ ၂၈ သီ အနံၤ အ၀ဲ
ဘၣ် တၢ် သုးထီၣ် အလီၢ် အလၤ ဆူ သုး ခိၣ် ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် န့ၣ် လီၤ.
၁၉၉၀
နံၣ်လါ ယူၤ
လံ ၂၀ သီ အ၀ဲဘၣ်တၢ်သုး ထီၣ် အလီၢ်အ လၤ ဆူ သုး ခိၣ် စိ န့ၣ်လီၤ. ၁၉၉၇ နံၣ်
လါ မၤ ရှး ၁ သီ အ၀ဲဘၣ် တၢ်သုးထီၣ် အလီၢ် အလၤ ဆူ သုးခိၣ် ဒိၣ်
ဖိ န့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၂၀၀၁ နံၣ်လါ ယူၤ လံ ၁၄ သီ အ၀ဲဘၣ်တၢ်သုးထီၣ် အလီၢ်
လၤ ဆူ သုးခိၣ် ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် ပတီၢ် န့ၣ်လီၤ. ၂၀၀၆ နံၣ် လါ နိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၀ သီ
အ၀ဲ ဘၣ် တၢ်သုးထီၣ်
အလီၢ် အလၤ ဆူ သုးခိၣ်ဒိၣ် စိ ဒီး ဟံးန့ၢ်မူဒါ တုၤ အသးသမူ ဟးထီၣ်
တစုန့ၣ်လီၤ.
သုးခိၣ် ဒိၣ်စိ
မိ ဖၠူၣ် အံၤ အမိၢ်အပၢ် မ့မ့ၢ်ပှၤ တၢ်အိၣ်တၢ်ယၢၤ ဘၣ်ဆၣ် အ၀ဲကွၢ် ကပာ်ကွံာ် ၀ဲ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်
အံၤ ဒီး ဟ့ၣ် လီၤ အသး လၢ အပှၤကလုာ် အဂီၢ် ဒီး တူၢ် ဆါ ခီၣ် ဆါ အသး ဒီး ဒုးနဲၣ် ဖျါ
ထီၣ် အတၢ် သးအိၣ်ဘၣ်အပှၤ ကလုာ် ဒ်အံၤ အဃိ မ့ၢ် ခိၣ် နၢ် တဂၤလၢ အကဲထီၣ် ဒိဂ့ၤ တဲာ် ဘၣ်လၢ ပ၀ဲ ခိၣ်နၢ် သိၣ်ဒူ ပှၤ မၤသကိးတၢ် ဖိ လၢ
အအိၣ်လီၤ တဲာ် တဖၣ်အ ဂီၢ် န့ၣ် လီၤ. အဂ့ၢ် ခ့ၣ် အဲၣ် ယူၣ်ဒီးကညီ ဒီကလုာ် တၢ်ထူၣ် ဖျဲး
သုး မုၢ်ဒိၣ် ကွဲး ဖျါ ထီၣ် ၀ဲန့ၣ် လီၤ.


