​ဖံ​ဖံ​အဲ​မၣ်

ကညီပှိၢ် း သလ့ၤလါထီၣ်တသီန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မၤမၤလၤကပီၤကညီနံၣ်ထီၣ်သီအနံၤလၢတၢ်လီၢ်အါတီၤ
န့ၣ်လီၤ. တကးဒ်ဘၣ်သလ့ၤလါန့ၣ်မ့ၢ်လါလၢဘုဆိပၢၢ်ထီၣ်သီအဃိလၢသ၀ီအါတီၤမၤ၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်
ဘုသီခိၣ်အမူးန့ၣ်လီၤ.တကတီၢ်ဃီတၢ်လုၢ်ထီၣ်ပာ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဖံဘံယီၤလၢအမ့ၢ်ဘုမုၢ်ဃါန့ၣ်လီၤ.

လါထ့ကူာ်မ့ၢ်တၢ်မၤစံာ်ပှဲၤခုးသံၣ်၀ံၤလံဒီးလါအံၤမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးလါလၢပှၤဘှီဂ့ၤထီၣ်ဟံၣ်ဧိၤဃီဧိၤ, သူၣ်ထီၣ်ဘှီ
ထီၣ်ဟံၣ်သီဃီသီတဖၣ်လီၤ. တၢ်မၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ထီၣ်ဟံၣ်သီဃီသီအမူးဒီးလုၢ်အီၣ်လုၢ်အီတၢ်အီၣ်တၢ်အီတ
ဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါဒ့ၣ်ညါန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်စူၤလီၤသီအဆၢကတီၢ်ဒီးတၢ်နာ်လၢလါ၀ဲအံၤတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအါ၀ဲအဃိဒ်အ၀ဲသ့ၣ်အ
တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အိၣ်၀ဲအသိးတ့ထီၣ်၀ဲမဲးဃိၣ်တဖၣ်ဒီးလုၢ်ထီၣ်ပာ်ထီၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်လီခီတကထိ,ထံအီတက
ထိခွး, ဖီအဖိးတကထိန့ၣ်လီၤ. အ၀ဲသ့ၣ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်၀ဲသီခါတဖၣ်ဒီးလုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ၀ဲ၀ံၤကနၣ်သီခါ
ဟီတရါန့ၣ်လီၤ.ရူးစ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်ထုတဖၣ်သၣ်ကမဲၤဒီးကွဲမုာ်မုၢ်ဃါလၢအဂ့ၤအ၀ါတဖၣ်လၢကဟဲကနၣ်သ
ကိးတၢ်ဟီတရါန့ၣ်လီၤ.ဖဲတၢ်ဘှီထီၣ်မဲးဃိၣ်အခါန့ၣ်တၢ်မၤစ့ၢ်ကီးကညီလုၢ်လၢ်တၢ်တမဲးစုတမဲးခီၣ်, တၢ်ဂဲၤကလံၣ်ဒိဒီးတၢ်အုၣ်ထါတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါခူးမ့ၢ်လါလၢတၢ်စူၤအါအဃိတၢ်အီၣ်တၢ်အီအါ၀ဲဒီးမ့ၢ်လါလၢပှၤအီၣ်တၢ်အီတၢ်၀ံၣ်ဘဲအဃိနာ်၀ဲလၢတၢ်
တဂ့ၤတဘၣ်တၢ်၀ံတၢ်နါတဖၣ်ဟဲနုာ်လီၤလၢအပူၤသ့လီၤ. အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ကွဲ၀ံကွဲကလၤကံၢ်စုဒ်သိးအ
ကလၤတဖၣ်သုတလဲၤပိာ်ကွံာ်တၢ်တဂ့ၤတဘၣ်တဖၣ်အခံအဂီၢ်လီၤ.ဒီသ၀ီညါလုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ၀ဲသ့ၣ်ခိၣ်
မုၢ်ဃါကစၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်လုၢ်အီၣ်၀ဲမုၢ်ဃါဖုပီတနံၣ်တဘျီဒီးဘၣ်မၤသံ၀ဲထိး, ဆီဒီးဖီဃုာ်၀ဲသံး,
ဒုးအီ၀ဲမုၢ်ဃါတဖၣ်တစဲး၀ံၤအိၣ်လီၤတဲာ်တဖၣ်န့ၣ်ပှၤသးပှၢ်ဒီးပှၤသးစၢ်တဖၣ်အီၣ်အီသကိး၀ဲပှဲၤဒီးတၢ်
သူၣ်ဖှံသးညီန့ၣ်လီၤ.

ဖဲသလ့ၤလါတုၤဆူလါချံပူၤန့ၣ်ဘှီထီၣ်၀ဲတၢ်အီထံအလီၢ်ဒီးမၤ၀ဲတၢ်မၤဘူၣ်ထံသပၢၤအမူးန့ၣ်လီၤ. ဖဲ
လါချံအပူၤကညီပှိၢ်လၢအဘါသီခါတဖၣ်မၤ၀ဲနံၣ်ထီၣ်သီတါလီၤအမူး,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအမူးတဖၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးလဲၤ၀ဲလၢန့ဆၢၣ်အလၢၢ်ပူၤလ့ပူၤဒီးမၤသကိး၀ဲတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအမူးဃံဃံလၤလၤဒိၣ်ဒိၣ်
မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဆံးမုၢ်လါမ့ၢ်လါတလါလၢကညီပှိၢ်တဖၣ်မၤ၀ဲဒၣ်တၢ်ပျၢ်လီၤကဘီအမူးလီၤ.ကဘီန့ၣ်အထီအိၣ်၀ဲတဆံ
ယဲၢ်ခီၣ်ယီၢ်, အလဲၢ်အိၣ်၀ဲဃုခီၣ်ယီၢ်, ဘှီ၀ဲဒီး၀ၣ်လီၤဆီတကလုာ်ဒီးလုၢ်ထီၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီ၀ံၤပျၢ်လီၤကွံာ်
၀ဲကဘီခဲလၢာ်လီၤ.ဖဲကဘီအဖီခိၣ်န့ၣ်ပာ်ထီၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအလုၢ်ထီၣ်၀ဲတဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်မ့ၤလီခီတ
ကထိလၢတၢ်ထၢနုာ်လီၤအီၤဆူလီခီလၢတၢ်တ့အီၤလၢပနွဲၢ်အဘ့ၣ်, ထံအီလၢတၢ်ထၢနုာ်လီၤအီၤဆူ၀ၣ်
ပီၤတကထိအပူၤ, ဖီအဖိးတကထိဒ်အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အိၣ်၀ဲအသိးလီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်မုၢ်လၢ်၀ဲလၢကလဲၤတုၤ
ဆူမူခိၣ်ဘီမုၢ်အဂီၢ်ကဘၣ်ခီဂာ်၀ဲလပီတဖၣ်ဒီးကခီဂာ်၀ဲဒီးကဘီလၢအမ့ၢ် (မဂွရှစ်ပါး) န့ၣ်လီၤ. မၤ၀ဲတဲ ၢ်
လၢ်ု တၢ်ပပာ်ဒံးအံၤ ၃ သီန့ၣ်လီၤ.

ဒ်အမၤ၀ဲမူးသးဖှံလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်တကတီၢ်ဘၣ်တကတီၢ်အသိးအိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအမူး,တၢ်
သူၣ်ဖှံသးညီအမူးဒီးတၢ်သံတၢ်ပှၢ်အမူးတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်မၤတၢ်ဂဲၤကလံၣ်ဒိ, တၢ်မၤထါဒီးတၢ်တမဲးစုတမဲး
ခီၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.ကညီပှိၢ်တဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤအကရူၢ်လၢအဂဲၤကလံၣ်ဒိအဂီၢ်,မၤထါအဂီၢ်လၢ
ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤတုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤလီၤ.

တချုးယပၣ်အစိၤကညီပှိၢ်တဖၣ်အိၣ်တ့ၢ်ဒီးတၢ်ဂဲၤကလံၣ်တၢ်သံကျံကရၢလၢအဂဲၤကလံၣ်လၢတၢ်ကွၢ်ကီ
အလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.စးထီၣ်လၢကီၢ်ပယီၤမၤန့ၢ်တၢ်သဘျ့၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်ဂဲၤကလံၣ်ကရၢဒီးတၢ်ဒုးနဲၣ်က
ရၢတဖၣ်အိၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤလီၤ.လၢခံတစဲးန့ၣ်တၢ်ဒ့တၢ်အူအကရၢလၢအလူၤထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်တဖၣ်
အိၣ်ထီၣ်၀ဲတဆီဘၣ်တဆီတုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.


ကညီစှီၤး ဒ်သိးတၢ်မၤခုးမၤသံၣ်ကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဒီးကန့ၢ်တၢ်သူတၢ်သၣ်အါအါအဂီၢ်လုၢ်ထီၣ်ပာ်ထီၣ်
၀ဲသ့ၣ်ခိၣ်မုၢ်ဃါတဖၣ်လၢထိး, ဆီဒီးသံးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.ပှၤတဂၤဒီးတဂၤမၤစၢၤလိာ်အသးဖဲတၢ်ပဲာ်ခုးအ
ဆၢကတီၢ်ဃူဃူဖိးဖိးန့ၣ်လီၤ.ခုးကစၢ်တဖၣ်ဖီဒုးအီၣ်ဒုးအီ၀ဲပှၤလၢအဟဲမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်လၢဆီ, ထိး, သံး
ဧိၤမ့ၤဧိၤဒ်အမၤန့ၢ်၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်မုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်မၤတၢ်တခီခီ,သူၣ်၀ံၣ်သးဆၢတၢ်ဒီးတဂၤ
ဒီးတဂၤမၤလိာ်သကိးအသးလၢတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံအထါအဒိးအဖီၣ်တဖၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီန့ၣ်လီၤ.

တုၤမ့ၢ်တၢ်ဂိၢ်ခုး၀ံၤအလီၢ်ခံဒီးဖဲတၢ်ဆၢကတီၢ်တုၤလၢတၢ်ကထိၣ်လီၤဘုဒီးသူၣ်လီၤဘုအဂီၢ်န့ၣ်ပှၤဒီသ၀ီ
ညါပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီး မၤစၢၤလိာ်သကိးအသးလီၤ.ဖဲန့ၣ်ခုးကစၢ်စ့ၢ်ကီးတူၢ်လိာ်၀ဲဒၣ်ပှၤဟဲမၤစၢၤတၢ်
တဖၣ်လၢဆီ, ထိးဒီးသံးတဖၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်မုၣ်ကနီၤ, ဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်တခီကူထီၣ်သိးထီၣ်၀ဲတၢ်ကူတၢ်ကၤ
အသီလၢကမၤသကိးတၢ်သူၣ်၀ံၣ်သးဆၢ,အုၣ်တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံအထါဒီးဃ့အဲၣ်လိာ်အသးလၢထါပှဲၤဒီး
တၢ်သူၣ်ဖှံသးညီလီၤ.

အ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲဒ်အံၤအဃိတၢ်မၤတဖၣ်၀ံၤ၀ဲချ့ချ့ဒီးတဂၤဒီးတဂၤရ့လိာ်မုာ်လိာ်ဘၣ်အသးလၢတၢ်သူၣ်ဖှံ
သးညီဒီးတၢ်မၤသကိးတၢ်ထိၣ်လီၤဘုတုၤလၢလါချံလါထီၣ်ဖးဖီတစုန့ၣ်လီၤ.

ဖဲဆံးဆၣ်ဒီးလါနီတုၤဃီၤလံတစုအဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢတၢ်ကကူးက့ၤဘုလၢခုးပူၤသံၣ်ပူၤအဃိပှၤဒီသ၀ီ
ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီးကူးစၢၤမၤစၢၤလိာ်အသးမၤဒိးမၤကၣ်လိာ်အသးဒ်အပူၤကွံာ်အသိးလီၤ.ဟံၣ်ကစၢ်
အိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်တၢ်အီၣ်

တၢ်အီတဖၣ်လီၤ.စးထီၣ်လၢပှၤကူးဘုတုၤပှၤမၤဘုဧိၤဟုဧိၤ၀ံၤတစုပှၤအူထီၣ်ကွဲၤပနၢ်နၢၤတဖၣ်လၢတၢ်
သူၣ်ဖှံသးညီအပူၤဒီးမၤသကိးတၢ်ဃူဃူန့ၣ်လီၤ.ဖဲဘုသီပၢၢ်ထီၣ်အဆၢကတီၢ်ပှၤမၤတၢ်အီၣ်ဘုသီခိၣ်အ
မူးလီၤ.တုၤမ့ၢ်တၢ်ကူးဘုလၢခုးပူၤအဆၢကတီၢ်ဘၣ်လံန့ၣ်တၢ်ကူးဆိဘုဒီးပအံတဆံးတက့ၢ်၀ံၤဒီးဖီအီၣ်
သကိး၀ဲမ့ၤဒီးကသူတဖၣ်လီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်မၤ၀ဲဒ်အံၤဒီးနာ်၀ဲလၢဘုလၢအကူး၀ဲတဖၣ်အချံအသၣ်ကဟး
ထီၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်လီၤ.တၢ်အီၣ်ဘုသီခိၣ်အံၤပှၤမၤအီၤလၢလါနီအလါလီၤ.ပှၤအိၣ်လၢတၢ်ပၢၤခိၣ်တဖၣ်စ့ၢ်
ကီးမၤ၀ဲတၢ်အီၣ်ထွဲအမူးဖဲဘုသီပၢၢ်ထီၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲလါနွံ, လါဃိး, လါခူးအပူၤတၢ်သူၣ်လီၤဘု, ထဲးနီၣ်လၢခုးပူၤသံၣ်ပူၤ၀ံၤလံအဃိပှၤသ၀ီဖိတဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်
ထီၣ်အသးဒီးမၤ၀ဲ,တၢ်အီၣ်လါခူးအမူးလၢအမ့ၢ်တၢ်ကွဲက့ၤပှၤသ၀ီဖိဒီသ၀ီအကလၤန့ၣ်လီၤ.ဆၢက
တီၢ်အံၤမ့ၢ်လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်၀ံၤဒီးပှၤအိၣ်ဘှံးအဆၢကတီၢ်အဃိကိးနံၣ်ဒဲးနာ်၀ဲလၢဒီတနံၣ်ညါအတီၢ်
ပူၤအ၀ဲသ့ၣ်အကလၤဟးဒံ၀့ၤဒံ၀ီၤအဃိကိးက့ၤအကလၤဒီးဒုးအီၣ်ဒုးအီသကိး၀ဲတၢ်အီၣ်ကိးဟံၣ်ဒဲး
န့ၣ်လီၤ.

ဟံၣ်သီဃီသီလၢပှၤသူၣ်ထီၣ်၀ံၤဘၣ်ဆၣ်တချုးပှၤထီၣ်အိၣ်ဒံးဘၣ်အခါဒုးအီၣ်ဒုးအီ၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်
ဒီးမၤတၢ်ထီၣ်ဟံၣ်သီဃီသီအမူးန့ၣ်လီၤ.ဖဲတၢ်မၤစံာ်လၢကစၢၢ်ကဆူးတၢ်လီၢ်ပၢၤတဖၣ်အခါန့ၣ်ပှၤမၤစံာ်
တဖၣ်ဘၣ်ခူၣ်လီၤ၀ဲထံကျိၤဘိဒီးသွီနုာ်ထံလၢစံာ်ပူၤန့ၣ်လီၤ့ တုၤမ့ၢ်အတုၤလၢလါနွံန့ၣ်ပှၤဘၣ်ခူၣ်သီ
ထီၣ်က့ၤထံကျိၤဘိတဖၣ်လီၤ.၀ံၤတၢ်ဘၣ်သ့လီၤထိးဒီးဆီအသွံၣ်တဖၣ်၀ံၤဘၣ်လုၢ်ထီၣ်၀ဲထံကျိၤဘိအက
စၢ်န့ၣ်လီၤ.တုၤမ့ၢ်ဘုဖိမဲထီၣ်တထါဃၣ်ဃၣ်အခါဒ်သိးဘုထူၣ်ဖိအကလၤသုတဟးအဂီၢ်တကးဒ်ဘၣ်,
ဒ်သိးဘုထူၣ်တဖၣ်ကဒိၣ်ထီၣ်ဒီးဖဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤလၢစံာ်ပျီပူၤကမဲထီၣ်ဒီးဒိၣ်ထီၣ်ဂ့ၤဂ့ၤအဂီၢ်ပှၤဘၣ်
ကိးက့ၤအကလၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲပှၤယီၢ်ဘုကဒိၣ်လၢတၢ်ကူးပာ်စၢၤအီၤတဖၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်ကိးကဒါက့ၤဘုတဖၣ်အကလၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဘၣ်လုၢ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဖံဘံယီၤလၢအမ့ၢ်ဘုမုၢ်ဃါဒ်သိးကဆိၣ်ဂ့ၤဘုတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ.ပှၤမ့ၢ်မၤဒံးန့ၣ်မး
ဒီးဘုဟးထီၣ်ကအါဒီးဖဲတၢ်ပာ်က့ၤဘုလၢဘုဖီပူၤအခါဒ်သိးဘုအကလၤသုတဟးကွံာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲလါပျုၤအလါန့ၣ်ကညီစှီၤတဖၣ်တမၤ၀ဲတၢ်တ့တၢ်ဖျီအမူးဘၣ်.တၢ်လၢလါပျုၤန့ၣ်နာ်၀ဲလၢပျုၤဧိၤ,
စှၢၤဧိၤတၢ်တဂ့ၤတဘၣ်တဖၣ်သူၣ်ဖှံသးညီဒီးဂဲၤကလံၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢအဃိကညီစှီၤတနီၤပာ်၀ဲလၢလါ
တလါအံၤမ့ၢ်လါလၢတၢ်တြကၢးမၤတၢ်တ့တၢ်ဖျီအမူးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒွးကွၢ်၀ဲလၢမုၢ်နံၤမုၢ်သီမ့ၢ်ဂ့ၤမးဒီးမၤ
၀ဲလီၤ.တၢ်မၤတၢ်ထၢက့ၤပှၤသံအဃံတဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်လီၢ်တတီၤဒီးတတီၤတဒ်သိးလိာ်အသးဒီးလီၤဆီ
လိာ်အသးတဆံးတက့ၢ်လီၤ.ဒွးကွၢ်၀ဲမုၢ်နံၤမုၢ်သီလီၤတံၢ်လီၤဆဲး၀ံၤမးမၤ၀ဲလီၤ.

ဖဲတၢ်မၤလၤကပီၤကညီနံၣ်ထီၣ်သီအမုၢ်နံၤန့ၣ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါမနုၤတစံးမၤသကိး၀ဲက
ညီနံၣ်ထီၣ်သီဖဲသလ့ၤလါထီၣ်တသီလၢတၢ်လီၢ်ကိးပူၤဒဲးပှဲၤဒီးတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီလီၤ.တၢ်မၤနံၣ်ထီၣ်သီအ
ဆၢကတီၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲတၢ်ဆၢကတီၢ်လၢတၢ်မၤဘုမၤဟု၀ံၤအဆၢကတီၢ်ဒီးဒီတနံၣ်ညါပှၤဖံးတၢ်မၤတၢ်၀ံၤ၀ဲ
အဆၢကတီၢ်အဃိပှၤအါဂၤဟဲပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီးမၤသကိး၀ဲနံၣ်ထီၣ်သီလီၤ.ကညီစှီၤလၢအအိၣ်လၢ
ကစၢၢ်ခိၣ်တဖၣ်မၤ၀ဲမူးလၢအဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်မၤခုးမၤသံၣ်တဖၣ်တုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤလီၤ.

ကညီစှီၤလၢအအိၣ်လၢတၢ်ပၢၤခိၣ်တဖၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်သံကျံအကရၢလၢအဒ့၀ဲကီၢ်ပယီၤအတၢ်ဒ့တၢ်
အူဒီးကီၢ်မုၢ်နုာ်အတၢ်ဒ့တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးအတၢ်သံကျံ, တၢ်ဒ့တၢ်အူအကရၢလၢအ
ဟးဒုးနဲၣ်၀ဲသကုၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

ကညီစှီၤလၢအအိၣ်လၢကစၢၢ်ခိၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဒီးတၢ်သံကျံကရၢတဖၣ်လီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်ဒ့သကိးအူသကိး
၀ဲ ကျိၣ်, ပီၤကူ, ဒၢ, ကွဲၤပနၢ်နၢၤ, ပံ, စှၢၢ်စှံး, တနၢ်,တဃံၤ တဖၣ်ဒီးအုၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲထါတဖၣ်ဖဲဒူသ၀ီမၤမူး
တဖၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.

ဟံးန့ၢ်အီၤလၢ “ကညီလုၢ်လၢ်ထူသနူအမူးတဖၣ်” လံာ်တၢ်ကွဲးပူၤ

ပှၤကညီဖိတဖၣ်ဖဲအဃုထၢအသးသမူအတံၤသကိးန့ၣ်ဃုထၢ၀ဲဖဲအကစၢ်ဒၣ်၀ဲအတၢ်ဘၣ်သးသ့လီၤ.
မိၢ်ပၢ်တဖၣ်မ့ၢ်ဃုထၢန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်တလိၣ်ဘၣ်သၢပျၢၤန့ၣ်ဂ့ၢ်လိာ်၀ဲသ့လီၤ.ဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးမ့ၢ်ဃု
ထၢအသးသမူဖဲဒၣ်အသးသနာ်က့တချုးဖျီအသးဃ့အခွဲးလၢမိၢ်ပၢ်တဖၣ်အအိၣ်လီၤ.တၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲတၢ်မၤ
ဘၣ်လိာ်ဖိတဖၣ်အတၢ်သဘျ့ဒီးမိၢ်ပၢ်အတၢ်ပၢတၢ်ဆှၢခံခါဒ်သိးကလဲၤဘၣ်ထွဲလိာ်အသးထွဲဘၣ်ထွဲဘၣ်
န့ၣ်လီၤ.

အဃိပကထံၣ်ဘၣ်လၢမိၢ်ပၢ်ဖံဖုတဖၣ်အတၢ်သိၣ်တၢ်သီအထူသနူန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအလူၤထီၣ်ခ့ခါအဆၢက
တီၢ်ချုး၀ဲဂ့ၤဂ့ၤန့ၣ်လီၤ.သးစၢ်တဖၣ်ညီနုၢ်ထံၣ်လိာ်အသးလၢတၢ်မၤထါအမူးဒီးသ့ၣ်ညါလိာ်အသးဒီးတ
ဆီဘၣ်တဆီကဲထီၣ်ဒီတၢ်အဲၣ်တီန့ၣ်လီၤ.ခံခီယၢ်ဘးက့ၤတဲဘၣ်အမိၢ်အပၢ်တဖၣ်ဒီးမိၢ်ပၢ်တဖၣ်မ့ၢ်ဘၣ်အ
သးတခီသ့ၣ်မုၢ်နံၤဖးမုၢ်သီလၢကဖျီအသးအဂီၢ်လီၤ.လၢပျၢၤဒ်တၢ်ကတိၤအိၣ်တ့ၢ်၀ဲလၢကညီပှိၢ်ကျိာ် ၱမုၣ်
အကၠဲးခွါသၣ်ဆံအသိးပိာ်မုၣ်တဖၣ်အသးမ့ၢ်အိၣ် ၂၅ နံၣ်ဒီးပိာ်ခွါအသးမ့ၢ်အိၣ် ၃၀ မးဖျီအသးန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်စိၤခဲအံၤအဆၢကတီၢ်မ့ၢ်ဘၣ်လၢကဖျီအသးဒီးဖျီ၀ဲသ့လီၤ.

ကညီပှိၢ်လၢအမ့ၢ် -တူၣ်၀့ၢ်,အစၢၤတဖၣ်မ့ၢ်အိၣ်လၢတၢ်လီၢ်ယံၤဒီးအဲၣ်ဒိးဖျီအသးဘၣ်ဆၣ်ဟဲက့ၤဆူတူၣ်
၀့ၢ်,မ့ၢ်တတုၤဘၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ပျဲလီၤပှၤကညီဒီးမၢအတဘၣ်,တူၣ်၀့ၢ်သရၣ်န့ၣ်လီၤ.ဖဲအချုး၀ဲတနံၤန့ၣ်က
ဘၣ်ဟဲက့ၤဆူ -တူၣ်၀့ၢ်ဒီးကဘၣ်မၤ၀ဲဒ်လုၢ်လၢ်ထူသနူအတၢ်မၤအိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤ.မ့ၢ်တမၤ၀ဲဒ်အံၤဘၣ်
န့ၣ်နာ်၀ဲလၢ -တူၣ်၀့ၢ် ကအီၣ်လိးအီၤဒီးကထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတမံၤမံၤလၢအဟံၣ်ပူၤဃီပူၤန့ၣ်လီၤ.
အဒိ, နာ်၀ဲလၢကဘၣ်တၢ်ဆူးတၢ်ဆါ, မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ကဟးဂီၤ, ဖိလံၤတဖၣ်အိၣ်တဆူၣ်, အခိၣ်နူာ်
ဃၢဒီးကအုးအးဒီးပျုၢ်၀ဲသ့န့ၣ်လီၤ.

မုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါခံဂၤမ့ၢ်ပါ်လီၤအသးလၢကဖျီအသးလံန့ၣ်ပိာ်ခွါကကိးထီၣ်အသကိးစှၤဂၤဒီးကလဲၤဆူ
ပိာ်မုၣ်အဟံၣ်လၢဖးဖီမုၢ်ဒီးကဘၣ်မၤ၀ဲ,အွါဒိၣ်ဖၣ်(န်)လၢအမ့ၢ်တၢ်နုာ်လီၤဒၢးအထူသနူန့ၣ်လီၤ.ပိာ်ခွါဖိတနီၤ
မဲာ်ဆှးသ့အဃိအသကိးတဖၣ်ဘၣ်ဒုးအီအီၤသံးဒီးမၢဆူၣ်အီၤလၢကနုာ်လီၤဆူပိာ်မုၣ်အဒၢးန့ၣ်လီၤ.ဖဲအ
နုာ်လီၤဆူပိာ်မုၣ်ဒၢး၀ံၤအလီၢ်ခံကဘၣ်လဲၤထံၣ်ပိာ်မုၣ်အမိၢ်အပၢ်ဒီးတဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်ခံဂၤအဲၣ်ဒိးဖျီအသးဒီး
မုၢ်လၢ်၀ဲလၢကအဲၣ်လိာ်အသးဒီးအိၣ်သကိးတစိၤသးဒီးကဘၣ်အၢၣ်လီၤအီလီၤ၀ဲအသးလၢမိၢ်ပၢ်တဖၣ်အ
မဲာ်ညါန့ၣ်လီၤ.

တချုးဖျီအသးစှၤသီန့ၣ်ပှၤသ၀ီဖိတဖၣ်ကဟဲမၤစၢၤသကိးတလးမူးဒ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အသိးလီၤလီၤ.
ဆီဒၣ်တၢ်မုၣ်ကနီၤသၢဆံဖိသၣ်ခွါသၢဆံအခိၣ်တဖၣ်ကရၢကရိဒီးဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်န့ၣ်လီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်
မၤသကိးတၢ်လၢအြကၢးမၤ၀ဲဒီးတဲနံၤတဲအ့သကိးတၢ်ဒီးမ့ၢ်တၢ်လၢအမုာ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.

ဖဲအဖျီအသးအမုၢ်နံၤန့ၣ်ကဘၣ်လဲၤဆူ-တူၣ်၀့ၢ်တၢ်ဘါအလီၢ်ဒီးကဘၣ်စးထီၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢဂီၤ
ခီသၢနၣ်ရံၣ်န့ၣ်လီၤ. ကဘၣ်ကတဲာ်ကတီၤ၀ဲဃီၤသၣ်ခံဖျၢၣ်လၢပိာ်ခွါကလဲၤစိာ်အဂီၢ်ဒီးသဘျုၣ်, သဲးသၣ်, ညါသူး, ထူၣ်တဖၣ်တၢ်ကထၢနုာ်အီၤလၢအဲးခိၣ် (နာ်ကမျီ) အပူၤလၢပိာ်မုၣ်ကလဲၤစိာ်အဂီၢ်ဒီး ပအံဟု, သ
ယီကမူၣ်, ပ့ၢ်, မ့ၤတိၢ်ပံာ်, ကနဲဃီးဒီးဖီသပၠ့ၣ်ဒ့တဖၣ်လီၤ.(ကနဲဃီးန့ၣ်တၢ်တဘၣ်ပှ့ၤအီၤလၢဖၠါပူၤဘၣ်.
တၢ်ကဘၣ်မၤန့ၢ်အီၤလီၤ.)

ဖဲမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်န့ၣ်လဲၤသကိး၀ဲဆူ -တူၣ်၀့ၢ်ဃုာ်ဒီးအသကိးမုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်လၢတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီ
အပူၤလီၤ.တလးမူးပိာ်ခွါကဘၣ်လဲၤစိာ်ဃီၤသၣ်ခံဖျၢၣ်ဒီးပိာ်မုၣ်ကဘၣ်လဲၤစိာ်အဲးခိၣ် (နာ်ကမျီ) လၢတၢ်
ဘိၣ်ဘၢအီၤလၢတၢ်ကံးညာ်၀ါန့ၣ်လီၤ.တလးမူးပိာ်မုၣ်ပိာ်ခွါကဘၣ်ကၤဆ့ကူဆ့ကၤကညီန့ၣ်လီၤ.ဖိၣ်
သၣ်ခွါလၢသ၀ီအဂၤတဖျၢၣ်ညီနုၢ်ဟဲဖဲ တူၣ်၀့ၢ်, အကပိာ်ကပၤဒီးမၤအ့န့လိာ်ကွဲတလးမူးလီၤ.
တနံၤအံၤမ့ၢ်နံၤလၢတၢ်ဖျီအမုၢ်နံၤအဃိတလးမူးတဖၣ်တဘၣ်သးထီၣ်တၢ်ဘၣ်. ဒ်တလးမူးပိာ်မုၣ်မ့ၢ်
လာ်အၢန့ၣ်တဲနး၀ဲအသိးတလးမူးပိာ်ခွါမ့ၢ်တဂ့ၤန့ၣ်ကတိၤဒုၣ်ဒွဲၣ်၀ဲအကလုာ်ကလုာ်လီၤ.ဖဲပှၤတဂၤမၤ
အ့န့တၢ်န့ၣ်အဂၤတဖၣ်ကနံၤသကိး၀ဲ၀ါ၀ါန့ၣ်လီၤ.

ဖဲအလဲၤတုၤဆူတၢ်ဘါလီၢ် (နးအိၣ်တၢ်အလီၢ်) အခါတၢၣ်ပီၣ်၀ဲတၢ်လၢအကဘၣ်မၤ၀ဲဒီး တူၣ်၀့ၢ်,သရၣ် (နတ်ဆရာ) တဖၣ်လီၤ.တူၣ်၀့ၢ် သရၣ်ကဟံးထီၣ်၀ဲဃီၤသၣ်အဂ့ၤတဖျၢၣ်၀ံၤအိး၀ဲအဖံးဘ့ၣ်၀ံၤမၤဖျိ၀ဲအ
ခိၣ်ဒီးလူလီၤ၀ဲလၢတၢ်လီၢ်လၢအြကၢးလူလီၤ၀ဲတဖၣ်ဒီးထုကဖၣ်သၣ်ကမဲၤတၢ်လီၤ. ကဘၣ်ဟံးထီၣ်၀ဲ
အဲးခိၣ်ဒီးထၢနုာ်၀ဲသဲးသၣ်, သဘျုၣ်, ညါသူး, ထူၣ်, သယီ, ကနဲဃီးဒီးပအံတဖၣ်ဆူလီခီလၢအအိၣ်ပာ်
စၢၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.

ပှၤနီၢ်ဒီမါ၀ၤခံဂၤမ့ၢ်ကဘၣ်စိာ်ထီၣ်၀ဲလီခီ၀ဲန့ၣ်၀ံၤတူၣ်၀့ၢ်,သရၣ်ကဘၣ်ထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်လၢအဂီၢ်လီၤ.
၀ံၤအလီၢ်ခံကဘၣ်ဒွဲၣ်ထီၣ်ကနဲဃီးပနဲတၢၣ်သၢဘိန့ၣ်လီၤ.တလးမူးပိာ်မုၣ်ပိာ်ခွါကဘၣ်ဟံးထီၣ်၀ဲတမ့ၤ
အဒ့ဒီးစုၣ်လီၤ၀ဲလၢသယီထံအပူၤဒီးကဘၣ်တဆ့၀ဲဆူတူၣ်၀့ၢ်ဃိၣ်အအိၣ်သၢဘျီစုာ်စုာ်လီၤ.

တကတီၢ်ဃီကဘၣ်လဲၤ၀ဲဆူဃိၣ်အမဲာ်ညါတၢ်အၢၣ်လီၤသးအလီၢ်ဒီးတလးမူးခံဂၤကဘၣ်ဒွဲၣ်ထီၣ်မ့ၣ်အူ
လၢကနဲဃီးပနဲတၢၣ်ဒီးအၢၣ်လီၤအီလီၤလိာ်အသးလီၤ. ကဘၣ်ဟ့ၣ်လုၢ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး တူၣ်၀့ၢ်,သရၣ် လၢတၢ်လုၢ်ထီၣ်ဒီးစ့ယဲၢ်သံးန့ၣ်လီၤ.တလးမူးတနီၤနီၤဟ့ၣ်စ့ၢ်ကီးပှၤလၢအထုကဖၣ်ဆိၣ်ဂ့ၤန့ၢ်အီၤတၢ်
တဖၣ်လၢစ့တဂၤတဘးလီၤ. တၢ်ဖျီသးဒ် -တူၣ်၀့ၢ်, အသိးန့ၣ်တၢ်ကဘၣ်မၤ၀ံၤအီၤတချုးမုၢ်
ထူၣ်န့ၣ်လီၤ.

တချုးဟးထီၣ်လၢဃိၣ်န့ၣ်တလးမူးပိာ်ခွါကဘၣ်တရံး၀ဲဃိၣ်သၢဘျီဒီးကဘၣ်ပိ၀ဲဃိၣ်ဒီးပအံ, ပ့ၢ်လၢတၢ်ကျဲ
ကျီဃုာ်အီၤဒီးသယီန့ၣ်လီၤ. ဖဲအပိ၀ဲဒ်န့ၣ်အခါကဘၣ်_ပိ၀ဲတုၤအတုၤလၢဃိၣ်သဒၢမုၢ်အိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်
လီၤ.ပ့ၢ်တဖၣ်မ့ၢ်ဘၣ်ဒၢလွဲဖိတဖၣ်ဒီးအကလုၢ်မ့ၢ်သီၣ်န့ၣ်အဖိတဖၣ်သး၀ံၣ်တၢ်ကမုာ်, မ့ၢ်ဟးတရံးဃိၣ်ချ့
ချ့န့ၣ်အဖိတဖၣ်ကမၤအသးပ့ၢ်ပ့ၢ်ဆှါဆှါဒီးမ့ၢ်ဟးတရံး၀ဲကယီကယီန့ၣ်ကဖိအလံၤတဖၣ်ကမၤအ
သးဃၢရုၤဃၢတုၤလီၤ.

အ၀ဲသ့ၣ်မၤတၢ်အံၤ၀ံၤခဲလၢာ်ဘၣ်ဆၣ်ဖျီအသးတ၀ံၤဒံးဘၣ်. ကဘၣ်လဲၤကဒီး၀ဲဆူတူၣ်၀့ၢ်,ဃိၣ်လၢမိၢ်ပၢ်
ခံခီယၢ်ဘးတဖၣ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်တ့ၢ်၀ဲလၢကဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်၀ဲအဂီၢ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီး -တူၣ်၀့ၢ်, သရၣ်လၢကထုကဖၣ်သၣ်ကမဲၤန့ၢ်တၢ်လီၤ. ဖဲအလဲၤအၢၣ်လီၤအီလီၤအသး၀ံၤကဘၣ်လဲၤဆူချၢၣ်လၢ
မိၢ်ပၢ်ဖံဖုတဖၣ်ဘါတ့ၢ်၀ဲအစိၤစိၤဒီးဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်၀ဲလီၤ.ကဘၣ်စၢတရံး၀ဲချၢၣ်ဒီးလုၣ်ဖျ့နွံ၀ီ၀ံၤဘါထီၣ်
၀ဲဒီးတၢ်လုၢ်ထီၣ် (ကန်ေတာ်ပွဲ) သၢခါန့ၣ်လီၤ.

အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤတၢ်အဆီဆီဘၣ်ဆၣ်တပာ်၀ဲလၢအမ့ၢ်တၢ်လီၤဘှံးအလီၢ်ဘၣ်.မုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်
လဲၤသကိးဃုာ်တၢ်အဃိတဲနံၤတဲအ့တၢ်မုာ်ဒိၣ်မးလီၤ. ပိာ်မုၣ်ပိာ်ခွါသးပှၢ်တနီၤစ့ၢ်ကီးလဲၤပိာ်အ၀ဲသ့ၣ်ခံ
လၢကတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်အဂီၢ်လီၤ.ဖဲအဟဲက့ၤလၢကျဲန့ၣ်ပှၤလၢအီသံးသ့တဖၣ်အီသကိး၀ဲသံးဒီးဂဲၤကလံၣ်
ဂဲၤကပံာ်သကိး၀ဲလီၤ.တလးမူးပိာ်မုၣ်ဟဲက့ၤလၢကျဲဟဲက့ၤစိာ်ဃုာ်ဒီးအဲးခိၣ် (နာ်ကမျီ)အဃိပှၤလၢအဲၣ်
ဒိးအီၣ်သဘျုၣ်တဖၣ်ဃ့အီၣ်သဘျုၣ်လၢအအိၣ်လီၤ.

ဖဲတလးမူးပိာ်မုၣ်ပိာ်ခွါက့ၤတုၤဆူဟံၣ်န့ၣ်ပှၤြတီဃာ်ပျံၤတဆီဘၣ်တဆီတုၤဆူမံဒၢးဒီးဃ့စ့ (ခဲဖိုး) လီၤ. တၢ်ကဘၣ်လဲၤခီဖျိပျံၤတဖၣ်အဂီၢ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲစ့ဖဲတၢ်သးမံအီၤသ့န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဃ့စ့ဒ်အံၤန့ၣ်တၢ်တဘၣ်
သူၣ်ဒိၣ်သးဖျိးဘၣ်.

ဖဲအဟဲက့ၤတုၤလၢဟံၣ်ပူၤဒီးတလးမူးပိာ်မုၣ်ပိာ်ခွါကဘၣ်အီၣ်သကိးမ့ၤလီၤ.မုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါလၢအ
အိၣ်ဒီးအမိၢ်အပၢ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤခံဂၤစုာ်စုာ်အီၣ်သကိးမ့ၤဒီးအ၀ဲသ့ၣ်လီၤ.တချုးအီၣ်မ့ၤတလးမူးပိာ်မုၣ်
ဒီးတလးမူးပိာ်ခွါကဘၣ်ဟ့ၣ်ဒုးအီၣ်လိာ်အသးတဂၤသၢမီစုာ်စုာ်လီၤ. အ၀ဲသ့ၣ်အီၣ်မ့ၤ၀ံၤမးပှၤအဂၤ
တဖၣ်ကဘၣ်အီၣ်မ့ၤလီၤ.

ဖဲမုၢ်နၤအဆၢကတီၢ်တလးမူးပိာ်မုၣ်ဒီးပိာ်ခွါဘါထီၣ်မိၢ်ပၢ်ခံခီယၢ်ဘးလီၤ.မိၢ်ပၢ်မ့ၢ်တအိၣ်လၢၤသၢပျၢၤတခီ
ကဘၣ်ဟံးထီၣ်သံး, သဘျုၣ်, လုၢ်လၢ်ထူသနူအဖီတဖၣ်ဒီးကဘၣ်ကွၢ်ဆူမုၢ်ထီၣ်တကပၤဒီးဘါထီၣ်အမိၢ်
အပၢ်၀ံၤကဘၣ်ကွၢ်ဆူကလံၤထံးဒီးဘါထီၣ်အဖံအဖုတဖၣ်လီၤ.၀ံၤအလီၢ်ခံပိာ်မုၣ်ပိာ်ခွါခံဂၤကဲထီၣ်နီၢ်ဒီ
မါ၀ၤလံန့ၣ်လီၤ.

ဟံးန့ၢ်အီၤလၢ “ကညီလုၢ်လၢ်ထူသနူအမူးတဖၣ်” လံာ်တၢ်ကွဲးပူၤ

တချုးမုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်မၤထါဒံးဘၣ်န့ၣ်ဖိသၣ်ခွါတဖၣ်တပံၢ်ထီၣ်အယၣ်ကူဒီးမၤတၢ်တမဲးစုတမဲး
ခီၣ်လီၤၣ ပှၤဖိၣ်သၣ်ခွါလၢပျၢၤတဖၣ်ဆဲးတၢ်ကံၣ်ဃ့လၢအကံၣ်ဒုၣ်ခံခီအလိၤလီၤ. ပှၤလၢအိၣ်ဒီးအဒုၣ်အဒ့ဂ့ၤ, အက့ၢ်ဂ့ၤဂီၤဘၣ်ဒီးအိၣ်ဒီးတၢ်ဆဲးကံၣ်ဆဲး၀့ၤလၢအကံၣ်ဒုၣ်လိၤတဖၣ်မ့ၢ်ဂဲၤ
တၢ်တမဲးစုတမဲးခီၣ်ဒီးမုၣ်ကနီၤဖိတဖၣ်ကွၢ်တဖျးမဲာ်ဘၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဒုၣ်အဒ့တဂ့ၤ,တဆဲးတၢ်ကံၣ်ဃ့
တဖၣ်ဂဲၤကလံၣ်တမဲးစုခီၣ်တဘူၣ်အဃိအမဲာ်သၣ်ဆံး၀ဲလီၤ.

မုၢ်မဆါတနံၤအံၤတၢ်တမၤတၢ်တမဲးစုတမဲးခီၣ်အမူးလၢၤဘၣ်. တၢ်မၤက့ၤဒၣ်ထဲတၢ်အုၣ်ထါတမံၤဧိၤလီၤ.
တၢ်အုၣ်ထါအမူးန့ၣ်ပမ့ၢ်စံးလၢမ့ၢ်မုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်အမူးသ့၀ဲလီၤ.အဂၤတမံၤပမ့ၢ်စံးလၢဃုအတၢ်
အဲၣ်တီအဂုာ်ဃံအမူးသ့လီၤ.

ပှၤကညီတဖၣ်မၤထါအမူးန့ၣ်လၢပယီၤစီၤပၤကိဘီၣ်မ့တယါကၠံ (ကုန်းေဘာင်မင်းတရားြကီး) ပၢတၢ်အစိၤအပှၤကွဲးလံာ်လၢအမ့ၢ်ဟၣ်သၣ်၀တံၢ်အူ၀ဲအထါအပူၤကွဲးတ့ၢ်၀ဲ (တေြကာေမှာင်ြပာ၊
 ေကလာေတာင်ခိုးေ၀၊ ကန်ေြခဦး၊ အိုး-လင်းြပာြမူးတယ်ေလး၊ သာထူးေတွ၊ ေ၀းေြမတာမှာ၊
ကွာေလေကာ၊ ေလးေလးေဟ၊ ဪဩေနာက်မူးေ၀၊ ခွန်သံေချွ၊ ေရှာက်ကိုင်းမှ၊ ချိုးက၀ိုင်း)ဒီးတၢ်အံၤမ့ၢ်အပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အုၣ်ထါအမူးလၢတၢ်ကိးအီၤလၢ “-ဩပွဲ”န့ၣ်လီၤ.


စိၤအခဲအံၤပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်အုၣ်ထါအမူးန့ၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲတၢ်ထၢက့ၤပှၤသံအဃံ, တၢ်အီၣ်ဘုသီခိၣ်အမူး, တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါမူးသ့ၣ်တဖၣ်အမဲာ်ညါဒီးမူးလၢအဘၣ်ဃးဒီးကလုာ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တဖၣ်
အခါစ့ၢ်ကီးသ၀ီခိၣ်နၢ်တဖၣ်သုးကျဲၤဒီးမၤ၀ဲလီၤ. ကညီသ၀ီကိးဖျၢၣ်န့ၣ်ဃုထၢထီၣ်၀ဲဖိၣ်သၣ်ခွါအခိၣ်,
မုၣ်ကနီၤအခိၣ်တဖၣ်လီၤ.သ၀ီအတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤမ့ၢ်အိၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီးတီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤသကိး၀ဲလီၤ.

လၢပျၢၤဖဲမုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်လဲၤဟးဘူၣ်ဟးဘါတၢ်လၢတၢ်လီၢ်ယံၤအခါမ့ၢ်လဲၤတုၤဘၣ်လၢသ၀ီတ
ဖျၢၣ်ဖျၢၣ်န့ၣ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါ၀ဲဖဲန့ၣ်လီၤ. ပှၤသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်တူၢ်လိာ်၀ဲပှၤတမှံၤအဃိလၢသ၀ီပူၤဖိၣ်သၣ်ခွါ
အခိၣ်, မုၣ်ကနီၤအခိၣ်တဖၣ်ဘၣ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲမုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်ဒ်သိးကတူၢ်လိာ်ပှၤတမံှၤဒီးရ့တံၤရ့
သကိးသ့ၣ်ညါလိာ်သးအဂီၢ်ဘၣ်သုးကျဲၤ၀ဲတၢ်တူၢ်လိာ်မုာ်လၢတၢ်ဂဲၤကလံၣ်ဒိဒီးတၢ်အုၣ်ထါအမူးန့ၣ်လီၤ.

လၢပျၢၤမ့ၢ်လၢမ့ၣ်အူတအိၣ်အဃိပှၤဆှိးကဲၤထီၣ်မ့ၣ်အူပူၣ်ကမၤန့ၢ်တၢ်ကပီၤအဂီၢ်လီၤ. မ့မ့ၢ်စိၤခဲအံၤပှၤသူ
က့ၤမ့ၣ်အူဒၢဖးဒိၣ်ဒ်လီမ့ၣ်အူအသိးဒ်သိးကန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကပီၤအဂီၢ်လီၤ.ဖဲတၢ်ခံးလီၤသီအဆၢကတီၢ်ကတဲာ်
ကတီၤထီၣ်အသးလၢကတူၢ်လိာ်ပှၤတမံှၤအဂီၢ်လီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်ကတဲာ်ကတီၤဃာ်တၢ်လီၢ်လၢသ၀ီအကပၤပျီ
ဖးလဲၢ်ပူၤဒီးဒါလီၤ၀ဲလီၢ်ဘိတဖၣ်ဒီးပှၤလၢကဂဲၤကလံၣ်ပိာ်မုၣ်ပိာ်ခွါကိးဂၤဟံးန့ၢ်သကိးတၢ်လီၢ်လီၤ.

တချုးအ၀ဲသ့ၣ်စးထီၣ်ဂဲၤကလံၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်ဒိသရၣ်လုၢ်ထီၣ်ပာ်ထီၣ်တၢ်လၢကအိးထီၣ်တၢ်ဂဲၤကလံၣ်အဂီၢ်
ဒီးပှၤစးထီၣ်ဂဲၤကလံၣ်လီၤ. ပှၤဂဲၤကလံၣ်ဒိန့ၣ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲပှၤအနီၢ်ဂံၢ်ကဘၣ်မ့ၢ်တဆံဃုဂၤ, ခံဆံလွံၢ်ဂၤ,
သၢဆံခံဂၤတဖၣ်စုာ်စုာ်လီၤ.ပှၤလၢဂဲၤကလံၣ်တဖၣ်ဘၣ်ပာ်အမဲာ်သၣ်ကမှံကမှံဒီးဂဲၤကလံၣ်လၢတၢ်သူၣ်
မုာ်သးမုာ်အပူၤလီၤ.ပှၤဂဲၤကလံၣ်ဒိတဖၣ်တၢ်သး၀ံၣ်တၢ်မ့ၢ်ကတၢၢ်တဆၢဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဘှံး၀ဲတစိၢ်ဖိလီၤ.
တချုးတၢ်သး၀ံၣ်တၢ်လၢခံတဆၢစးထီၣ်လၢတၢ်ကဂဲၤကလံၣ်အဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဆၢကတီၢ်အိၣ်စ့ၢ်
ကီးဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ခိၣ်ဖးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလီၤ.

ဖဲပှၤဂဲၤကလံၣ်ဒိတဖၣ်အိၣ်ဘှံးအခါလၢကမျၢၢ်တဖၣ်အကျါတဂၤဂၤကကွဲမုာ်ပှၤလၢအသး၀ံၣ်တၢ်မုာ်, အသး၀ံၣ်တၢ်ဖၠဲးလၢပှၤဂဲၤကလံၣ်ဒိအကျါဒီးကကိးထီၣ်၀ဲလၢအမံၤဒီးကွဲ၀ဲဒ်သိးကဟဲဂဲၤကလံၣ်၀ဲလၢက
မျၢၢ်တဖၣ်အမဲာ်ညါလီၤ.ပှၤလၢအဘၣ်တၢ်ကိးထီၣ်အမံၤန့ၣ်တၢ်ကဟ့ၣ်အီၤတၢ်ဟ့ၣ်ဒ်အမ့ၢ်မိာ်ဒီးစ့ယဲၢ်ဘး မ့တမ့ၢ်တဆံလီၤ.ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်တဖၣ်၀ံၤဒီးပှၤလၢအန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်တဂၤကဆၢထၢၣ်လၢကမျၢၢ်တဖၣ်
အမဲာ်ညါဒီးကကိးထီၣ်၀ဲပှၤဟ့ၣ်ခိၣ်ဖးဆူကမျၢၢ်တဖၣ်အခၢၣ်သးဒ်သိးကဟဲထီၣ်ဒီးဂဲၤကလံၣ်၀ဲအဂီၢ်လီၤ.

သး၀ံၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲထါသး၀ံၣ်ဒ်ကညီစှီၤကျိာ်မ့ၢ်၀ဲၱဒိကနၣ်သကိးတက့ၢ်, ယကသး၀ံၣ်န့ၢ်သုတၢ်လီၤ. စဖူဃံၤအမံၤဘၣ်တၢ်ကိးထီၣ်လံနမံၤဟူထီၣ်သါလီၤလၢမူးတဘျီအံၤအဃိဟဲဆူယအိၣ်လၢ
ကမျၢၢ်တဖၣ်အမဲာ်ညါတက့ၢ်.

တၢ်ဃ့ထီၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ခိၣ်ဖးတၢ်သး၀ံၣ်၀ံၤတဘျီဃီတၢ်ဒ့တၢ်အူတဖၣ်သီၣ်ထီၣ်၀ဲလီၤ. တၢ်သး၀ံၣ်မ့ၢ်ကတၢၢ်
တဆၢ၀ံၤဒီးတၢ်ဒ့ပိာ်ထွဲထီၣ်အခံလီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိပှၤသး၀ံၣ်တၢ်ဖိစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဘှံးဘၣ်၀ဲတစိၢ်လီၤ. တၢ်ဒ့သီၣ်မ့ၢ်ကတၢၢ်တဘျီဃီလၢပှၤဃ့ထီၣ်တၢ်သး၀ံၣ်လၢခံတဆၢလၢတၢ်ကသး၀ံၣ်ကဒီးအီၤလီၤ. စဖူဃံၤ, ဘၣ်ဟဲထီၣ်ဂဲၤကလံၣ်တခီခီသး၀ံၣ်တၢ်တခီခီဆူပှၤကိးထီၣ်တၢ်အအိၣ်လၢကမျၢၢ်အမဲာ်ညါလီၤ. ဖဲပှၤကိး
ထီၣ်ဒီးသး၀ံၣ်တၢ်တယုၢ်၀ံၤတယုၢ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ဒ့တဖၣ်အခါ, စဖူဃံၤ, ဘၣ်ဂဲၤကလံၣ်၀ဲအကလုာ်ကလုာ်လီၤ.

ဖဲအ၀ဲဂဲၤကလံၣ်အခါပှၤလၢအသး၀ံၣ်တၢ်တဂၤပြတၢၤအီၤအကလုာ်ကလုာ်လၢတၢ်သး၀ံၣ်ဒီးကမျၢၢ်တ
ဖၣ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤဒီးတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီလီၤ.ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဟ့ၣ်စ့ၢ်ကီးခိၣ်ဖးဆူပှၤအဂၤ
လွံၢ်ဂၤယဲၢ်ဂၤ၀ံၤဘၣ်မၤ၀ဲဒ်သိးပှၤလၢညါတဂၤအသိးလီၤ.ပှၤဂဲၤကလံၣ်ဒိမ့ၢ်၀ံၤတဘျီလၢ်လၢ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤ
၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်ခိၣ်ဖးဒ်အံၤထီဘိလီၤ.

ဖဲပှၤထၢက့ၤတၢ်ဃံအမူးန့ၣ်အဆိကတၢၢ်ပှၤဂဲၤကလံၣ်ဒိတဖၣ်သး၀ံၣ်တၢ်ဒီးဂဲၤကလံၣ်၀ံၤပှၤစးထီၣ်မၤ
တၢ်ဟ့ၣ်ခိၣ်ဖးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလီၤ.အဆိကတၢၢ်ဘၣ်ကိးထီၣ်၀ဲပှၤသံအမံၤဒီးဘၣ်သး၀ံၣ်၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်ခိၣ်ဖး
အတၢ်သး၀ံၣ်, မ့ၢ်တၢ်မၤတၢ်သ့ၣ်နီၣ်လၢပှၤသံတဂၤအဂီၢ်လီၤ.

ဖဲပှၤဂဲၤကလံၣ်ဒိတဘျီလၢ်လၢ်ပှၤဂဲၤကလံၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံဖိၣ်သၣ်ခွါဒီးမုၣ်ကနီၤတဖၣ်မၤ၀ဲတၢ်အုၣ်ထါအမူး
လီၤ.မုၣ်ကနီၤတဖၣ်ဟံးန့ၢ်တၢ်လီၢ်ဖဲလီၢ်ဘိတဖၣ်အဖီခိၣ်ဒီးဆ့ၣ်နီၤတဂၤဘၣ်တဂၤလီၤ.ဖဲဟံးန့ၢ်တၢ်လီၢ်
အခါမုၣ်ကနီၤဆံးဆံးဖိတဖၣ်တဆ့ၣ်နီၤဃုာ်ဒီးမုၣ်ကနီၤလၢအသးအိၣ်အနံၣ်ခံဆံအကပိာ်ကပၤတဖၣ်
အကျါဘၣ်.မုၣ်ကနီၤမ့ၢ်ဟဲအါဒီးဘၣ်ဆ့ၣ်နီၤ၀ဲခံကျိၤ မ့တမ့ၢ် သၢကျိၤလီၤ.

ဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်ဘၣ်တရံး၀ဲပိာ်မုၣ်လၢအဆ့ၣ်နီၤတဖၣ်ခံ၀ီ မ့တမ့ၢ်သၢ၀ီဒီးဘၣ်ကွၢ်၀ဲလၢကဘၣ်ဆ့ၣ်နီၤ
ဒီးတဲသကိးတၢ်ဒီးမတၤန့ၣ်လီၤ. မုၣ်ကနီၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဖဲဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်ဟးတရံးဒီးကွၢ်အ၀ဲသ့ၣ်အခါ
ပာ်၀ဲအမဲာ်သၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်နံၤကမှံလၢအလီၤအဲၣ်တဖၣ်အကလုာ်ကလုာ်လီၤ.ဖဲဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်ဟးတ
ရံးကွၢ်တၢ်၀ံၤဒီးဆ့ၣ်နီၤ၀ဲဒၣ်လၢပှၤလၢအကွၢ်နီၣ်ပာ်၀ဲတဖၣ်အမဲာ်ညါ၀ံၤဒီးကတိၤသကိးတၢ်, သံကွၢ်၀ဲမုၣ်ကနီၤအမံၤအိၣ်တၢ်လီၢ်သ၀ီမတၤ၀ံၤမၤသ့ၣ်ညါလိာ်သကိးအသးတဲလိာ်အသးဘၣ်ဃးတၢ်
ဒီတံၤဒီသကိးအဂ့ၢ်ဒီးတဲစ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံအဂ့ၢ်လီၤ.တၢ်တဲသကိးတၢ်ဒ်သိးတဖၣ်အံၤကညီပှိၢ်တဖၣ်
ကိး၀ဲလၢချဲၣ်ကွှ့နၣ် မ့တမ့ၢ်ချဲၣ်လီၤနံလီၤကွှ့နၣ်လီၤ.တၢ်ကိးစ့ၢ်ကီးအီၤလၢတၢ်ကတိၤရ့လိာ်သးတဲနၢၤ
လိာ်သးလီၤ.

ကညီပှိၢ်အိၣ်လၢကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ်တဖၣ်အတၢ်အုၣ်ထါအမူးအံၤမ့ၢ်လုၢ်လၢ်ထူသနူတခါအသိးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးမုၣ်
ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်ဃု၀ဲတၢ်အဲၣ်တီအမူးလီၤ.တၢ်မၤထါအလုၢ်အလၢ်အံၤပှၤသးပှၢ်တဖၣ်မၤ၀ဲဒ်မုၣ်ကနီၤ
ဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်တဂၤဒီးတဂၤကထံၣ်လိာ်စံးကတိၤဘၣ်တၢ်လၢတၢ်သဘျ့အပူၤဒီးကဃု၀ဲအသးသမူအ
တံၤသကိးလၢအဘၣ်သး၀ဲတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ.

တၢ်ကတိၤသကိးတၢ်လၢအကိး၀ဲလၢချဲၣ်ကွှ့နၣ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တဲသကိးတၢ်တုၤဖးဖီမုၢ်, ဒီးစးထီၣ်ဖးဖီမုၢ်တုၤလၢမုၢ်ဆ့ၣ်မ့ၢ်ဆၢကတီၢ်လၢကဘၣ်စးထီၣ်အံၣ်အုထါလၢအကိး၀ဲလၢ ,ဆယိမိ, န့ၣ်
လီၤ.

လၢတၢ်န့ၣ်အဃိပှၤလၢအတဲတၢ်ယံာ်, ထီထီၣ်တဖၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အီၤခီဖျိဖိၣ်သၣ်ခွါအဂၤတဂၤ, ခံဂၤ,
သၢဂၤလၢအအိၣ်ဘူးဒီးအီၤတဖၣ်ပာ်ဘၢအမဲာ်လၢယၣ်လုး မ့တမ့ၢ် တၢ်ထွါမဲာ်ဒီးဟ့ၣ်ပလီၢ်လၢထါဒ်အမ့ၢ်
၀့, အခ့ဘၣ်အခါဘၣ်၀့ဘျဲဒံးဧါလီၤန့လီၤကွှ့နၣ်န့ၣ်လီၤ. အခီပညီမ့ၢ်၀ဲ - ၀့, တၢ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်လံ. သုတဲသကိးတၢ်တဘျဲဒံးဘၣ်ဧါလီၤ.ဖဲမုၣ်ကနီၤ မ့တမ့ၢ် ဖိၣ်သၣ်ခွါခံဂၤမ့ၢ်အံၣ်အုစိ၀ဲလၢထါတယံၤတ
ဘူးခံဘျီသၢဘျီဒီးပိာ်ခွါလၢအတဲသကိးတၢ်အကလံၤထီတဖၣ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်ဟးကွံာ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.


မုၣ်ကနီၤတဖၣ်လၢအဆ့ၣ်နီၤရဲၣ်လီၤအသးတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဆၢကတီၢ်ဘၣ်လၢကဘၣ်မၤသကိး -ဆယိမိ, အဃိအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးခံဂၤတဖှိၣ်သၢဂၤတဖှိၣ်န့ၣ်လီၤ.ဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်စ့ၢ်ကီးပာ်ဖှိၣ်အသးခံဂၤ
တဖှိၣ်သၢဂၤတဖှိၣ်ပာ်ဘၢအမဲာ်ဒီးယၣ်လုးမ့တမ့ၢ် တၢ်ထွါမဲာ်ဒီးဘၣ်စးထီၣ်မၤ၀ဲတၢ်သံကွၢ်လၢထါတဖၣ်
လၢမ့ၢ်မတၤအဲၣ်ဒိးမၤထါဒီးအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.

မုၣ်ကနီၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးသ့ၣ်ညါ၀ဲလၢဖိၣ်သၣ်ခွါဖဲလဲၣ်တဒူၣ်အဲၣ်ဒိးမၤထါဒီးအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.မုၣ်ကနီၤဖိတဖၣ်
စ့ၢ်ကီးကဘၣ်စံးဆၢ၀ဲမ့ၢ်ပှၤမၤထါဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လံဧါတအိၣ်လံဧါလီၤ.

ဖဲမုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်တချုးဆ့ၣ်နီၤမၤသကိးထါဒံးဘၣ်န့ၣ်မၤစိလိာ်အသးဒီးထါလၢပှၤလၢအစီၤစုၤ
လိာ်အသးဒီးအီၤတဖၣ်လၢမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးမၤသကိးထါဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဧါလီၤ. သံကွၢ်စံးဆၢလိာ်အသးတဂၤတဘျီ
၀ံၤတုၤမ့ၢ်တဖုဒီးတဖုဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သး၀ဲလၢကမၤသကိးထါဒီးလဲၤဆ့ၣ်နီၤ၀ဲလၢတဂၤဒီးတဂၤအမဲာ်ညါ၀ံၤ
မၤသကိးထါန့ၣ်လီၤ.မုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါအဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဆ့ၣ်နီၤ၀ဲမဲာ်သကိးမဲာ်ဒီးမၤသကိးထါလၢ
အိၣ်ဒီးအဒိးအဖီၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်အုၣ်ထါန့ၣ် တၢ်တမၤအီၤတပယူာ်ဃီဘၣ်.တၢ်အုၣ်သကိးထါလၢအိၣ်ဒီးအဒိးအဖီၣ်တခီခီ,တဲသကိး
တၢ်တခီခီန့ၣ်လီၤ.မုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတနီၤနီၤတမၤထါဘၣ်ဒီးတဲသကိးတၢ်ဒီးတဲနၢၤလိာ်အသးတုၤမုၢ်
ဆ့ၣ်တစုလီၤ.

တၢ်မၤတၢ်သံကွၢ်စံးဆၢလၢထါတဖၣ်အိၣ်ဒီးအဒိးအဖီၣ်န့ၣ်ကညီပှိၢ်တဖၣ်ကိး၀ဲလၢ မၤဖံဒိလိာ်သးန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်မၤထါန့ၣ်ဖိၣ်သၣ်ခွါမုၣ်ကနီၤတဖၣ်အိၣ်၀ဲအဖုတဆံတုၤလၢတဆံယဲၢ်ဖုလီၤ.ပှၤလၢမၤထါတဖၣ် ပှၤတူၢ်လိာ်အီၤလၢ မိာ်,သဘျုၣ်, ပအံဒီးညၣ်ဃ့တၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်လီၤ.ပှၤလၢအမၤထါတဖၣ်မၤ၀ဲဒီး
အီၣ်၀ဲတခီခီဒီတနၤညါလီၤ.

တဘျီတခီၣ်မုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတနီၤလၢအမၤထါသ့တဖုဒီးတဖုတဟ့ၣ်လိာ်သး
အဃၣ်ဘၣ်. မၤ၀ဲတုၤလၢမုၢ်ဟဲထီၣ်တစုလီၤ. မ့ၢ်လၢမၤ၀ဲတကတၢၢ်ဒံးဘၣ်အဃိ
ပှၤလၢအတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်မၤထါတဖၣ်ဟ့ၣ်ပှၤမၤထါတဖၣ်လၢခိၣ်ဖးလၢအမ့ၢ်စ့
ယဲၢ်ဆံ မ့တမ့ၢ် တကယၤမးဒီးပှၤမၤထါတဖၣ်မၤကတၢၢ်၀ဲလီၤ.

ပှၤလၢမၤထါတဖၣ်အိၣ်၀ဲဒီး အကလုၢ်အထီၣ်အလီၤ, တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤမတၤန့ၣ်ပာ်ပနီၣ်ဃာ်၀ဲ,အိၣ်ဒီးတၢ်
သိၣ်တၢ်သီလၢကဘၣ်မၤ၀ဲဒ်လဲၣ်တဖၣ်လီၤ. ဒ်သိးတၢ်အနၢၤအဃၣ်ကအိၣ်အဂီၢ်မၤ၀ဲဒ်တၢ်ဘျၢအသိးလီၤ. ပှၤသးစၢ်လၢအစးထီၣ်မၤ၀ဲထါတဖၣ်ဖဲအမၤ၀ဲတသ့ဒံးဘၣ်အဆၢကတီၢ်မၤ၀ဲဖဲအတၢ်သ့အိၣ်ဒီးအီၤ, ပာ်အကလုၢ်အထီၣ်အလီၤစ့ၢ်ကီးတသ့ဒံးဘၣ်အဃိတချုးမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်ပာ်ကတီၢ်၀ဲလီၤ. မ့မ့ၢ်ပှၤလၢအမၤ
ထါလၢအစဲၢ်နီၤခံဖုသၢဖုအိၣ်တ့ၢ်ဒီးမၤသကိး၀ဲထါလၢအကီတဖၣ်လၢအိၣ်ဒီးအဒိးအဖီၣ်တဂၤတဘျီန့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤထါဃုာ်ဒီးတၢ်သး၀ံၣ်န့ၣ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲအိၣ်လွံၢ်ကလုာ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အမံၤတဖၣ်
တၢ်ကိးလၢပှိၢ်ကျိာ်လီၤ.

၁.ယွှ့နၣ်ဖူ, မ့ၢ်ထါလၢ အသံကွၢ်စံးဆၢကျ့လိာ်သးအခိၣ်နူာ်
၂.ယွှ့နၣ်ဖါဒ,ူ မ့ၢ်၀ဲတၢ်သး၀ံၣ်ထါဘၣ်ဃးန့ဆၢၣ်အတၢ်ဃံတၢ်လၤ
၃.လိခဲၣ်မ့း, မ့ၢ်၀ဲထါဘၣ်ဃးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါဒီး
၄.တၢ်သး၀ံၣ်ဘၣ်ဃးဘူးဒးတၢ်ဘါအဂ့ၢ်တဖၣ်လီၤ.

ထါလွံၢ်ကလုာ်လၢအဖီခိၣ်န့ၣ်တချုးတၢ်စးထီၣ်ြပၢအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ကြပၢလိာ်အသးလၢထါဒ်လဲၣ်တကလုာ်န့ၣ်
ကဘၣ်သံကွၢ်စံးဆၢလိာ်သးလၢထါလီၤ. တုၤမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်နာ်လီၤအသးလၢကမၤ၀ဲဒ်လဲၣ်တကလုာ်ဒီး
ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးလိာ်အသးဒီးစးထီၣ်ြပၢသကိး၀ဲလီၤ.တဖုန့ၣ်စးထီၣ်သံကွၢ်၀ဲတၢ်ကတိၤခူသူၣ်တဖၣ်ဒီး
အိၣ်လီၤတဲာ်တဖုစ့ၢ်ကီး ဘၣ်စံးဆၢက့ၤ၀ဲဒ်န့ၣ်အသိးလီၤ. တဘျီဘျီပှၤလၢအသ့တဖၣ်မၤ၀ဲတၢ်သံကွၢ်
က့ၣ်က့ၣ်ကူကူလၢအလီၤဆီတဖၣ်အဃိပှၤလၢအိၣ်တ့ၢ်တဖုစံးဆၢက့ၤအီၤတဘၣ်ဘၣ်န့ၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီး
၀ဲလီၤ. ဖဲတုၤလၢအခါ၀ဲန့ၣ်ပှၤပိာ်မုၣ်သးပှၢ်လၢအစဲၢ်နီၤတဖၣ်သိၣ်လိမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်ဒ်သိးကဘၣ်စံး
ဆၢက့ၤ၀ဲဒ်လဲၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်ဒၣ်တဖုဒီးတဖုမၤကွၢ်လိာ်သးအတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လီၤ.

တၢ်မၤထါအမူးန့ၣ်ပစံးလၢမုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်ဃုအတၢ်အဲၣ်တီသ့လီၤ.မ့ၢ်မူးလၢမုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်
ခွါတဖၣ်တဲသကိးဘၣ်တၢ်လၢတၢ်သဘျ့, တသးထီၣ်လိာ်သး,တမဲာ်ဆှးလိာ်သး,တဲတၢ်အဲၣ်အဂ့ၢ်ဖျိဖျိ
ဖျါဖျါသ့၀ဲအဃိလီၤ. မိၢ်ပၢ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးပျဲအဖိလၢကလဲၤမၤသကိး၀ဲထါလၢတၢ်သူၣ်ခုသးခုဒီးဆီၣ်ထွဲစ့ၢ်
ကီးလၢကမၤ၀ဲလီၤ. မိၢ်ပၢ်လၢအဖိမုၣ်ဒိၣ်တၢ်ဂ့ၤတဖၣ်အမဲာ်သၣ်အိၣ်၀ဲလီၤ. ဖဲမုၣ်ကနီၤတဖၣ်မၤ
ထါဒီနၤညါ၀ံၤဟဲက့ၤဆူအဟံၣ်န့ၣ်မိၢ်ပၢ်တဖၣ်သံကွၢ်၀ဲအဖိလၢမ့ၢ်အတဲဘၣ်တၢ်ဒီးမတၤ, အမိၢ်အပၢ်အ
မံၤ, တဲတၢ်ဒီးပှၤပှဲၤဂၤအဂ့ၢ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဂၤဒီးတဂၤအတၢ်ပါ်သးအိၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်ရှဲရှဲပျီပျီလီၤ.

ဖဲတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်ပူၤကွံာ်ဒီးတုၤဃီၤဆူတၢ်ယီၤထီၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်ပှၤမၤ၀ဲဒၣ်ထါတဘျီဘၣ်တ
ဘျီလီၤ. ဖဲကူးဘု၀ံၤတချုးတၢ်စူၤလီၤအဆၢကတီၢ်တုၤဃီၤအခါန့ၣ်ဘၣ်ဖဲမုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါတဖၣ်အ
တၢ်ဖံးတၢ်မၤချုးအဃိဖဲအမၤသကိး၀ဲထါတဘျီလၢ်လၢ်ပှၤမုၣ်ကနီၤဖိၣ်သၣ်ခွါလၢအအိၣ်လၢသ၀ီဘူးတံၢ်
တဖၣ်ဟဲမၤသကိး၀ဲထါဃူဃူပှဲၤဒီးတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီလီၤ.

တၢ်မၤထါမ့ၢ်ထူသနူတခါလၢပှၤတစိၤဘၣ်တစိၤဃုထၢ၀ဲအတၢ်အဲၣ်တီအမူးန့ၣ်လီၤ.ဃုထၢသကိး၀ဲဖဲအ
ဘၣ်အသးလၢတၢ်သဘျ့အပူၤသ့လီၤ. မုၣ်ကနီၤလၢအ

ဒိၣ်တၢ်ဂ့ၤတဖၣ်အမဲာ်ဂ့ၤ, အမံၤဟူသၣ်ဖျါအသိးဖိၣ်သၣ်ခွါလၢအဒုၣ်အဒ့ဂ့ၤတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အိၣ်, တၢ်ထူးတၢ်တီၤအိၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအမံၤဟူသၣ်ဖျါ၀ဲလီၤ.မုၢ်မဆါတနံၤအံၤတၢ်မၤထါအမူးန့ၣ်တၢ်တမၤ
တၢ်တမဲးစုခီၣ်လၢၤဘၣ်. ဖဲတၢ်ဂဲၤကလံၣ်ဒိ၀ံၤ, ဒိတယုၢ်ဒီးတယုၢ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်မၤတၢ်ဟ့ၣ်ခိၣ်ဖး၀ံၤ
စးထီၣ်တဲသကိးတၢ် (ချဲၣ်ကွှ့နၣ်) မ့တမ့ၢ် (ချဲၣ်လီၤနံလီၤကွှ့နၣ်) လီၤ. ဖဲဖးဖီမုၢ်အဆၢကတီၢ်မၤ
သကိး၀ဲထါလၢအအိၣ်ဒီးအဒိးအဖီၣ်တုၤမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်တစုလီၤ.


ဟံးန့ၢ်အီၤလၢ “ ကညီလုၢ်လၢ်ထူသနူအမူးတဖၣ်” လံာ်တၢ်ကွဲးပူၤ

လၢကစၢၢ်ခိၣ်ကညီစှီၤအဒူသ၀ီတနီၤမၤ၀ဲတၢ်အီၣ်ဘုသီခိၣ်အမူးဖဲလါနီလါလၢာ်န့ၣ်လီၤ. တုၤမၢ့်ကူးဘု
အဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဒီးလၢခုးသံၣ်တဖၣ်အပူၤအ၀ဲသ့ၣ်ကူးန့ၢ်၀ဲပအံဒီးဘုတစဲးဒီးကွဲတံၤကွဲတံၤသကိးပှၤ
လၢသ၀ီပူၤဒီးဒုးအီၣ်ဒုးအီ၀ဲတၢ်လီၤ. ၀ံၤအလီၢ်ခံကူးက့ၤ၀ဲဘုလၢအအိၣ်လီၤတဲာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအဒုးအီၣ်ဆိ၀ဲဘုဆိတဖၣ်အဃိနာ်၀ဲလၢဘုလၢအအိၣ်လီၤတဲာ်တဖၣ်ကဟးထီၣ်အါအါအဂီၢ်လီၤ.

တၢ်ဒုးအီၣ်ဒုးအီဘုဆိန့ၣ်ကညီဖိတဖၣ်ကိး၀ဲလၢတၢ်အီၣ်ဘုသီခိၣ်န့ၣ်လီၤ.ဆံးမုၢ်ဒီးဆံးဆၣ်လါန့ၣ်မ့ၢ်ပှၤ
ကူးဘုအဆၢကတီၢ်လီၤ. ကိးနံၣ်ဒဲးတုၤလီၤလၢပှၤကူးဘုအဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဒီးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးလါလၢဟံၣ်ဖိဃီ
ဖိဘူးတံၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီးဒိကနၣ်သကိး၀ဲဖံဖုအတၢ်သိၣ်လီၤသီလီၤဒ်အမ့ၢ်မိၢ်လုၢ်ပၢ်လၢ်အထါ
တဖၣ်ဒီးတၢ်ကတိၤလီၤဘၢတဖၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဒိၣ်တဖၣ်သိၣ်လိမၤယုၤပှၤဖိသၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.

လါနီဒီးလါပျုၤအဆၢကတီၢ်မ့ၢ်ပှၤကူးဘု၀ံၤဒီးပာ််ဖှိၣ်က့ၤဘုကဒိၣ်လၢတလ့ပူၤ၀ံၤစးထီၣ်ပညဲဘုလီၤ. ၀ံၤတၢ်ထၢနုာ်လီၤဘုဆူဘုဖီပူၤလီၤ.တချုးပှၤထၢနုာ်ဘုဆူဘုဖီပူၤန့ၣ်ပှၤဘၣ်လုၢ်ထီၣ်ဖံဘံယီၤလၢအမ့ၢ်
ဘုအမုၢ်ဃါမုၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအလုၢ်ထီၣ်၀ဲအဃိမုၢ်လၢ်၀ဲလၢဖံဘံယီၤကဆိၣ်ဂ့ၤ၀ဲဘုတဖၣ်ဒ်သိးမၤ၀ဲဘုက
န့ၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်,ဘုအကလၤတဖၣ်ကဟဲက့ၤဆူဘုဖီပူၤအဂီၢ်ဒီးအီၣ်၀ဲကတူၢ်အဂီၢ်လီၤ. လုၢ်ထီၣ်
၀ဲဘုတဖၣ်၀ံၤဒီးပာ်က့ၤ၀ဲလၢဘုဖီအပူၤလီၤ.

ဘုတဖၣ်တုၤမ့ၢ်အတုၤလၢဘုဖီ၀ံၤဖဲပှၤကစးထီၣ်အီၣ်အီၤန့ၣ်ဘၣ်မၤကဒီး၀ဲတၢ်အီၣ်ဘုဖီအမူးန့ၣ်လီၤ. တချုးလၢပှၤမၤတၢ်အီၣ်ဘုဖီအမူးတသီန့ၣ်ဖိသၣ်တဖၣ်ဘၣ်လဲၤဆူပှၢ်ပူၤဒ်သိးကဃု၀ဲတၢ်ဒိးတၢ်လၣ်, တၢ်ဖံးတၢ်ညၣ်အဂီၢ်လီၤ. မိၢ်ပၢ်လၢအအိၣ်လီၤတဲာ်လၢဟံၣ်ဘၣ်မၤသံ၀ဲထိး,ဆီဒီးထိၣ်ဒ့ၣ်တနီၤဒ်သိးက
အီၣ်ဘၣ်၀ဲလၢခံတနံၤအဂီၢ်ကတဲာ်ကတီၤဒီးဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်ပာ်စၢၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ.

မ့မ့ၢ်မိၢ်တဂၤဘၣ်လဲၤဆူဘုဖီဒီးစှီၤန့ၢ်၀ဲဘုပှဲၤအီၣ်၀ဲကလၢာ်ဖဲဘုဖီအနၢၣ်လွံၢ်သနၢၣ်လၢကအီၣ်၀ဲအဂီၢ်လီၤ. ၀ံၤဘၣ်မၤပှဲၤက့ၤတၢ်လီၢ်လီၤဟိလၢတၢ်အနၢၣ်လွံၢ်နၢၣ်လၢဘုလၢအထီၣ်စိရိၤထီၣ်လၢတၢ်ခၢၣ်သးန့ၣ်လီၤ.
ဘုလၢအဟံးန့ၢ်၀ဲလၢတၢ်လွံၢ်သနၢၣ်န့ၣ်ပာ်၀ဲလၢအမ့ၢ်ဘုအသီတဖၣ်လၢအိၣ်လၢဘုဖီပူၤအခၢၣ်စးန့ၣ်လီၤ.
၀ံၤလိလီၤ၀ဲလၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.

တုၤလၢမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအဆၢကတီၢ်ဖိမုၣ်ဖိခွါလၢအလဲၤဃုတၢ်ဒိးတၢ်လၣ်, ကသူဟီၣ်ဘီၣ်တဖၣ်ဟဲက့ၤတုၤ၀ဲ
ဆူဟံၣ်တစု, အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်စးထီၣ်မၤ၀ဲတၢ်မၤလၢအဘၣ်မၤ၀ဲတဖၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီန့ၣ်လီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်
ဖီ၀ံၤတၢ်လၢတနၤဃီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. တချုးမုၢ်ခံးလီၤအဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဟးကွဲပှၤလၢကဟဲအီၣ်ဂီၤအ
တၢ်အီၣ်လၢအမ့ၢ်အီၣ်လီၤဘုဖီအမူးအဂီၢ်လီၤ.

လၢခံတနံၤဟံၣ်ဖိဃီဖိကိးဂၤပၢၢ်ထီၣ်ဂီၤဂီၤဒီးဘၣ်ကတဲာ်ကတီၤတၢ်အီၣ်လၢတၢ်အီၣ်မ့ၤလီၢ်အပူၤလီၤ. ဖံဖုဒီးဘူးတံၢ်တဖၣ်မ့ၢ်ဟဲတုၤတဘျီဃီကိးဂၤတချုးဖဲတၢ်အီၣ်လီၤဘုဖီမူးအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ကဘၣ်လဲၤကိး
၀ဲပှၤသူၣ်က့သးပှၢ် (ဖုဖးဒိၣ်) လၢကသိၣ်လီၤသီလီၤဖိလံၤတဖၣ်အဂီၢ်လီၤ.

တုၤမ့ၢ်ဖုသးပှၢ်ဟဲတုၤလီၤလၢတၢ်အီၣ်မ့ၤအလီၢ်န့ၣ်ပှၤလၢအဟဲမူးတဖၣ်ဘၣ်ဟံးန့ၢ်သကိးတၢ်လီၢ်လီၤ. တချုးတၢ်စးထီၣ်အီၣ်တၢ်အဆၢကတီၢ်န့ၢ်ဖုဖးဒိၣ်ဘၣ်စံးကတိၤတဲနၢ်ပၢၢ်တၢ်အီၣ်လီၤဘုဖီအမူးအဂ့ၢ်ဒီးသိၣ်
လီၤသီလီၤဖိလံၤတဖၣ်၀ံၤအီၣ်သကိး၀ဲဃူဃူဖိးဖိးပှဲၤဒီးတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီလီၤ.

တၢ်တဲ၀ဲဒၣ်ဖဲမီၣ်လမၠဲၣ်ထံကျိ၀ၢ်မုၢ်နုာ်န့ၣ်ကီးအိၣ်၀ဲတဖျၢၣ်အခဲအံၤပှၤကိး၀ဲလၢပလူကီး (ဘီလူးကျွန်း) န့ၣ်လီၤ. လၢညါကီးအ၀ဲန့ၣ်ပှၤတလဲၤအိၣ်နီတဂၤဘၣ်, ပှၤမ့ၢ်လဲၤန့ၣ်ပလူအီၣ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်လီၤ. တၢ်လၢအအီၣ်ပှၤကညီတဂၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ပှၤကညီစ့ၢ်ကီးလီၤ. ပှၤတဂၤအံၤဒိၣ်တၢ်ဒီးဖံးဒီးညၣ်,စုဖးဒိၣ်ခီၣ်
ဖးဒိၣ်,ခိၣ်သၣ်ဃံဖးဒိၣ်,အမဲာ်သၣ်မူၤတရူၤတီၣ်ပံးသံးမဲာ်ကၢၢ်ကံာ်, အိၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲကီးတဖျၢၣ်န့ၣ်တၢ်ပျိာ်သူၣ်
ပျိာ်သးတၢ်၀ံတၢ်နါဒၢးအီၤ, အိၣ်ဒီးအမဲစွဲၣ်, အိၣ်၀ဲဖဲကီးဖးဒိၣ်တကီးန့ၣ်ထဲတဂၤဧိၤဒီးဟးအီၣ်ဟးအီ၀ဲ
တၢ်ဖဲန့ၣ်, ဒီးမ့ၢ်ထံၣ်၀ဲပှၤလဲၤဖဲန့ၣ်တဂၤဂၤအီၣ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.


အဃိတၢ်လီၢ်အ၀ဲန့ၣ်တုၤမုၢ်မဆါတနံၤညါအံၤပှၤကိး၀ဲလၢပလူကၠိ (ပလူကီး)န့ၣ်လီၤ.တုၤလၢအ၀ဲဟး
အီၣ်တူာ်အီၣ်ကလီၤတၢ်ဒံးန့ၣ်အနံၣ်အလါအါထီၣ်ဒီးတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်လၢမူခိၣ်ထံၣ်လီၤ၀ဲပှၤတဂၤအံၤ
အတၢ်အိၣ်မူတခါအံၤတဂ့ၤလၢပှၤဂၤအဂီၢ်ဒီးအနီၢ်ကစၢ်အဂီၢ်လၢၤဘၣ်.တဘျီန့ၣ်တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်ဟဲ
လီၤလၢအအိၣ်ဘၣ်လၢအ၀ဲဟးဃုအီၣ်တၢ်အခါန့ၣ်လီၤ. တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တထံၣ်အီၤဘၣ်ဒီးတၢ်
ထံတၢ်တီကစၢ်တဂၤလဲၤဆ့ၣ်နီၤလၢအလီၢ်ဖဲလ့ပူၤအခိၣ်ထိး, လၢၢ်ဘ့ၣ်ဘၣ်ဖးလဲၢ်တဘ့ၣ်အလိၤန့ၣ်ဒီး
တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်မံလီၤ၀ဲဒီးထိးပစိာ်ထီၣ်အခီၣ်ညါသးခံဘ့ၣ်ဒီးအိၣ်ခိး၀ဲဒၣ်ပလူတဒုန့ၣ်လီၤ.

တုၤလၢမုၢ်ဘၣ်လီၤပလူဟဲက့ၤဘူးဒီးအလီၢ်မံဒါလၢၢ်ဘ့ၣ်ဘၣ်ဖးဒိၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ်အခါထံၣ်၀ဲလၢတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်မံနီၤလၢအလီၢ်, ဒီးအ၀ဲကွၢ်မ့ၢ်မတၤတဂၤအိၣ်ဒီးဟဲမံလီၤလၢယလီၢ်တဂၤအံၤလဲၣ်.ယကအီၣ်ကွံာ်
တထံၣ်. အ၀ဲဟဲက့ၤဘူးထီၣ်တစဲးအ၀ဲကွၢ်ခီၣ်ညါသးခံဘ့ၣ်လၢတၢ်ထံတၢ်တီမံလီၤပစိာ်ထီၣ်အခီၣ်န့ၣ်ဒံး
ယံာ်ဒံးထီထီၣ်,ဒိၣ်န့ၢ်ဒံးအ၀ဲထီန့ၢ်ဒံးအ၀ဲ, တဘျီန့ၣ်အ၀ဲပျံၤထီၣ်တၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်သနာ်က့အ၀ဲပာ််ဒိၣ်ထီၣ်
အသးဒီးသံကွၢ်၀ဲတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တဂၤန့ၣ်,မ့ၢ်နအိၣ်ဖဲလဲၣ်.နတပာ်လ့ၢ်ပာ်ကါယၤ, နဟဲမံလီၤလၢယ
လီၢ်ယကအီၣ်ကွံာ်နၤလီၤ.အ၀ဲတဲတၢ်ထံတၢ်တီတၢ်မူကစၢ်ဒ်န့ၣ်ဒီးတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တဲကဒါက့ၤအ၀ဲ, မ့ၢ်နအီၣ်ပှၤကညီတဘျဲနီတဘျီဒံးဧါ. တၢ်လၢပအီၣ်ပှၤကညီန့ၣ်တဂ့ၤဘၣ်. 


အီၣ်လၢၤပှၤကညီလၢၤတဂ့ၤ,အိၣ်ဂ့ၤအိၣ်၀ါလီၤက့ၤနသး,တၢ်လၢပှၤကညီန့ၣ်ပတဘၣ်အီၣ်၀ဲဘၣ်,သနာ်
က့ပလူတကနၣ်ဘၣ်. ပလူတဲကဒါက့ၤတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ် ယကအီၣ်ဒံးပှၤကညီ, အခဲအံၤယကအီၣ်နၤ
လီၤ.တဘျီန့ၣ်တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တဲအီၤ, နၤဒီးယၤပနဲၣ်လီၤပာ်ဖျါထီၣ်သကိးပစိကမီၤတထံၣ်, နစိကမီၤ
မ့ၢ်နၢၤယၤတခီအီၣ်ယၤ, ယစိကမီၤမ့ၢ်နၢၤနၤတခီ, နဘၣ်ကနၣ်ယတၢ်ကတိၤန့ၣ်လီၤ.


တဘျီန့ၣ်အ၀ဲအၢၣ်လီၤတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်န့ၣ်လီၤ.တဘျီန့ၣ်တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တဲအီၤဒုးနဲၣ်၀ံၤနစိကမီၤလၢညါဒီးအ၀ဲတဲတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်, တချုးယနဲၣ်ယစိကမီၤဒံးဘၣ်န့ၣ်တၢ်တဲအိၣ်၀ဲတခါလၢထံလဲၤ
မ့ၢ်သ့ညၣ်လဲၤသ့န့ၣ်မ့ၢ်ဧါ.တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တဲ၀ဲ, ထီၣ်လၢဃီၤခံ ဒီးတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်ကွၢ်ထီၣ်, 
အီၤပှၤအံၤကထီၣ်မၤန့ၢ်ဃီၤသၣ်, ကကျီသ့ၣ်ဖးဃီၤသၣ်ဒီးအထံကဟဲလီၤ, ဃီၤထံကျါညၣ်မ့ၢ်တအိၣ်
ယကဃၣ်န့ၣ်လီၤ.


တဘျီန့ၣ်တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်ဆိမိၣ်ထီၣ်၀ဲ, ဖဲဃီၤသၣ်အထံကျါန့ၣ်ညၣ်ကအိၣ်ဒၣ်၀ဲတဘ့ၣ်တက့ၢ်. ပလူ
တဂၤထီၣ်မၤန့ၢ်ဃီၤသၣ်တဖျၢၣ်၀ံၤဟံးထီၣ်၀ဲအဃဲၢ်ဖးဒိၣ်တဘ့ၣ်လၢအစုပူၤဒီးတဲ၀ဲတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်
တဂၤန့ၣ်,အခဲအံၤယကကျီသ့ၣ်ဖးဃီၤသၣ်တဖျၢၣ်အံၤလၢဃီၤထံအကျါယမ့ၢ်တထံၣ်ညၣ်ဘၣ်ဒုယက
အီၣ်နၤလီၤ.


တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တဲဘၣ်က့ၤအီၤ, ညၣ်မ့ၢ်တအိၣ်လၢဃီၤထံအကျါဘၣ်န့ၣ်အီၣ်ယၤတခီ, တဘျီန့ၣ်ပလူ
တဂၤကျီ၀ဲဃီၤသၣ်တဘျီအထံဟဲလီၤဒီးညၣ်ဖိတဘ့ၣ်စံၣ်ရဲးရဲးရဲးလၢဃီၤထံအကျါန့ၣ်လီၤ. တဘျီန့ၣ်
အ၀ဲဃၣ်လၢတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တဲကဒီးအီၤ, နစိကမီၤလၢနကနဲၣ်အိၣ်ဒံးဧါ.
အ၀ဲတဲဆၢကဒါက့ၤတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်အိၣ်၀ဲသၢၣ်ဒီးတဘျီန့ၣ်ပလူအူသဖှိထီၣ်တၢ်, တယၢ်ထီၣ်အစုတ
ထံၣ်န့ၣ်ကလံၤဟဲတၢ်အၢၣ်ထီၣ်, သူၣ်လီၤလီဖျးကလံၤဟဲြတူာ်သ့ၣ်ဘျ့ၣ်၀ၣ်ဘျ့ၣ်, သ့ၣ်ကၢ်၀ၣ်ကၢ်, 
နီၣ်ဘျ့ၣ်ဘျံးတၢ်ခံးလီၤဒီးအ၀ဲဆိကမိၣ်လၢပှၤတဂၤအံၤကဖျိးဖးယံၤန့ၣ်လီၤ.

အ၀ဲကွၢ်ဃီၤတၢ်ဖဲလၢၢ်ဘ့ၣ်ဘၣ်ခိၣ်အ၀ဲထံၣ်တၢ်တဂၤဆ့ၣ်နီၤအိၣ်ဒၣ်ဃိကဒိတဘၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်. 
တဘျီန့ၣ်တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်သံကွၢ်ကဒီး, ပလူနစိကမီၤအိၣ်ဒံးဧါဒီးပလူတဲဆၢက့ၤတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်, အိၣ်၀ဲသၢၣ်ဒီးတဘျီန့ၣ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဂုၢ်သီဖးဒိၣ်တဘိ. တဆံးဆံးဘၣ်ဒီးမၢအဖျး၀ဲတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တ
ဂၤန့ၣ်လီၤ.ဂုၢ်သီတဘိဆဲထီၣ်အနိာ်ဒိကွာ်, ဆၢထၢၣ်ထီၣ်ဒီးဖဲအကဖျးတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တဂၤန့ၣ်အခိၣ်
သၣ်ဃံက့ၤလီၤက့ၤဖဲအခီၣ်ထံးကိးထံၣ်ဒဲးဒီးဖျး၀ဲတန့ၢ်ဘၣ်. တဘျီတၢ်

ထံတၢ်တီကစၢ်သံကွၢ်ကဒီးပလူ, အိၣ်ဒံးဧါ, နစိကမီၤလၢနကဒုးနဲၣ်ယၤဒီးပလူတဲကဒါက့ၤအီၤအိၣ်၀ဲသၢၣ်
၀ံၤပလူတဲတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်, ယကအီၣ်နၤတထံၣ် ဒီးတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တဲ, အီၣ်တထံၣ်ဒီးတၢ်တဲ၀ဲအ၀ဲ
ဘိးတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်အကိာ်, အီၣ်၀ဲဒီးအီၣ်ယူၢ်လီၤ၀ဲဒီးအတၢ်ဆၢထၢၣ်လၢအကပၤတဘၣ်ဃးတၢ်နီ
တမံၤဘၣ်. 


မၤ၀ဲဒ်န့ၣ်သၢဘျီတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်ဆၢထၢၣ်လၢအဃၢၤဒ်န့ၣ်သၢဘျီလၢာ်ဒီးတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်သံကွၢ်ကဒီးအီၤ, အိၣ်ဒံးဧါ, နစိကမီၤလၢနကပၠးလီၤဒီးပလူတဲအီၤလၢအအိၣ်ဒံး, တဘျီန့ၣ်ပလူဒုးကဲထီၣ်ကဆီဖးဒိၣ်
တဒုအခိၣ်သၣ်ဃံအိၣ်အဖျၢၣ်တဆံဒီးအမဲအိၣ်အဘိခံဆံန့ၣ်လီၤ. ပလူမၢအတၢ်ဆဲးတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်, 
ဒီးကဆီတဒုန့ၣ်ဟဲဃီၤသါကဆဲးတၢ်, တုၤအဘူးထီၣ်န့ၣ်ဆဲး၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်.တဘျီပလူအတၢ်ကူၣ်လၢာ်
၀ဲဒီးတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်သံကွၢ်ကဒီးပလူ, နစိကမီၤအိၣ်ဒံးဧါ, ဒီးပလူတဲဘၣ်တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်လၢ, ယစိ
ယကမီၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်လၢာ်လံ, ယတူၢ်ဃၣ်နၤလံ, ယကဒိကနၣ်က့ၤနတၢ်ကတိၤလီၤ.



တၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်တဲဘၣ်ပလူ, အအံၤယကဒုးနဲၣ်နၤလၢယစိကမီၤတခါ, အ၀ဲအံၤယကထိၣ်လီၤမၢ်ယ
သးနကဘၣ်ဃုယၤ, နဃုယၤမ့ၢ်ဘၣ်တခီနနၢၤလီၤ. တဘျီန့ၣ်အ၀ဲထိၣ်လီၤမၢ်အသးဒီးပလူဟးဃုအီၤ, ဃု၀ဲလၢသ့ၣ်ခံလၢၢ်ပူၤ, တၢ်ကဆူးသကုၤကီးတဘ့ၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဆၣ်တထံၣ်၀ဲဘၣ်. ကွၢ်လီၤ၀ဲဆူဟီၣ်ခိၣ်
လာ်နွံတကထၢတထံၣ်၀ဲဘၣ်.ကွၢ်ထီၣ်ကဒီးဆူမူခိၣ်နွံကဘျံးတထံၣ်၀ဲဘၣ်, ဃုကွၢ်၀ဲလၢမုၢ်ထီၣ်တထံၣ်,
 မုၢ်နုာ်တထံၣ်, ဆူမံခိၣ်ထးတထံၣ်, ဆူခီၣ်ထံးလာ်တထံၣ်ဘၣ်. 


အ၀ဲဆိကမိၣ်တၢ်ဒီးအတၢ်ကူၣ်လၢာ်၀ဲဒီးဆိကမိၣ်၀ဲ,ပှၤတဂၤအံၤအနီၢ်ထဲထဲအံၤတဂၤမ့ၢ်လဲၤအိၣ်၀ဲဖဲလဲၣ်.
ပှၤအ၀ဲအံၤတမ့ၢ်ပှၤြကီတမီၢ်ဘၣ်. ကဘၣ်မ့ၢ်ပှၤသူပှၤပှိၤလီၤ,တဘျီန့ၣ်အ၀ဲတဲ, ယဃုနၤဘျဲလံ. ယဃုနၤ
တဘၣ်ဘၣ်ဒီးတဘျီန့ၣ်တၢ်သူတၢ်ပှိၤကစၢ်တဂၤန့ၣ်တဲဘၣ်က့ၤပလူ, တဘျီအံၤနဃၣ်ယၤလံ. နကဘၣ်
ကနၣ်ယကလုၢ်လီၤ. ဒီးအ၀ဲစံး၀ဲ, မ့ၢ်ကစၢ်ဧၢတဘျီအံၤဒုယကကနၣ်နကလုၢ်လီၤ. တၢ်လၢနၤတဂၤအံၤ, 
နတမ့ၢ်ဒ်ပှၤအဂၤအသိးဘၣ်. နမ့ၢ်တၢ်သူတၢ်ပှိၤအိၣ်ဒီးအစိဒိၣ်ကမီၤထီလၢပှၤကဘၣ်ကနၣ်နကလုၢ်
ကိးဂၤဒဲးလီၤ.တဘျီန့ၣ်တၢ်သူတၢ်ပှိၤကစၢ်တဲအီၤ, အအံၤဒုနကဘၣ်ကနၣ်ယကလုၢ်, နဘၣ်
အိၣ်မူက့ၤဒ်ယတဲနၤအသိးလီၤ.အီၣ်လၢၤပှၤကညီလၢၤတဂ့ၤ, ဃုက့ၤတၢ်ဂ့ၤတၢ်

၀ါ, မၤက့ၤတၢ်တီတၢ်လိၤ, ပာ်ဒိၣ်က့ၤတၢ်ထံတၢ်တီကစၢ်, ဃုက့ၤထူဃုက့ၤယွၤ,ဃုက့ၤတၢ်ဘူၣ်, ဃုက့ၤ
တၢ်ဘါန့ၣ်နအၢၣ်လီၤယၤတမ့ၢ်ဧါ, ဒီးအ၀ဲစံးဆၢ, မ့ၢ်ယအၢၣ်လီၤနၤလီၤ.

တုၤလၢပလူအၢၣ်လီၤ၀ဲဒ်န့ၣ်တဘျီ, ပလူအကိာ်ပူၤအမဲဖးဒိၣ်အမဲစွဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤတဲာ်ကွံာ်ကျီးကျဲးကျီး
ကျဲးအိၣ်က့ၤ၀ဲဒၣ်ဒ်သိးဒီးပှၤကညီအမဲန့ၣ်လီၤ. တဘျီန့ၣ်အ၀ဲအိၣ်က့ၤ၀ဲဖဲပလူကီးန့ၣ်တအီၣ်လၢၤတၢ်ဒ်
လၢညါလၢၤဘၣ်ဒီးအ၀ဲမ့ၢ်၀ဲဒၣ်တလၢၤတကလုာ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢတလၢၤတကလုာ်အံၤတုၤမုၢ်မဆါတ
နံၤအံၤအခိၣ်မိာ်န့ၣ်အိၣ်ဒီးအပျိာ်တဘိတီတီအခိၣ်မိာ်လိၤန့ၣ်လီၤ.


ဟံးန့ၢ်အီၤလၢ “ပှၤကညီအလုၢ်ဖိထါဖိဒီးတၢ်တဲယုၤတဖၣ်” လံာ်ပူၤ

တၢ်ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ်
ပှၤကညီအတၢ်ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဖဲအံၤတၢ်ထၢနုာ်ဃုာ်တၢ်ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ်လၢတၢ်တဲညီနုၢ်အီၤခဲလၢာ်နွံဆံခွံဖျၢၣ်, ဃုာ်ဒီးအစၢလၢကဘျံးပၤလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ.

၁. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်တကုြတုအီၣ်တုၢ်ဘု
၂. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဂ့ၤလုၣ်ဆွံပှၤတဆွံ
၃. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဂ့ၤမိာ်ဘိပှၤတအီ
၄. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ဖံဒီးဖုစဲၤလီၤတဘံ
၅. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ဖံဒီးဖုစဲၤလီၤထါပဲာ်
၆. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဆံးစၢ်လၢနါဒ့ပူၤ
၇. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဆံးစၢ်လၢအခိၣ်ထံ
၈. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ထိၣ်စိးအကိာ်လၢနိၣ်နံၤ
၉. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ဘၢၣ်ဘီအိၣ်လၢသ့ၣ်ကိပူၤ
၁၀. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် နိၣ်တဖျၢၣ်ကဆီတံၢ်သၢဒု
၁၁. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ပှၤသၢဂၤကၢၢ်ခိၣ်မိာ်ထး
၁၂. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ထွံၣ်ဖါဂီၤလ့ၣ်ထွံၣ်မိၢ်သူအခံ
၁၃. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ပှၤယဲၢ်ဂၤဆှၢကီၤလၤ၀ါ
၁၄. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်လဲၤတၢ်ပာ်တ့ၢ်အဖိ
၁၅. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် လါပခါမူၤထွံၣ်ဖါဂီၤ
၁၆. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဖီလၢခိသၣ်လၢပျုၤ
၁၇. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဖီလၢပျုၤသၣ်လၢခိ
၁၈. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ယံၤန့ၢ်မူထံးယံၤနီၣ်မူထံး
၁၉. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ဆီဖါ၀ါယူၤလီၤသ့ဟဲက့ၤထီၣ်တသ့
၂၀. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ကဆီ၀ါဆဲးကၢၢ်ယၢ်ခီ
၂၁. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် နီၢ်၀ါပိၣ်လိလီၤလုၣ်ထံ, ပှ့ၤသူပှ့ၤသၣ်ပိာ်အခံ
၂၂. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဟုအဖိတၢ်ကညီၤ
၂၃. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဟုအဖိတၢ်တသဲ
၂၄. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ပနၢ်သၢဆံတပဲၢ်တဘိဃီ
၂၅. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ြကးဒိၣ်စံၣ်လီၤပှၤမံလၢာ်
၂၆. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် သ့ၣ်ဃံၣ်စဲၤလီၤ_ပီၢ်အဆံ
၂၇. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် နီၢ်ပၤမုၣ်ကူနံၣ်တ၀း
၂၈. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် နီၢ်ပၤမုၣ်ကူနံၣ်လီၤလူာ်
၂၉. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ထီနီၣ်လ့ထီနီၣ်လ့
၃၀. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်စုမ့ၣ်ဘီခီၣ်မ့ၣ်ဘီ
၃၁. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ယူၤလၢမူမ့ၢ်ကျိးစ့, စီၢ်လီၤလၢအဲလိၣ်လၣ်ဒ့
၃၂. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ကစၢၢ်ခိၣ်ဆဲထီၣ်အကွီၤ
၃၃. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ကစၢၢ်ခိၣ်ဆဲထီၣ်အရု
၃၄. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တဃံးခီၣ်လူၤအီၣ်ထီးဂီၢ်
၃၅. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ထီၣ်သ့ၣ်၀ံဒီးလၢမီ
၃၆. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ထီၣ်သ့ၣ်အ့ၣ်လီၤလဲာ်
၃၇. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ထီၣ်သ့ၣ်အူဒီးမဲပ့
၃၈. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်တနဲကဆီအအ့ၣ်နဲကဆီ
၃၉. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်တံာ်နံၣ်သိတတံာ်လူၢ်သၣ်
၄၀. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ခီၣ်လွံၢ်ခီလီၤအီၣ်မီ
၄၁. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ကၢၢ်လာ်ခွးခွးထံတဒု
၄၂. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်အခိၣ်ဂီၤအခံစီၣ်
၄၃. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် အထူၣ်မ့ၢ်ချၢၣ်အသၣ်မ့ၢ်ထၢၣ်
၄၄. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် မီၢ်တံာ်တၢ်ခံပူၤသးဒီ
၄၅. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ယူၤထံလာ်စိာ်မ့ၣ်အူ
၄၆. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ယူၤထံလာ်စိာ်ကတံၤ
၄၇. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ယူၤထံလာ်စိာ်မ့ၣ်ကွံး
၄၈. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ယူၤထံလာ်စိာ်ထးလူ
၄၉. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ယူၤထံလာ်စိာ်ဒီးဒီ
၅၀. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ယူၤထံလာ်စိာ်ကတဲး
၅၁. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ယူၤလၢအဒံးစီၢ်လၢအနိာ်
၅၂. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ယူၤတ့တ့တၢ်တပှ့ၤ
၅၃. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ပှံာ်တဘိပှၤလဲာ်တကတၢၢ်
၅၄. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်သဲကျူၤပှၤတစဲးထီး
၅၅. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်သံသၢနံၣ်အတဃၣ်ကီး
၅၆. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ပှၤခံဂၤလဲၤတၢ်ဘျီလိာ်သးတန့ၢ်
၅၇. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်လဲၤဟဲက့ၤလဲၤဟဲက့ၤ
၅၈. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် အမိၢ်ပှၢ်မံအမဲာ်တမံ
၅၉. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်အဒံၣ်တအိၣ်အဖိအိၣ်
၆၀. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ရူၤရူၤရၤရၤကွဲဟးကနဲဟး
၆၁. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်အ့ၣ်ဆါလၢအီၢ်ဒ့
၆၂. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် နီၢ်ဂ့ၤအိၣ်လၢလ့တလိာ်
၆၃. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ချိၣ်ပနၢ်အ့ၣ်ထီၣ်သ့ၣ်ခံ
၆၄. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ပှၤတကျ့ဘၣ်, အ့ၣ်
၆၅. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် နီၢ်၀ါအိၣ်လၢကၢၢ်ကီၤလာ်
၆၆. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဖိပှၤယီၢ်ဘျဲးတၢ်မိၢ်ပှၢ်ပှၤဖူးလဲး
၆၇. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် သ့ၣ်ဒ့ယူာ်ကယူၤပှၢ်ြတး
၆၈. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်မိၢ်ပှၢ်မံအဖိသဲ
၆၉. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ကၠိၣ်လိၣ်လီၤတဲာ်ကၠဲၣ်လဲၣ်လူၤ,
ကၠဲၣ်လဲၣ်လီၤတဲာ်ကၠိၣ်လိၣ်လူၤ
၇၀. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ဆံးတံနံယူၤကွံလါဟ့
၇၁. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် သ့ၣ်ဃံၣ်လီၤစဲၤထံကမဲၤ
၇၂. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ဆံကံမံၤဟီၣ်ပှၤဖိ
၇၃. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဒဲလီၤကနါတၢ်ဖုလီၤ
၇၄. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်ဆံးကံနံ၀ၣ်လ့ဖျိ
၇၅. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ပှၤခံဂၤထိးလိာ်အခံ
၇၆. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ကဲၤရံကဲၤရၣ်ကဲၤနီၣ်တၢၤ, က့ၣ်ကွဲၣ်လီၤစဲၤပနၢ်နၢၤ
၇၇. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် တၢ်မုၢ်တအိၣ်တၢ်ကးလါလါ
၇၈. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် မၤတန့ၢ်အိၣ်တမုာ်, မၤမ့ၢ်န့ၢ်တၢၤကွံာ်
၇၉. ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ် ဆီဖိပံလၢကၢၢ်ကီၤလာ်

 ကွၢ်တၢ်ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ်အစၢတဖၣ်ဒီးထိၣ်သြတီၤက့ၤအနီၢ်ဂံၢ်ဒီးအစၢဒ်ဖျါလၢလာ်အသိးတက့ၢ်.


တၢ်ပှိၤပှံပှိၤပှီၢ်အစၢတဖၣ်
 ၁. ထးဂဲာ်
၂. ဘုဒၢ
၃. ထိးကလဲာ်
၄. သ့ဖိသၣ်
၅. ဒိးကၣ်သၣ်
၆. ဒိးကၣ်သၣ်ဖျိလီၤ
၇. တကွံဒိၣ်ခိၣ်သၣ်ဘးလီၤ
၈. ဆှိးလီၤနီၣ်ဒိကွာ်လၢတကံၤတၢၢ်ပူၤ
၉. ကိစံချံ
၁၀. လၢၢ်ဆီခီၣ်
၁၁. လၢၢ်ဆီခီၣ်ဒီးသပၢၤထး
၁၂. မ့ၣ်အူဒီးသပၢၤ
၁၃. ပှၤအီၣ်မ့ၤစုနၢ
၁၄. ဒံသၣ်
၁၅. မၢၣ်ဃၢၣ်တံၢ် (နွဲၣ်စီၤပၤတံၢ်)
၁၆. သဘ့ဟီၣ်လာ်
၁၇. တဒွံသၣ်
၁၈. ကိာ်ကျာ်ခံ
၁၉. ထူးပှဲာ်ထးခိၣ်ထံ
၂၀. တိၤ
၂၁. ပှာ်
၂၂. တနီၤ
၂၃. ဒဲ
၂၄. တိၤဖိခီၣ်
၂၅. ပှၤမံလုးယၣ်
၂၆. ယၣ်အနွံ
၂၇. စုမ့ၣ်
၂၈. ဃီးဘ့ၣ်ဘီၣ်
၂၉. ထိးကလဲာ်အ့ၣ်၀ံ
၃၀. လိၣ်ဒီးတီၤအဆှုၣ်
၃၁. မ့ၣ်အူဖီဒံလီၤလၢသ့ၣ်လၣ်လိၤ
၃၂. ၀ၣ်ခီ
၃၃. ထု
၃၄. သံၣ်တံာ်
၃၅. တကိသၣ်
၃၆. ပှၤကျီပတီၢ်ထီၣ်သ့ၣ်
၃၇. ထိၣ်တလ့
၃၈. ပှၤဟၢပအံ
၃၉. ကပီၤဒၢ, ကပီၤလုၤ
၄၀. ပှၤဘီးစီၣ်
၄၁. ပှၤဖျးဆံးမဲာ်
၄၂. ပှၤအီမိာ်ထူ
၄၃. ဆံပိၢ်ြပးသၣ်
၄၄. ဃၢမံၤသၣ်
၄၅. ညၣ်ဂီၤမဲၢ်
၄၆. တဲာ်တီာ်
၄၇. ညၣ်တိၤသူ
၄၈. ညၣ်ထိၣ်
၄၉. သဒီၣ်
၅၀. ညၣ်ဂုၢ်, ညၣ်အိ
၅၁. ချံၣ်အပျၢ်
၅၂. စိးကပ့ၤ
၅၃. ကျဲ
၅၄. ပှၤခီၣ်ဘၣ်တိၢ်
၅၅. ကွဲၤ
၅၆. ပှၤခီၣ်ခံခီ
၅၇. စုာ်
၅၈. ဒွဲၣ်
၅၉. ပျံာ်ပျၤ
၆၀. ပှၤလိလီၤဘုလၢတိၤခိၣ်, ပှၤကမူၣ်လီၤဘု
၆၁. ဆၢၣ်ဂံာ်ဘု
၆၂. ပစီၤထံ
၆၃. လးသၣ်
၆၄. ဃ့မဲလၣ်
၆၅. ပှၤမဲ
၆၆. ဃီတၢၢ်
၆၇. ကျိ
၆၈. ကနူး
၆၉. မုၢ်ဒီးလါလဲၤတၢ်
၇၀. တခွဲ
၇၁. တခွဲ
၇၂. မိၢ်ဟဲသၣ်
၇၃. ဖှ့သၣ်ဃ့လီၤတဲာ်
၇၄. ပှၤဆးတၢ်, ထးဆးတၢ်
၇၅. သၣ်ကၢၢ်ကဲာ်သၣ်
၇၆. နီၣ်ထိးမဲပၢ်အသၣ်
၇၇. တၢ်အၢၣ်
၇၈. တၢ်ခိၣ်စူကနၣ်ဘၣ်ဆဲးပှၤ
၇၉. ပှၤအ့ၣ်နၢ

ဟံးန့ၢ်အီၤလၢ“ပှၤကညီအလုၢ်ဖိထါဖိဒီးတၢ်တဲယုၤတဖၣ်” လံာ်ပူၤ

ဟံးန့ၢ်အီၤလၢစီၤအီၣ်လးကွဲးကညီတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤလံာ်ပူၤ

ပပှၤကညီလၢပျၢၤအတၢ်ကံၢ်စုအိၣ်၀ဲနွံကလုာ်ဒ်အဖျါလၢလာ်အသိးအံၤန့ၣ်လီၤ.တၢ်ကံၢ်စုသ့ၣ်တဖၣ်အံၤပကထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်မၤဒံးအီၤလၢကညီဖိအကျါအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ

၁.တၢ်ကံၢ်စုတၢတကလုာ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဖဲဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်လီၤ၀ံၤတုၤလၢဖိသၣ်အဒ့တဲာ်လံတဘျီန့ၣ်ကံၢ်န့ၢ်က့ၤ၀ဲ
အစုန့ၣ်လီၤ.

၂.တၢ်ကံၢ်စုခံကလုာ်ကလုာ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဖဲဖိသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဖုးဒီးတၢ်တမံၤမံၤ,ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်၀ံၤကံၢ်န့ၢ်က့ၤ၀ဲဒၣ်အ
စုကွဲန့ၢ်က့ၤ၀ဲအကလၤန့ၣ်လီၤ.

၃.သၢကလုာ်တကလုာ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဖဲအဖိမုၣ်ဖိခွါသ့ၣ်တဖၣ်ထီၣ်ပှၢ်အိၣ်ဃုာ်ဆိးဃုာ်န့ၣ်ကံၢ်န့ၢ်၀ဲအစုလၢပိာ်ခွါ
အိၣ်တကပၤ၀ံၤက့ၤကံၢ်က့ၤ၀ဲအစုလၢပိာ်မုၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.

၄.ဖဲအတ့ထီၣ်ဟံၣ်သီ၀ံၤက့ၤထီၣ်မံလၢအဟံၣ်သီပူၤပှဲၤထီၣ်သၢသီ,ဟံၣ်သီခိၣ်အဒ့တဲာ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိကံၢ်သကိးက့ၤ၀ဲအစုန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲတၢ်ကံၢ်စုအကျါတကလုာ်လီၤ.

၅.ဖိလံၤသ့ၣ်တဖၣ်ထီၣ်ပှၢ်လၢတၢ်လီၢ်အယံၤသ့ၣ်တဖၣ်သၢနံၣ်တဘျီကဘၣ်ဟဲက့ၤကံၢ်က့ၤအစုကိးဂၤဒဲး
ကဘၣ်ဟဲက့ၤ၀ဲ, တဟဲက့ၤတသ့ဘၣ်. ကိး၀ဲလၢတၢ်ကံၢ်ဆူၣ်စုန့ၣ်လီၤ. ဖဲတချုးသၢနံၣ်ပှဲၤထီၣ်ဒံးဘၣ်အ
မိၢ်အပၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘုၣ်ပာ်ထိၣ်ဖိဆီဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီးဖိလၢအယံၤတနီၤဟဲက့ၤစိာ်ကျိၣ်စ့ပာ်လီၤသကိး၀ဲ
လၢသဘံၣ်ပူၤတဂၤဒ်တၢ်အိၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဂၤဘၣ်တဂၤဒီးကံၢ်သကိး၀ဲအစုန့ၣ်လီၤ.

၆.လါခူးကံၢ်စုတနံၣ်တဘျီကံၢ်၀ဲလၢလုၣ်ဖီ၀ါန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲပှၤကညီအလုၢ်အလၢ်ထူသနူန့ၣ်လီၤ.

၇.ပှၤကညီလၢညါဟံၣ်တဖျၢၣ်ဂ့ၤတဖျၢၣ်ဂ့ၤ ပှၤမ့ၢ်သံတဂၤဂ့ၤတဂၤဂ့ၤတုၤအပှဲၤထီၣ်တနွံ၀ံၤန့ၣ်ကံၢ်ဖှၣ်န့ၢ်
၀ဲအကလၤဒီးပျုၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲတၢ်ကံၢ်စုနွံကလုာ်တကလုာ်န့ၣ်လီၤ.

ဟံးန့ၢ်အီၤလၢ “ပှၤကညီအလုၢ်ဖိထါဖိဒီးတၢ်တဲယုၤတဖၣ်” လံာ်ပူၤ

ကစၢၢ်ခိၣ်လၢအလူၢ်ထီ
ကလိခိၣ်လၢအလူၢ်ထီ
ထိၣ်ခ့ယူၤထိၣ်ခ့လီၤတီၤ
ထိၣ်ကီးယူၤထိၣ်ကီးလီၤတီၤ
တၢ်တလီၤတီၤထိၣ်ကံၣ်ဘီ
ယူၤထီၣ်ဒီးဩဲတဘျီဃီ

တၢ်လၢထိၣ်ကီးဒီးထိၣ်ခ့န့ၣ်ပှၤသးပှၢ်လၢညါဒိလီၤ၀ဲလၢအမ့ၢ်ပှၤကလုာ်ဒိၣ်ဒ်အမ့ၢ်ကိၤလၤ၀ါ,တလၢၤပယီၤ,
ပှၤထံဒိၣ်ကီၢ်ဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ထိၣ်ခ့ထိၣ်ကီးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ပှၤကညီစှီၤတကလုာ်န့ၣ်ဒိလီၤ
၀ဲလၢအမ့ၢ်ထိၣ်ကံၣ်ဘီန့ၣ်လီၤ. ကညီစှီၤတကလုာ်အံၤအိၣ်မုာ်၀ဲလၢကစၢၢ်ခံကလိကျါ,သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်
ဘုဖိဟုဖိလၢကစၢၢ်ဒိၣ်ကလိဒိၣ်အကျါန့ၣ်လီၤ. ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်တၢ်အလီၢ်တတီၤတီၤန့ၣ်ဖဲးအီၣ်သံၣ်ဖဲး
အီၣ်ခုး, ဒီးတုၤအမၤအီၣ်၀ဲယံာ်ထီၣ်တဘျီသုးကဒီးအလီၢ်ဆူညါတတီၤဘၣ်တတီၤန့ၣ်လီၤ. 


လူၤအီၣ်၀ဲဒူလာ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢကစၢၢ်ကလိအကျါဒ်န့ၣ်ဒီးလီၤဂာ်စ့ၢ်ကီးဒီးထိၣ်ကံၣ်ဘီလၢအလူၤဃုအီၣ်သ့ၣ်သူ၀ၣ်သၣ်, ချၢၣ်သူချၢၣ်သၣ်အဃိကညီစှီၤအံၤပှၤသးပှၢ်လၢပျၢၤဒိလီၤ၀ဲလၢထိၣ်ကံၣ်ဘီန့ၣ်လီၤ.

တၢ်လၢစှီၤအခီပညီန့ၣ်တၢ်စံး၀ဲလၢဖဲအ၀ဲသ့ၣ်လူၤအီၣ်ဒူလာ်အခါအဟံၣ်ဒူၣ်အိၣ်၀ဲလၢန့ၣ်စှၤကိာ်ဒူၣ်,လၢအံၤ
စှၤကိာ်ဒူၣ်, လၢန့ၣ်တစှီၤလၢအံၤတစှီၤအဃိကိး၀ဲဒၣ်လၢကညီစှီၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးဖဲအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဆိးလၢကစၢၢ်
ကျါကလိကျါ, လၢပှၢ်မုၢ်ကနၢအခါန့ၣ်အလုၢ်အလၢ်မ့ၢ်၀ဲတၢ်အီၣ်ဃဲၤအီၣ်ဘှးဒီးတုၤမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆိးက့ဆါ
ဘှီအခါန့ၣ်အကသံၣ်ကသီမ့ၢ်၀ဲသ့ၣ်တံၢ်၀ၣ်တံၢ်, သ့ၣ်ဂံၢ်၀ၣ်စဲသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးချီန့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဆီသုးခိၣ်ကးဒီးဆီ
ဖါခိၣ်သံၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တုၤလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးန့ၣ်စုၣ်အီ၀ဲနိဘ့ၣ်, နါပၢၢ်စီၤအဘ့ၣ်ဒီးဖဲအလိၤမ့ၢ်ကိၢ်
ထီၣ်တဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ်ဒုးအီ၀ဲလၢတၢ်အသဒံသၢမံၤလၢအမ့ၢ်ဟီၣ်ခိၣ်သဒံ, မ့ၣ်အူသဒံဒီးပီၣ်လဲၣ်သဒံ၀ံၤ
ဒီးဘျါက့ၤ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်အသဒံသၢမံၤစံးတၢ်န့ၢ်မ့ၢ်၀ဲ-ဟီၣ်ခိၣ်သဒံန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲတယီတံၢ်, မ့ၣ်အူသဒံန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲတပှ့ၤမူၣ်ဒီးပီၣ်လဲၣ်သဒံ
မ့ၢ်၀ဲအံသၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်မ့ၢ်ဖုးမ့ၢ်ပျီၢ်လၢသံမိၢ်ပီၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,သ့ၣ်ဒ့လီၤတဲာ်မ့ၢ်ဂ့ၤဒီးမ့ၢ်ဖုးဒီးတၢ်အဂၤတခါခါန့ၣ်
ကွဲန့ၢ်က့ၤ၀ဲအကလၤ, ကံၢ်န့ၢ်က့ၤ၀ဲအစုဒီးဘျးတယီးလီၤ၀ဲဒီးနီၣ်က့တဘိဒီးထံဖှံၣ်တကွီၤန့ၣ်လီၤ. ထံဖှံၣ်န့ၣ်တယီၢ်လီၤ၀ဲလၢနီၣ်က့အလိၤဒီးကွဲန့ၢ်၀ဲအကလၤဒီးကိး၀ဲလၢကွဲတယီၢ်လီၤက့ၤ၀ဲအကလၤန့ၣ်
လီၤ. ပှၤလၢပျၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဃုအီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢထုလၢဃ့,ဆဲအီၣ်၀ၣ်ခီဒီးမ့ၢ်န့ၢ်အီၣ်တၢ်ဖိလံၤဖိဃၢ်
လၢအဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်နီၤအီၣ်လိာ်အသးပှဲၤသိးသိးလီၤ.တၢ်ဆၢကတီၢ်ဖဲန့ၣ်အခါတၢ်မူးတၢ်ရၢ်တအိၣ်ဘၣ်, တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးအလီၢ်တဂၢၢ်တကျၢၤဘၣ်. ခံနံၣ်သၢနံၣ်လဲၤအိၣ်လၢန့ၣ်တပူၤလၢအံၤတပူၤဒ်သိးဒီးထိၣ်
ကံၣ်လၢအလဲၤဃုအီၣ်သ့ၣ်သၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. သူၣ်က့သးပှၢ်မၤ၀ဲလၢထါမၤလိာ်တဖၣ်ဒ်အံၤ,

လဲၤပ၀ဲတဒူၣ်မိၢ်ဖိ
ဒ်ပအူးလဲၤလၢသ့ၣ်လိၤ
ပှၤဂၤမ့ၢ်မၤရိၢ်မၤရ့
မၤရိၢ်ရ့နဲဒၣ်တဂ့ၤ

အခီပညီန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ, သုမ့ၢ်လဲၤအိၣ်လဲၤဆိးတပူၤလၢ်လၢ်န့ၣ်သုကဘၣ်အိၣ်ဆိးတပူၤဃီဒ်သိးသိး, တဘၣ်အိၣ်
လီၤမုၢ်လီၤဖးလိာ်သုသးတဂ့ၤ, ဒီးပှၤဂၤမ့ၢ်တဲဆါသုဒ်အံၤဒ်နုၤသနာ်က့တဘၣ်စံးအၢစံးသီကဒါက့ၤပှၤ, တဲအၢတဲသီကဒါက့ၤပှၤတဂ့ၤ, အိၣ်လၢတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတၢ်ဃူတၢ်ဖိးအပူၤကိးဂၤဒဲးတက့ၢ်.

ဟံးန့ၢ်အီၤလၢ “ပှၤကညီအလုၢ်ဖိထါဖိဒီးတၢ်တဲယုၤတဖၣ်” လံာ်ပူၤ