​ဖံ​ဖံ​အဲ​မၣ်

ဒိးတကါဖိတဒုစးထီၣ်မၤလိ၀ဲဒၣ်သီတူၢ်သီသီန့ၣ်လီၤ.အ၀ဲဂဲၤ၀ဲကိးနံၤဒဲးဒီးအိၣ်တနံၤအဂဲၤသီတူၢ်ဒီးအသံ
​ကွၢ်အစီဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. စီစီ ဧၢ, ယဂဲၤသီတူၢ်ဖၠ ဲးလံမ့ ၢ်ဧါ. အစီစံးဆၢအီၤ,နြကၢးလဲၤဂဲၤလၢကွဲၤလ့ လိၤသ
​န့န့ၣ်လီၤ.ဒိးတကါဖိအံၤနံၤလၢတၢ်သးဖှံ ဒီးတဲ၀ဲ, မ့ ၢ်ဧီ ၢ်အခီပညီနထံၣ်လၢယဂဲၤသီတူၢ်ဖၠဲးလံန့ၣ်မ့ၢ် ဧါ.တမ့ၢ်ဘၣ်, ယဆိမိၣ်နဂဲၤတကျၢနီတစဲးဘၣ်, ဘၣ်ဆၣ်နမ့ ၢ်ဂဲၤလၢကွဲၤလ့လိၤန့ၣ်ယပံးကွံာ်ကွဲၤလ့လိၤ
သ့န့ၣ်လီၤ

ဘူးတၢ်စူၤလီၤသီသီလံ.တဟါတခီၣ်စံာ်ဖးလဲၢ်စကီၤမုၣ်နီၢ်ထူအိၣ်လၢမံဒၢးပူၤခံဂၤဧိၤဒီးအဖိခွါစီၤက့ၣ်လီၤ.
စကီၤမုၣ်ကွၢ်ထွဲမၤစၢၤအဖိခွါချံးကူချံးကၤ၀ံၤဒၢနုာ်၀ဲလၢတလါပူၤလီၤ.မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လၢဂီၤထၢၣ်သၢဖိခွါအံၤက
လဲၤဆူ၀့ၢ်လၢၢ်ဟ့(တးခ်)လဲၤမၤလိတၢ်လၢပဒိၣ်တီၤထီကၠိလီၤ.စကီၤအနီၢ်ကစၢ်ကလဲၤဆှၢလီၤအဖိခွါလီၤ.
ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်လၢပဒိၣ်မၤလိာ်ဃုာ်အီၤလၢကလဲၤဟံးန့ၢ်က့ၤခိၣ်ဖးတဖၣ်လီၤ.လါယူၤ၁သီနံၤန့ၣ်စီၤပၤ
ဖိခွါ၀ဲၢ်ကိလၢ၀့ၢ်ဘီကိာ်တခီကဟဲမၤမူးမၤပွဲနီၤလီၤခိၣ်ဖးလၢပဒိၣ်တၢ်ခ့တၢ်ပှၤလၢကီၢ်လၢၢ်ဟ့(တးခ်)တၢ်ပၢ
တခီလၢတၢ်ဃုထၢတ့ၢ်လံအီၤလၢတနံၣ်န့ၣ်အဂီၢ်လၢကန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးတၢ်မၤလၤကပီၤတဖၣ်လီၤ.ဒီးစကီၤစီၤ
၀ါပၣ်ဃုာ်၀ဲလၢအကျါဒီးလွာ်ဟဲတုၤအိၣ်အီၤလၢအါဖၢ(ကီၢ်ဆၣ်)အ၀ဲၤဒၢးလၢကဘၣ်လဲၤလီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ. 

“ဖိခွါဧၢ”,မိၢ်အဲၣ်ဒိးမၤလိာ်ထွဲနခ့တမံၤလီၤ.သးပ့ၤနီၣ်လၢနမ့ၢ်ပှၤကညီတဂၤတဂ့ၤဧီၢ်.နဖိၣ်သၣ်ခွါထီၣ်လံ.ဒီး
တယံာ်ဘၣ်နကဖိၣ်သၣ်ခွါလ့ၤတုၤလ့ၤတီၤလီၤ.ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပူၤအံၤတၢ်လ့တၢ်ပစီလၢအဘၣ်ပှၤပိာ်ခွါတဖၣ်
မ့ၢ်ဒၣ်ပိာ်မုၣ်လီၤ.နဖါတံၢ်စီၤကၢတဂၤလၢအမ့ၢ်ဒၣ်ယ၀ဲၢ်ဒၣ်ယဲန့ၣ်ဖိၣ်သၣ်ခွါထီၣ်သီသီလဲၤမၤသ့ၣ်ပှၢ်အတၢ်မၤ,
ဟံးန့ၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်မုၣ်တဂၤ,တကနၣ်က့ၤအပှၤကလုာ်,တဟဲက့ၤလၢၤဆူစံာ်ဖးလဲၢ်နီတစုလၢၤဘၣ်.ပှၤစံာ်ဖး
လဲၢ်ဖိပိာ်ခွါလၢတၢ်တမံၤဃီအံၤမၤအသးအိၣ်ဒံး၀ဲအါမးလီၤ.ပှၤခဲလၢာ်တဖၣ်အံၤစံးလီၤက့ၤဒၣ်အသးလၢပှၤ
ကၠီၣ်တဲၣ်ဖိ,တကနၣ်က့ၤအပှၤကလုာ်လၢၤဘၣ်.နသါအၢၣ်လီၤမိၢ်လၢနကဟးဆှဲးတၢ်လီၤကမၣ်တဖၣ်အံၤ
တဘီဧါ.”မိဧၢ,ယမ့ၢ်နဖိခွါလီၤ.ယအၢၣ်လီၤနၤလၢယကဟံးန့ၢ်ကလုာ်မုၣ်အဂၤလၢယမါဘၣ်.”

နီၢ်ထူသးခုမးလၢအဖိခွါသဒါအၢၣ်လီၤအတၢ်ဃ့ကညးန့ၣ်လီၤ.မိၢ်အတၢ်အဲၣ်န့ၣ်ဂဲၤဆူၣ်မးလၢဖိခွါအိၣ်တ
ဂၤဃီအံၤအဖီခိၣ်ဒီးဖဲအတၢ်ကပီၤအိၣ်၀ဲန့ၣ်အဲၣ်ဒိးဆှၢဖိအံၤန့ၣ်လီၤ.ဖိမုၣ်အဒိၣ်ခံဂၤထီၣ်ပှၢ်လီၤဖးလံ. မၤ
န့ၢ်၀ၤလၢပှၤကညီဖဲစံာ်ဖးလဲၢ်အပူၤ,ပှၤမၤကစုအီၣ်ကစု, ပှၤသကဲာ်ပ၀းဂ့ၤခံဂၤလိာ်ဒီးတဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢ
အဂီၢ်အါကဲၣ်ဆိးဘၣ်. မ့မ့ၢ်ဖိသဒါစီၤက့ၣ်တဂၤ, မိၢ်အံၤသ့ၣ်ညါအတၢ်အခိၣ်ကိၤ,မ့ၢ်ပှၤတဂၤလၢတုၤလၢ
အသးလီမၤတၢ်တမံၤမံၤဒီးမတၤမးြတီအီၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်လီၤ. ဒီးမိၢ်အံၤအတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်
တမံၤလၢဖိခွါအံၤအဂီၢ်မ့ၢ်ဒၣ်လၢအ၀ဲကန့ၢ်ဖိန့ၢ်မါဒီးကလုာ်ဂၤဒီးလီၤမၢ်ကွံာ်၀ဲလၢနီၢ်ခိအတၢ်လီၤမၢ်
အံၤန့ၣ်လီၤ.

စကီၤမုၣ်ဘုးထီၣ်တၢ်လၢအဆ့ကၤထၢၣ်ဖိတဖျၢၣ်အပူၤ, ထုးထီၣ်ပသံးလၢၢ်လါတဘိ,ဖီၣ်ဃီၤဖိခွါအစုစ့ၣ်,
ဒီးဖျီၣ်န့ၢ်အီၤလၢအစုဒဲးလိၤလီၤ.စီၤက့ၣ်ဧၢ, ပသံးအံၤမ့ၢ်နဖံယမိၢ်အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲအတၢ်ဟ့ၣ်သါယၤတၢ်
အကျါတမံၤလီၤ.နဖံဟ့ၣ်ယၤပသံးအံၤအခါ, မၤလိာ်ယၤဒီးပဒီပုၢ်၀ဲခဲလၢာ်လၢတၢ်တမံၤဃီလၢယမၤ
လိာ်နၤခဲအံၤလၢတၢ်ဟံးဃာ်ပပှၤကလုာ်အတၢ်ကဆှီဒီးထီၣ်ဖိန့ၢ်မါန့ၢ်၀ၤက့ၤဒီးပပှၤကလုာ်ဒၣ်၀ဲန့ၣ်
လီၤ”

တုၤစီၤက့ၣ်ကွၢ်လီၤက့ၤပသံးလၢအစုဒဲးလိၤဒီးနၢ်ဟူဘၣ်အမိၢ်အတၢ်ကတီၤတဖၣ်အံၤအသးဂဲၤထီၣ်မး
လုာ်လုာ်လၢအတဲက့ၤ၀ဲအဂ့ၢ်တဘၣ်တပှိၤလၢၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်အဲၣ်အပှၤကလုာ်အသးအံၤဟဲဂဲၤထိၣ်
သဲန့ၣ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်. ဒီးကနၣ်၀ဲလၢဟံးဃာ်အတၢ်အၢၣ်လီၤအမိၢ်အံၤကန့ၢ်ညီကဒၣ်လီၤ. တထံၣ်စိ
တၢ်ကီဖးဒိၣ်အိၣ်ခိးပာ်စၢၤအခိၣ်ဘၣ်. တထံၣ်စိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဖး ဒိၣ်လၢအသးပူၤလၢအကဘၣ် ဒုး ဒံး၀ဲန့ၣ်ဘၣ်.

အိၣ် ဒ်အံၤအခါစီၤလါအကလုၢ်သီၣ်ထီၣ်၀ဲလၢဟံၣ်ဖိလာ်တခီ,ဟ့စီၤက့ၣ်-စီၤက့ၣ်” “ဘၣ်မနုၤလဲၣ်နၤစီၤလါ”
“ခွဲးလီၤမ့ၤလၢဟံၣ်၀ံၤလံနၤဧၢ,ဖါတံၢ်စီၤဘျဲၣ်ဟဲတုၤကီးလံ့ပှၤခိးနၤနၤဧၢ”
စကီၤမုၣ်စံးဘၣ်စီၤက့ၣ်,“ဖိသဒါဧၢ,လဲၤတခီ,မိၢ်ကကွၢ်မၤ၀ံၤက့ၤနတလါ”
စီၤက့ၣ်လဲၤဃ့ၢ်လီၤဆူဟံၣ်ဖီလာ်,ဖိးထီၣ်အသိၣ်ခွါဖိစီၤလါအကိာ်,ညိၣ်ကလံၤကွ့ကွ့ကွ့ကွ့ဒီးလဲၤဆူစီၤ
လါအဟံၣ်လီၤ.လဲၤတုၤ,သ့စု၀ံၤ၀ၣ်လီၤဆ့ၣ်နီၤလၢမ့ၤပျဲၢ်စီၢ်သရ့ၤဒီးစးထီၣ်အီၣ်မ့ၤလီၤ.

စီၤလါလဲၤဒီးတ့ၤခီၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ပုညီၢ်(တၢ်ဖိညီၤ)တဒုဒီးဆီမံၤဖါကီၢ်တဘ့ၣ်လီၤ.ဆီမံၤတခီဖီပဲာ်ပီာ်၀ဲလၢ
ဂ့ၢ်ပျိၢ်,မ့မ့ၢ်တၢ်ပုညီ(ဖိညီၤ)တခီဖီ၀ဲလၢသိလၢချါ,တၢ်နၢမူနၢဆှီတဖၣ်တခီလီၤ.ထိးအီၣ်တၢ်ဖိသွံဒီးညၣ်အုၣ်
၀့ၤထံကျဲၣ်ကျီခုာ်လၢမိၢ်ဂံာ်ဘၢၣ်ကမူၣ်(ကၣ်လံၣ်ဖိသၣ်)န့ၣ်လီၤ.အီၣ်မ့ၤသကိးသၢဂၤဘဲမးဆူးစုလ့ၣ်ခိၣ်မး
၀ဲလီၤ.သိၣ်ဖိခံဂၤအံၤကဘၣ်လီၤဖးလိာ်သးလီၤ.ဒီးမ့ၢ်တၢ်လီၤဖးအတၢ်အီၣ် သကိးတဘျီန့ၣ်လီၤ.စီၤလါ
ကွၢ်ဃီၤစီၤက့ၣ်အစုစ့ၣ်တခီဒီးထံၣ်အတၢ်သိးပသံးလၢၢ်လါတဘိလၢတသိးညီနုၢ်၀ဲဘၣ်န့ၣ်ဒီးကိးဩီထီၣ်
၀ဲ,ဟ့းနၤ,စီၤက့ၣ်,နကလဲၤလီၤမၤလိတၢ်လၢ၀့ၢ်ကၠိတဘီနမၤလီၤဆီနသး,နလီၤဂာ်မးထဲသ့ၣ်ခိၣ်တဂၤတ
ခီနဲာ်.

“ဟ့းနၤ,ပသံးအ၀ဲအံၤမ့ၢ်ခွါဖံအတၢ်ဟ့ၣ်သါခွါမိၢ်နၤဧၢ,ဒီးခွါမိၢ်ဒုးသီးထီၣ်ဒၣ်ခွါဖဲနလဲၤကိးန့ၢ်ယၤန့ၣ်လီၤ”
စီၤဘျဲၣ်တခီကွၢ်ဃီၤအဖိဒိၣ်အပသံး,သ့ၣ်နိၣ်က့ၤ၀ဲတဘျီဃီလၢအမိၢ်(စီၤက့ၣ်အဖံ)အတၢ်ဟ့ၣ်လီၤပသံးအခါ
မၢအဖိတဖၣ်အၢလီၤကျီာ်လီၤအီၤလၢအသုတထီၣ်ဖိန့ၢ်၀ၤန့ၢ်မါလထကလုာ်ဂၤတဂ့ၤန့ၣ်လီၤ.သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်
က့ၤစ့ၢ်ကီးအ၀ဲၢ်စီၤကၢအတၣ်လီၤမၢ်ကွံာ်လၢအတၢ်ဟံးန့ၢ်အမါဒီးကၠီၣ်တဲၣ်မုၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံဒီးအသးလီၤသ
ကံးမး ဒီးအိၣ်ဘှီၣ်ကလာ်၀ဲလီၤ.

အီၣ်မ့ၤအီထံ၀ံၤဒီးက့ၤအိၣ်သကိးအိၣ်ပဟၢက့ၤလၢဟံၣ်ဘျီၣ်ပူၤ,ဆ့ၣ်နီၤအီလာ်ဖးထံခၣ်ဒီးနီၣ်၀့လီၤ.လၢဂီၤ
ပၤလိၤတခီ,လါဖံးဖါတံၢ်အနၢၤဘၣ်တၢ်ပျၤထီအီၤတမီးကဒီးလီၤ.ပှၤအံၤသံလံ,သနာ်က့နကွၢ်အနၢၤတခီ
လီၤကဟုကညီၢ်မး၀ဲလီၤ.

စီၤလါစီၤက့ၣ်ဒီးသးပှၢ်စီၤဘျဲၣ်တဖၣ်ကွၢ်၀ဲလါဖံးတဒုးအံၤအနၢၤဒီးကတိၤဒၣ်ထဲတၢ်ဆဲးတၢ်ခးအဂ့ၢ်လီၤ.စီၤ
ဘျဲၣ်မ့ၢ်ပှၤလၢအခးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိဖျဲၣ်မးတဂၤဒီးအ၀ဲလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်လီၤပျံၤအလီၢ်အါမံၤလီၤ.တမ့ၢ်ပှၤကတိၤ
တၢ်အါ,ကတိၤကလွၤတၢ်တဂၤဘၣ်,ဖိသၣ်ခံဂၤအံၤကနၣ်အတၢ်တဲပၠးအီၤအလဲၤခးက
ဆီ,တၤဒိၣ်,တၤသူ,ဘီၣ်သိၣ်တဖၣ် ဒီးအကိာ်ပူၤအီမးတဘီလီၤ.

စီၤဘျဲၣ်စံး,အၢၣ်,စီၤက့ၣ်ဧၢ,နကၠိပျၢ်လၢနံၣ်ဖးဖီခဲကၢးဟဲက့ၤဟး,ဖဲန့ၣ်ထံလီၤစှၤကွံာ်လံ.ဒီးပထိၣ်ထွံလီၤသ့ၣ်
တသ့လၢၤဘၣ်.ဖါတံၢ်ကဃ့န့ၢ်အခွဲးလၢနပၢ်စကီၤဒီးလဲၤခးယုၤသုတၢ်လၢကစၢၢ်ဆီဖါလ့ခိၣ်.ဖိသၣ်ပိာ်ခွါခံဂၤ
သးခုမးလီၤ. မုၢ်ယိာ်ထီၣ်လံသိၣ်ဖိခံဂၤစးထီၣ်တကီထိၣ်ၱဟဲၤ-

ဟဲၤ”လံ.ဖါတံၢ်စီၤဘျဲၣ်စံး,ကဲၢ်,ထ့ၣ်ဖိသ့ၣ်ဧၢ,ပကမံဘၣ်လံဧါသၢၣ်”၀ံၤဒီးက့ၤဆူဟံၣ်လီၤ.စီၤလါတခီလဲၤပိာ်
စီၤက့ၣ်အခံလဲၤမံသကိးအီၤလၢခံကတၢၢ်တနၤအံၤလီၤ.

ဆီဖါအိၣ်အိထီၣ်ခံဘျီတဘျီဒီးစံာ်ဖးလဲၢ်သ၀ီပူၤပိာ်မုၣ်ခဲလၢာ်ပၢၢ်ထီၣ်ဆုဘု,ဖီမ့ၤဖီထံတၢ်သီၣ်မး,ြကူၤထး”
ဒီသ၀ီညါလီၤ.စီၤက့ၣ်အမိၢ်ဂဲၤထၢၣ်,ဒိထီၣ်ထံချီ,ဟၢထီၣ်ပအံ,ဖီထီၣ်ကသူ,ဘိၣ်ထီၣ်ပအံဒီးကသူလထဖိ၀ၤ
ကလဲၤစိာ်အီၣ်လၢကျဲအဂီၢ်လီၤ.ကျဲပာ်စၢၤလာ်ဖးထံဆၢဘဲဘဲရှီရှီ၀ံၤဆီဖါအိၣ်အိထီၣ်သၢဘျီတဘျီထိၣ်ဂဲၤ
ထိၣ်ဖိ၀ၤခံဂၤလၢကဘၣ်လဲၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်လၢစီၤက့ၣ်ကလဲၤလီၤကၠိအဃိ,ပှၤဂီၤကၢ်ထီၣ်ကဆီဖါသၢဒုလၢာ်လီၤ.ကဆီတဖၣ်ဟဲတုၤလၢဟံၣ်မဲာ်ညါ
အကနိးတဖၣ်သီၣ်ြက့ၣ်ြကိၣ်မး,ထွံၣ်မီၤမးတၢ်ပိၢ်တထူၣ်တဘီလီၤ.စီၤက့ၣ်ဒီဖိပၢ်,စီၤဘျဲၣ်ဒီးပှၤကွၢ်ကဆီဖိ
သၢဂၤ,ပျၢ်မဲာ်ပျၢ်နါ,အီၣ်ဂီၤမ့ၤ၀ံၤဒီးစၢထီၣ်တီၣ်ထီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢကဆီစုာ်ပူၤလီၤ.စီၤက့ၣ်အမိၢ်ထုးသဒၢ
အီၤဆူဖၣ်ကပူၤဖီၣ်ဃီၤပသံးလၢၢ်လါလၢစီၤက့ၣ်အစုလိၤဒီးစံး,ဖိခွါဧၢ,မိၢ်နာ်န့ၢ်နၤလီၤ.၀ံၤဖိးနၢမူအီၤလၢ
တၢ်သးသယုၢ်အမဲာ်ထံမဲာ်နိပူၤလီၤ.စီၤက့ၣ်အမဲာ်ထံသါကလီၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဆၣ်မဲာ်ဆှးလၢပှၤကထံၣ်လၢ
အဟီၣ်,နၢမူဆၢအမိၢ်ပစူၢ်ပတ့ၤ၀ံၤဟးထီၣ်ဆူခိဒီး ဒိးထီၣ်ကဆီလီၤ.

ကဆီဖါဂဲၤဆၢထၢၣ်လၢအအီလီၤအလီၢ်,စီၤက့ၣ်ဟံးစုကွၢ်မဲာ်စီၤလါစီၤလါဧၢ,လဲၤလံနၤဧၢ.” စီၤလါတခီလၢ
တၢ်သးကတံာ်မးလၢဘၣ်လီၤဖးဒီးစီၤက့ၣ်အဃိစံးဆၢအီၤကလုၢ်သီၣ်သီၣ်တသီၣ်သီၣ်လဲၤမုာ်မုာ်လီၤနၤဧၢ.”
၀ံၤက့ၤဃ့ၢ်က့ၤဆူအဟံၣ် ဒၣ်၀ဲလီၤ.

မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်ဒီးလဲၤတုၤလၢၢ်ဟ့အသရ့ၤဖဲညီနုၢ်ပှၤပာ်တီၢ်ကဆီအလီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဖဲန့ၣ်ဘီၣ်လီၤကသူဘီၣ်ပအံ
ဘိၣ်တဖၣ်၀ံၤအီၣ်ကဒီးတၢ်အီၣ်လီၤ.စကီၤစီၤ၀ါမၤလိာ်ပှၤကွၢ်ကဆီသၢဂၤလၢကကွၢ်ကဆီဂ့ၤဂ့ၤ,ဟ့ၣ်တီၢ်၀ဲ
ကျိၣ်စ့လထကအီၣ်တၢ်ဒီးကဆီကအီၣ်တၢ်အဂီၢ်၀ံၤ,လဲၤနုာ်လီၤဆူ၀့ၢ်ပူၤလီၤ.

လဲၤတုၤဃီၤလၢြဖၣ်သူ၀ါအနီပူၤ,လဲၤနုာ်လီၤဆူနီဒၢးပူၤဖဲြဖၣ်(ကစၢ်)အံၤညီနုၢ်အီၣ်တၢ်လၢဂီၤအလီၢ်န့ူၣ်လီၤ
.ြဖၣ်ထံၣ်ဃီၤဖိဒိၣ်လၢအအဲၣ်လီၤဆီ၀ဲတဂၤအံၤတဘီဂဲၤထၢၣ်မးတြကူၤကြကၤလဲၤဖိးဟုဖိးဃာ်မးအီၤလီၤ.
ဟံးစုကွၢ်မဲာ်အယီာ်ဖး၀ံၤက့ၤကိးကသွံစီၤက့ၣ်ဆးမံဒၢးပူၤတခီဒီးသံကွၢ်အီၤ,ယနၢ်ဟူနစိာ်နပၢ်အကျိကဆီ
လဲၤခးလါဖံးဖါတံၢ်တဒုနပၢ်တီၢ်နၤနမိၣ်ဘၣ်စံၢ်ထိးက့ၤနၤမ့ၢ်ဧါ.”မ့ၢ်ဖါတံၢ်ဧၢ”

“နပၢ်အံၤဘီၣ်,နပၢ်အံၤဘီၣ်,အတွးတအိၣ်ဘၣ်ထ့ၣ်ဧၢ,နသးမ့ၢ်ပှဲၤထီၣ်တဆံဃုနံၣ်ခဲကိာ်ဖါတံၢ်ကပှ့ၤန့ၢ်နၤကျိ
ကဆီဖဲနသးလီတဆိဆိဒီးဟ့ၣ်နၤ,နကပှဲၤထီၣ်တဆံဃုနံၣ်လိၣ်ဆံးအါလဲၣ်ထ့ၣ်.”
“လိၣ်တ့ၢ်ခံလါဘျဲၣ်လီၤဖါတံၢ်ဧၢ.”

တယံာ်လၢၤမးလဲၣ်.ကၠိတချုးပျၢ်နံၣ်ဖးဖီအံၤနကန့ၢ်ဘၣ်ဃါမနၤလီၤ.ဖါတံၢ်ကထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ဃုာ်နၤလဲစ့ၣ်တ
ဘ့ၣ်.ဒ်ထံကီၢ်အသဲစးအိၣ်၀ဲအသိးသၢၣ်.ဘၣ်ဆၣ်မီၤနဘၣ်အၢၣ်လီၤလၢကဆီလၢနခးန့ၢ်အဆိကတၢၢ်တဒုအ
မဲန့ၣ်နကဘၣ်ဟ့ၣ်ဖါတံၢ်နီ.

တၢ်ဘျုးဒိၣ်မးလီၤ.ဖါတံၢ်ဧၢ,ကၠိပျၢ်ခဲကိာ်တၢ်ယီၤထီၣ်သီန့ၣ်ယဖါတံၢ်စီၤဘျဲၣ်အၢၣ်လီၤယၤလၢသါကလဲၤခးယုၤ
ယၤတၢ်လၢကစၢၢ်ဆီဖါလ့ခိၣ်လီၤ.ယကကျဲးစၢးမၤန့ၢ်နၤကဆီမဲတစူၣ်နီၢ်ကီၢ်လီၤ.
 
စီၤက့ၣ်ဟဲအိၣ်ဒီးအဖါတံၢ်ြဖၣ်သူ၀ါဖဲလၢၢ်ဟ့(တးခ်)ဒီးတုၤမ့ၢ်ကၠိထီၣ်တဘျီအဖါတံၢ်လဲၤပၢနုာ်န့ၢ်အမံၤဆူကၠိ
လီၤ.ကၠိတဖျၢၣ်အံၤအိၣ်သူၣ်လီၤအသးလၢ၀့ၢ်ချၢ,ဆူမဲၤလၢ်ကၢ်တခီ,ဒီးအိၣ်လၢကရၢၢ်ဖးလဲၢ်၁၀အ့ကၢၣ်ဘျဲၣ်
အပူၤလီၤ.အဖီလာ်ဘၣ်တၢ်ဘှီအီၤလၢအူးခဲအီကတဲး, ဒီးအဖီခိၣ်တခီလၢသ့ၣ်,တၢ်ဒူၣ်အီၤဒါအီၤဒီး ဒုးအခိၣ်
လၢသ့ၣ်လီၤ.ပှၤမၤလိတၢ်အိၣ်ယဲၢ်ကယၤဘျဲၣ်အါတက့ၢ်ပှၤခူဖိ၀့ၢ်ဖိအဖိအလံၤတဖၣ်,ဒီးပှၤဖိသၣ်ဟဲလၢဒူသ
၀ီတခီအိၣ်ဒၣ်တကယၤဃၣ်ဃၣ်လီၤ.လၢပှၤဟဲလၢခိတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်သုးတၢ်ကျဲၤန့ၢ်အီၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီ,တၢ်
အိၣ်တၢ်ဆိးအလီၢ်တဖၣ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်လီၤ.

ကၠိခိၣ်မ့ၢ်နဲၣ်လွၣ်ခူး,ကၠီၣ်တဲၣ်တလၢၤကးြပါတဂၤလီၤ.ယူၣ်တရၣ်(ကၠီၣ်တဲၣ်)ကီၢ်ပူၤအံၤပှၤကညီပှိၢ်,စှီၤအမဲာ်
ညါ,ပှၤတလၢၤဖိအိၣ်အါဂၤလီၤ.အ၀ဲသ့ၣ်လီၤကၠီၣ်တဲၣ်ခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ်လံ.ဒီးမ့တမ့ၢ်ဘၣ်လၢပှၤသးပှၢ်ခိၣ်၀ါမဲ
ပိာ်တဖၣ်န့ၣ်,ပှၤတဖၣ်အံၤတသ့ၣ်ညါတလၢၤကျိာ်လၢၤဘၣ်.တလၢၤလီၤကၠီၣ်တဲၣ်အိၣ်အါဂၤလၢအထီၣ်ဖိန့ၢ်
မါက့ၤဒီးကၠီၣ်တဲၣ်တဖၣ်လီၤ.ပှၤကးြပါတဖၣ်စံးလီၤသး ဒၣ်လၢအမ့ၢ်ပှၤကၠီၣ်တဲၣ်ဖိလီၤ.

ကၠိအံၤအိၣ်ဒီးတၢ်လိာ်ကွဲထူဘီလီၢ်,ဒီးတၢ်လိာ်ကွဲဟဲလၢကီၢ်မုၢ်နုာ်တခီကိးကလုာ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်
ပှၤယူၣ်တရၣ်ဖိပာ်ကဲတၢ်ထိဒီးတၢ်ကျီနးခံဘ့ၣ်(သဲ) ဒိၣ်န့ၢ်တၢ်ခဲလၢာ်တခီဒံးလီၤ.ယူၣ်တရၣ်(ကၠီၣ်တဲၣ်)တၢ်
ထိအံၤမ့ၢ်ကီၢ်မုၢ်နုာ်တၢ်ထိတ၀ာ်,မုၢ်ထီၣ်တၢ်ထိတ၀ာ်လီၤ.ပှၤထိလၢပျဲၢ်စိၢ်လွံၢ်နၢၣ်(စခွဲယၣ်)ဖီခိၣ်ဒ်လၢမုၢ်နုာ်
အသိး,ပှၤဖျီၣ်စုဖျီၣ်ဒ်လၢမုၢ်နုာ်အသိး,ဒီးတဘျီဃီပှၤထူလၢခီၣ်,တကျာ်လၢခီၣ်လ့ၢ်ခိၣ်သ့စ့ၢ်ကိးလီၤ.ပှၤထိတ
တီၤတတီၤယံာ်သၢမံးနံး,အိၣ်ဘှံးတမံးနံးဖဲအပှၤမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်ဟဲထွါန့ၢ်အီၤလၢတၢ်ကံးညာ်,ဟဲ၀ံၢ်က
သုၣ်အီၤ,စံၢ်အီၤ,ဒုးအီအီၤထံ,သ့သပှဲာ်န့ၢ်အကိာ်ယုၢ်ပူၤဒ်လၢမုၢ်နုာ်အသိးလီၤ.

ပှၤညီနုၢ်ထိအတီၤတဆံ,ဘၣ်ဆၣ်လၢကၠိဖိအဂီၢ်ညီနုၢ်ထိထဲဃုတီၤ,ဃု၀ီလီၤ.ပှၤတဂၤထိအ၀ီမ့ၢ်တကတၢၢ်
လၢအဘၣ်ဒိဆါနးအဃိ,မ့တမ့ၢ်လထကနၣ်ထိတနၢၤတကဲလၢၤဘၣ်ဒီးဘၣ်ခီၣ်ရှူအသးလီၤ.လၢပှၤထိအ
၀ီကတၢၢ်တဖၣ်အဂီၢ်တခီ,ပှၤစံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်အိၣ်၀ဲသၢဂၤလီၤ. 

တၢ်ကျီနးတခီလီၤဆီဒီးမုၢ်နုာ်လီၤ.လၢမုၢ်နုာ်တခီပှၤကျီထဲနးတဘ့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်လၢယူၣ်တရၣ်(ကၠီၣ်တဲၣ်)တခီ
ပှၤကျီနးခံဘ့ၣ်လီၤ.ဒီးဖဲကျီတၢ်အခါပှၤအူန့ၢ်အီၤပံလီၤ.ပှၤတဂၤဂၤမးမ့ၢ်တခီၣ်ရှူအသးဘၣ်ဒီးကျီတုၤအ
လီၤဃံၤတုၤအသံသ့၀ဲဒၣ်လီၤ.တၢ်လိာ်ကွဲအံၤလီၤပျံၤကစီဒီလီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ပှၤလူၤအီၤအါကစီဒီလီၤ.

တၢ်ထိ,တၢ်ကျီနးအံမကဲထိၣ်တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူအကျဲလၢပှၤအါဂၤအဂီၢ်.လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢဘီကီာ်ပူၤတခီ
န့ၣ်လီၤ.ဒီးပှၤလၢအဖၠဲး(အကျီး)တဖၣ်အဘူးအလဲတဘျီဘျီန့ၢ်စ့လၢအကထိစ့ၢ်ကီးလီၤ.မ့မ့ၢ်လၢကၠိပူၤကီၢ်
ပူၤတခီ,ပှၤဟ့ၣ်ခိၣ်ဖးတမ့ၢ်စ့ဘၣ်.မ့ၢ်ထူကဘျၣ်စ့ကဘျၣ် ဒီးတၢ်ဂုၤတၢ်ဂၤတဖၣ်လီၤ.

ပသိၣ်ဖိစီၤက့ၣ်လဲၤနုာ်လီၤကၠိအံၤဒီးလၢတၢ်လိာ်ကွဲအကျါ,အ၀ဲလိာ်ကွဲတၢ်ထိဒီးတၢ်ကျီနးအမုာ်ကတၢၢ်အ
ဆူၣ်ကတၢၢ်လီၤ.လၢအဖါတံၢ်အနီကရၢၢ်ပူၤ,သုးဖိအိၣ်ခိးနီကရၢၢ်ပူၤန့ၣ်ပှၤထိသ့အိၣ်အါဂၤ,ဒီးသုးခိၣ်သၢပျ့
စါကၠဲးအိၣ်တဂၤလၢအသးပှၢ်တစဲးလံဒီးတဘျီမ့ၢ်ယူတရၣ်(ကၠီၣ်တဲၣ်)ဒီဘ့ၣ်အပှၤကျီနးသ့စဲၣ်နီၢ်ကတၢၢ်ခၠဲးပံၣ်
ယၢၣ်လီၢ်လံၤတဂၤလီၤ. မ့တမ့ၢ်မၤလိကျီနးဒီးသ့စဲၣ်နီၢ်ကတၢၢ်ခၠဲပံၣ်ယၢၣ်လီၢ်လံၤတဂၤလီၤ.

ဟါခီစံၣ်လီၤကၠိ၀ံၤ,နကထံၣ်ဘၣ်ဒၣ်စီၤက့ၣ်မၤလိထိတၢ်ဒီးသုးဖိတဂၤဂၤ,မ့တမ့ၢ်မၤလိကျီနးဒီးစါကၠဲးသးပှၢ်
အံၤန့ၣ်လီၤ.ခီၣ်ဆါ,ခီၣ်လီၤဘှံးသးကဲ,ဟ့ၣ်လီၤသးဘျုးလီၤအသးနီၢ်ကီၢ်လၢတၢ်လိာ်ကွဲခံမံၤအံၤအပူၤ,ဒီးမ့ၢ်
လၢအ၀ဲဒိးသိၣ်လိသးမုာ်,တလိာ်သ့သးနါစိၤနါစိၤဘၣ်အဃိ,သ့ထိၣ်၀ဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လီၤ.

မ့မ့ၢ်ဘၣ်ဃးလၢလံာ်တကပၤတခီပသးအုးထံၣ်ဘၣ်လၢပသိၣ်ဖိအသးတဂဲၤအါကဲၣ်ဆိးဘၣ်အဃိလီၤ.မ့ၢ်ပှၤ
ဖိသၣ်တဂၤလၢတိၢ်တၢ်န့ၢ်ချ့ဂ့ၤမးဒီးကကျဲးစၢး၀ဲတုၤအဖျိ၀ဲလၢပှၤခဲလၢာ်အဖီခိၣ်တခီအသးတအိၣ်,အသး
တပၢၢ်ထီၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်.မၤဒၣ်၀ဲဘၣ်ဒးဘၣ်ဒးလၢတၢ်ဖးဖီ,ဖဲပှၤတီၣ်ထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢအလိၤတသ့ယူၢ်ဧိၤန့ၣ်လီၤ.
ဖးမုာ်တၢ်ပရၢပစၢၢ်တဖၣ်,ဒီးမ့မ့ၢ်တၢ်မၤသးလၢထံကီၢ်အပူၤတခီလူၤပိာ်ထွဲမး၀ဲအခံလၢတၢ်သူၣ်ဟူးသးဂဲၤ
အပူၤန့ၣ်လီၤ.လံာ်လၢအမၤလိ၀ဲဘၣ်ဒီးမုာ်ကတၢၢ်တဘ့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဒွးန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဒွးလၢအကီတဖၣ်တၤအီၤတုၤဒၣ်လဲာ်မံတန့ၢ်ဂဲၤတမ့ၢ်ဘၣ်မး၀ဲတဘျီတဘျီတုၤအမၤနၢၤကွံာ်၀ဲ
န့ၣ်လီၤ.ကျဲးစၢးလၢလံာ်အဲကလံးတဘ့ၣ်တဆံးတက့ၢ်စ့ၢ်ကီးမ့ၢ်လထအသးအိၣ်သ့ဖးလံာ်အိၣ်လၢကၠိလံာ်
ဒၢးပူၤ (လဲတရၢ်ရ့ၢ်) တခီန့ၣ်လီၤ.ဖးပှၤဒူပှၤဃိၤတဖၣ်အသးသမူတဖၣ်မုာ်မး,လီၤဆီဒၣ်တၢ်ပူဘၣ်ဃးအဲက
လံးတမျာ်ခိၣ်ရီဘ့ၢ်ဟူးတဂၤအဂ့ၢ်တခီဖး၀ံၤဖးက့ၤ၀ဲလီၤ.

နံၣ်ဖးဖီအတၢ်ဒိးစဲးတခီအ၀ဲဖျိ၀ဲပှၤတဆံခံဂၤတဂၤလထပှၤသၢဆံဂၤအကျါန့ၣ်လီၤ.တကိၢ်တဂီၤတမဲာ်ဆှး
၀ဲဘၣ်.သးမံဒၣ်ကစီဒီလီၤ.အဖါတံၢ်ြဖၣ်သူ၀ါအသးတမံအါအါဘၣ်.ဘၣ်ဆၣ်လူၤဘၣ်အသးဒီးတဒူအလိၤနီ
တပူၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်.

ကၠိကပျၢ်အနွံန့ၣ်အသးပှဲၤထီၣ်၀ဲဒၣ်တဆံဃုနံၣ်လီၤ.အဖါတံၢ်လဲၤယုၤအီၤဆူကျိတၢးဒီးမၢအဃုထၢကျိတဆိ
ဆိဖဲအသးအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.ကွၢ်ကျိတဖၣ်အတၢ်ဂ့ၤဘၣ်ဒၣ်အီၤခဲလၢာ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်လၢအသးကံၢ်ပူၤတခီစံး၀ဲ,
ယပၢ်အကျိ ၄၀၅ တဆိယခးတအဲၣ်မး၀ဲ,ယကဃုထၢကျိအ၀ဲအံၤတကလုာ်လီၤ. ဒီးခုထၢကျိ ၄၀၅ တဆိ,လူၤဃုထၢ၀ဲလၢအတိၢ်သ့ၣ်အိၣ် ဒီးအကမဲာ်ပ၀ံာ်သးတဆိန့ၣ်လီၤ.

အဖါတံၢ်သံကွၢ်အီၤ,စီၤက့ၣ်ဧါ,စီၤက့ၣ်ဧါ,နကျိတဆိအံၤအပ၀ံာ်အိၣ်လၢအတိၢ်လီၤနဲာ်,နတဟံးန့ၢ်လၢအတိၣ်
အိၣ်ဘျ့သလံးတဖၣ်ဘၣ်မနုၤလဲၣ်.

အၣ်လါနၤဖါတံၢ်,ကျိအ၀ဲအံၤမးကျိစုတုၤလီၤခီၣ်တုၤလီၤနဲာ်ဖါတံၢ်ဧၢနကွၢ်ခဲကၢာ်မီၣ်,နသးလီကဆီမဲတစူၣ်
ဘၣ်.နဖိဒိၣ်ကမၤန့ၢ်နၤလၢကျိအံၤသၢၣ်,”

ြဖၣ်သူ၀ါတကတိၤအါတၢ်ဘၣ်,သ့ၣ်ညါ၀ဲဒၣ်အပှၤကလုာ်အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်ဒ်အံၤတကလုာ်ကစီဒီလီၤ.ကျိန့ၣ်
အိၣ်ဒီးအပှိၤ,တပှိၤဒံးလီၤ.ဒီးကျိလၢအပှိၤန့ၣ်(တၢ်စံး၀ဲ)အတိၢ်အပ၀ံာ်ကဘၣ်အိၣ်လီၤ.သးပှၢ်ပှ့ၤန့ၢ်အဖိဒိၣ်
ကျိသၣ်အဖျၢၣ်ခံကယၤ,ထုးထီၣ်စဟ့ၣ်စ့ကၢၣ်၂၀၀၀ံၤ,လဲမကိးစီမက့ၣ်ဆူအါဖၢ(ကီၢ်ဆၣ်)အရူမၢအါဖၢ(ကီၢ်
ဆၣ်)ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်လီၤစီၤက့ၣ်လၢလဲးစ့ၣ်တဘ့ၣ်လီၤ.အါဖၢ(ကီၢ်ဆၣ်)မၤန့ၢ်အီၤချ့သဒံးနဲာ်,ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်အက
စၢ်မၤအီၤန့ၣ်လီၤ.

က့ၤတုၤလၢဟံၣ်,စီၤက့ၣ်လဲၤခး ဒိးသ့ၣ်မၢ်ဟၢၣ်တထံးလထအကျိသီအံၤ,ထံၣ်၀ဲလၢကျိလဲၤတၢ်တီမး ဒီးနံၤ
မးကမူၣ်ကမူၣ်လီၤ.တနၤညါန့ၣ်ပှၤဖါမံဖိးဟုမးအကျိအံၤဒီးမၤ၀ဲဒ်အံၤယံာ်တဘျုးသီန့ၣ်လီၤ.ကၠိတချုးပျၢ်
ခံသီန့ၣ်တၢ်စးထီၣ်ြပၢတၢ်လိာ်ကွဲအါမံၤလီၤ.ပှၤအါကဲၣ်ဆိးအဃိ,ပှၤဘၣ်မၤကွၢ်ဆိဒီးမၤစှၤလီၤကွံာ်ပှၤလၢ
အတြပူးတၢ်တဖၣ်န့ၣ်,ဒ်သိးလၢခံကတၢၢ်အနံၤန့ၣ်ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်,တၢ်ဆၢကတီၢ်သုတလၢာ်ဂီၤ၀ဲအဂီၢ်န့ၣ်
လီၤ.

စီၤက့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤအမံၤလၢတၢ်စံၣ်အကစီၤထီၣ်,တၢ်ထိဒီးတၢ်ကျီနးလီၤ.မၤနၢၤတၢ်မၤကွၢ်အခီၣ်ထံးအတီၤတ
ဖၣ်ညီကဒၣ်လီၤ.အသကိးသုးဖိဒီးစါကၠဲးတဖၣ်မုၢ်လၢ်တၢ်အါမးလၢအဖီခိၣ်လၢကန့ၢ်နီၣ်ဂံၢ်တၢဘၣ်ဃးတၢ်ထိ
ဒီးတၢ်ကျီနးခံမံၤန့ၣ်လီၤ.

ကၠိပျၢ်အံၤတုၤဃီၤလံ.ဒီးလၢမုၢ်ဆါခီတခီတၢ်ြပၢဘၣ်ဃးတၢ်ဃ့ၢ်တၢ်စံၣ်တဖၣ်ဘၣ်တၢ်မၤအီၤလီၤ.ပသိၣ်ဖိစီၤ
က့ၣ်ကူဖျီၣ်ခံဖါသူဖုၣ်ဖိတစူၣ်,လၢပျိၢ်လိိၤလၢဆ့ကၤဖိတူာ်စုဒီးလၢသးနါပှၢ်လိၤစ့ၢ်ကီးထီ၀ဲနီၣ်ဂံၢ်၂၇န့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲမ့ၢ်ပှၤလိာ်ကွဲအဆံးတတီၤလီၤ.

တုၤတၢ်စံၣ်အထီတုၤဃီၤဒီးပှၤကိးသြတီထီၣ်ဒိထီၣ်ဒၢလွဲဖိဒီးအ၀ဲဒီးပှၤအဂၤယဲၢ်ဂၤလဲၤဃီၤ၀ဲလီၤ.ပှၤစးထီၣ်
တီၣ်ထီၣ်လၢ၄ပ့ၣ်၁၀စုမုၢ်ဒီးပှၤခဲလၢာ်စံၣ်တဂၤတဘီဧိၤစွဲးစွဲးလီၤ.တီၣ်ထီၣ်ကးလၢ၅ပ့ၣ်ဒီးဖျိကးခဲလထာ်လီၤ.
တီၣ်ထီၣ်၅ပ့ၣ်၂စုမုၢ်တဘီပှၤစးထိၣ်ဘျးတဂၤခံဂၤလီၤ.ပှၤဘျးတဖၣ်န့ၢ်အခွဲလၢကစံၣ်ကဒီးအသီခံစုလီၤ.မၤ
၀ဲန့ၢ်ထဲတဂၤ,ဒိးအတဂၤဘၣ်ဟးထိၣ်ကွံာ်လီၤ.ပှၤတီၣ်ထိၣ်၅ပ့ၣ်၄စုမုၢ်တဘီပှၤြပၢလိာ်တၢ်ဘၣ်ဟးထိၣ်ကွံာ်ခံ
ဂၤကဒီးအိၣ်တ့ၢ်ထဲသၢဂၤဧိၤလီၤ.တီၣ်ထီၣ်၅ပ့ၣ်၆စုမုၢ်တဘီ,ပှၤစ့ၣ်ဖိဒၣ်ထဲစီၤက့ၣ်တဂၤဧိၤလီၤ.အဂိၤမီၣ်ခံဂၤ
ဘျးသၢဘျီလိာ်ဒိးဘၣ်အိၣ်တ့ၢ်လီၤ.ခဲအံၤဃူစီၤက့ၣ်အခိၣ်လံ.ဒီးပှၤကွၢ်ထွဲတၢ်လိာ်ကွဲအခိၣ်တဖၣ်မၢပှၤတီၣ်
ထီၣ်၅ပ့ၣ်၈စုမုၢ်ဒီးပၢစီၤက့ၣ်စံၣ်လီၤ.အ၀ဲစံၣ်ဘၣ်၀ဲခံဘျီမးဖျိလီၤ.ဒီးပှၤမၢအစံၣ်ဆူညါတန့ၣ်လၢၤဘၣ်.မ့မ့ၢ်ပှၤ
ဆံးအကျါ(ကၠူနံယၢၣ်)အဂီၢ်ပှၤဖိသၣ်၁၆နံၣ်စံၣ်တၢ်တထီၣ်ထီဘူနီတဂၤထဲအံၤနီတစုဘၣ် ဒီးပှၤဒဲစုပှီၢ်ခီၣ် ဒိၣ်မးလီၤ. 

တုၤဃီၤလၢဟါတၢ်ခံးလီၤတဘီ,တၢ်ထိဒီးတၢ်ကျီနးကဘၣ်တၢ်မၤ၀ံၤက့ၤအီၤလီၤ.တၢ်အံၤမ့ၢ်၀ံၤဒီးြဖၣ်သူ၀ါအ
နီၢ်ကစၢ်ဒၣ်၀ဲဘၣ်တၢ်ဃ့ကညးလၢကဟ့ၣ်လီၤခိၣ်ဖးလီၤ.ြဖၣ်သူ၀ါဟဲဒီးအပှၤအိၣ်ခိးသးသမူသုးခိၣ်တဖၣ်ဆှုၣ်
ဆှုၣ်ဘှဲၣ်ဘှဲၣ်မးလီၤ.သ့ၣ်ညါ၀ဲလထအဖိဒိၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထူကဘျၣ်ဖိတဘ့ၣ်လၢအစံၣ်တၢ်ထီၣ်ထီအဃိအသး
မုာ်လီမဆီစ့ၢ်ကီး၀ဲလီၤ.အိၣ်စ့ၢ်ကီး ဒိးတၢ်မုၢ်လၢ်လၢဖိဒိၣ်အံၤကမၤနၢၤတၢ်လၢတၢ်ထိဒီးတၢ်ကျီနးန့ၣ်လီၤ.
ပှၤထိတဖုဘၣ်တဖု၀ံၤဟဲတုၤဃီၤလၢစီၤက့ၣ် ဒီးအဖဲးအတီၤလံ.

ပှၤကိးထီၣ်စီၤက့ၣ်,ဒီးနဲၣ်ဘိခၠံး(မ့ၢ်အါဖၢအဖီခွါ)ဆူပျဲၢ်စီၢ်ခိၣ်,ပှၤဖျီၣ်ထီၣ်န့ၢ်အီၤစုဖျီၣ်ခံဂၤလိာ်၀ံၤက့ၤဆ့ၣ်နီၤ
အိၣ်လၢနၢၣ်တဂၤတနၢၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ဆၢကတီၢ်လီၤ.နဲၣ်ဘိခၠံးအံၤအီၣ်ခိၣ်ဖးအိၣ်သၢနံၣ်လံ.အပၢ်အါဖၢဒီးပှၤ
အါဂၤနာ်လၢတနံၤအံၤကနၢၤပှၤဟဲသီဖိစီၤက့ၣ်တဂၤအံၤညီကဒၣ်လီၤ.ဒၢလွဲသီၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ကစးထီၣ်ထိ
အ၀ီတၢ.ဖိသၣ်လုၣ်ဘီဘိခံဂၤသဖှိဃီၤဆူတၢ်ခၢၣ်သးဟ့ၣ်စုကွၢ်မဲာ်လိာ်သးတရံးတ၀ီ၀ံၤစးထီၣ်လီၤ.

ပှၤသိၣ်လိပာ်စၢၤစီၤက့ၣ်လၢဘိခၠံးအံၤထိတၢ်စုခိၣ်ဆူၣ်မးလၢစုဃွဲတခီဧိၤလီၤ.အစ့ၣ်တခီခးစၢ်စၢ်အဃိပျံၤအ
လီၢ်တအိၣ်ဘၣ်.စီၤက့ၣ်နုာ်လီၤဒီးဘိခၠံးတကျာ်လၢအခိၣ်,အ၀ဲပဒ့ၣ်အီၤသွဲးပျၢ်လီၤစုခိၣ်လၢအစ့ၣ်တခီဘၣ်ဘိ
ခၠံးနါစ့ၤ,သွံၣ်ထီၣ်ပုာ်ယွၤမးလီၤ. ပှၤြတးကလူဒီးဘိခၠံးသးဒိၣ်,မဲာ်ဆှး,မဲာ်ခံးလီၤလၢပှၤအသီဖိတဂၤအံၤက
ဘၣ်မၤမဲာ်ဆှးအီၤလၢအပၢ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်အမဲာ်ညါဒ်အံၤဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.လူၤထိပကံးစီၤက့ၣ်(ဟွံၤ
ဟွံၤ)လၢအစုထွဲတခီ,မ့ၢ်ဘၣ်ဒုစီၤက့ၣ်ကမံမုၣ်ဘၣ်မးသးလီၤ.

ဘၣ်ဆၣ်စီၤက့ၣ်တဖျးမဲာ်ဘၣ်.ပဒ့ၣ်သွဲးသွဲးဒီးဖဲဘိခၠံးထိအီၤဒီးတလံာ်ကွံာ်အခါဒီးအလၢဒၣ်၀ဲမၤသကူးလီၤ
အီၤအခါ,စီၤက့ၣ်တကၢထီၣ်အခၣ်လာ်စိးနါလၢစုစ့ၣ်စုခိၣ်တခီ,တၢ်သီၣ်မးချဲးကနာ်ဖိ,ဘၣ်ဆၣ်ကမျၢၢ်ထံၣ်
လၢဘိခၠံးလီၤဃံၤအီထီလာ်,သးပ့ၤနီၣ်ဘၣ်မးသးလီၤ.စံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်တဂၤစးထီၣ်ဂံၢ်၁ပၢၢ်လၢ၁၀သနာ်က့,ဘိ
ခၠံးဂဲၤထၢၣ်က့ၤတန့ၢ်လၢဘၣ်,စီၤက့ၣ်နၢၤကးလံ.အသိၣ်သုးဖိဒီးစါကၠဲးတဖၣ်စံၣ်ချဲချီြတးလီၤကလူတဘီလီၤ
.ြဖၣ်သူ၀ါတခီဂံာ်မးသဘျုၣ်မၠဲးမၠဲးမဲာ်တကျိၣ်နါတကျိၣ်လၢတၢ်သးခုဒီးတၢ်ကမၢကမၣ်အပူၤလီၤ.

တၢ်ထိခဲလၢာ်၀ံၤလံ,ဒီးတၢ်ဆိကတီၢ်တၢ်ြပၢတခီနၣ်ရံၣ်လၢပှၤကဟးအ့ၣ်ဟးဆံၣ်,လဲၤပှ့ၤအီၣ်ပှ့ၤအီအဂီၢ်လီၤ.
တခီနၣ်ရံၣ်ပူၤကွံာ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်ဟဲက့ၤနုာ်လီၤဆ့ၣ်နီၤက့ၤလၢအလီၢ်စုာ်စုာ်လီၤ.တၢ်ကျီနးကစးထီၣ်၀ဲလီၤ.
မ့ၢ်လၢကၠိဖိအတၢ်ြပၢအဃိပှၤသူနးလၢအကနၣ်လူၤတဖၣ်ဒီးအခိၣ်တစူ၀ဲတဖၣ်လီၤ.သနာ်က့တၢ်အံၤဒၣ်လဲာ်
တပူၤဖျဲး ဒီးတၢ်ဘၣ် ဒိဘၣ်ထံးန့ၣ်ဘၣ်.

ပံသီၣ်ထီၣ်၀ဲလၢပှၤအခီၣ်ထံးတဖုကကျိ၀ဲအဂီၢ်လီၤ.ပှၤကျီတဖုဘၣ်တဖု၀ံၤဟဲတုၤကးလၢစီၤက့ၣ်တီၤလံ.အ၀ဲ
ဘၣ်ကျီဒီးတရူးကးြပါဖိနဲၣ်ယီၣ်စွါလီၤ.

တရူးဖိအံၤလၢအတီၤဒၣ်၀ဲန့ၣ်မ့ၢ်တ့ၢ်လံခၠဲပံၣ်ယဲၣ်လၢမငါတနံၣ်လံ.ထီန့ၢ်စီၤက့ၣ်တစဲးဖိ,ဘၣ်ဆၣ်စီၤက့ၣ်တခီ
အသးနါပှၢ်လဲၢ်န့ၢ်ယီၣ်စွါတစဲးလီၤ.ပှၤခံဂၤအံၤဘၣ်ဒးလိာ်သးဂ့ၤမးလီၤ.ြဖၣ်သူ၀ါကွၢ်တၢ်ဂ့ာ်သဘျုၣ်မးတချုး
လၢၤဘၣ်.စါကၠဲးသိၣ်လိစီၤက့ၣ်တၢ်တမံၤလၢယီၣ်စွါတသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်.တၢ်အံၤမ့ၢ်တၣ်တကၢပ၀ံာ်ဖုးပှၤအစုဒ့
သတူၢ်ကလာ်ဒီးမၤလီၤတဲာ်ကွံာ်နးလီၤ.စုဒ့လၢတၢ်ပ၀ံာ်တကၢဒ်အံၤန့ၣ်ကၢ်ဃၣ်ဃၣ်လီၤ.ဖိသၣ်ခံဂၤကျီစွဲးစွဲး,
တရံးလိာ်အသးယၢ်ခီ,ဒီလိာ်သးယၢ်ခီယၢ်ခီဖဲပံတခီအူမးတၢ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဘၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.

ပှၤခံဂၤလိာ်ကွဲပှၤကွၢ်ဂ့ၤလီၤဆီလီၤ.လီၤဘှံးမးလံကပၢၤဒိၣ်စးထီၣ်ယွၤလံ.အိၣ်အိၣ်စါကၠဲးတကျာ်သီၣ်ထးခိၣ်
တီးကနး,စီၤက့ၣ်ဆှီးဃီၤအနးခီၣ်ထံးလၢစုထွဲတခီဆူယီၣ်စွါအစုစ့ၣ်နးခီၣ်ထံး,တကၢပ၀ံာ်၀ဲသတူၢ်ကလာ်ဒီး
ယီၣ်စွါအနးလၢစုစ့ၣ်တခီကၢ်ကွံာ်ြပီကနာ်ဒီးအတၢ်ကူးလာ်လီၤတဲာ်ကွံာ်ြခါကနာ်လီၤ.ယီၣ်စွါအစုစ့ၣ်အဒ့ဆါ
မး,ဒီးမၤက့ၤတသ့ဘၣ်ယူာ်ထီၣ်စုလၢတၢ်ခီၣ်ရှူသးပနီၣ်န့ၣ်လီၤ.စီၤက့ၣ်နၢၤကးလံ့ြဖၣ်သူ၀ါသါသဖှိထီၣ်ကၤ.
ဟၢၣ်”ကလာ်,လီၤကဆှၣ်က့ၤ၀ဲဒီးဂံာ်က့ၤသဘျုၣ်မၠဲးမၠဲးလၢတၢ်သးခုသးမုာ်အပူၤလီၤ.စါကၠဲးဒီးအဂိၤမီၣ်တဖၣ်
ယိးထီၣ်အပျဲၢ်စီၤက့ၣ်လၢဖံထံခိၣ်ြတးလီၤကလူတဘီလီၤ.

တၢ်ြပၢ၀ံၤခဲလၢာ်ဒီးကၠိခိၣ်ဟဲထိၣ်လၢပျဲၢ်စီၢ်ခိၣ်ဃုာ်ဒီးြဖၣ်သူ၀ါ,၀ံၤကတိၤဒိၣ်က့ၤြဖၣ်သူ၀ါဒီးပှၤြပၢတၢ်လၢအ
ကန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးတဖၣ်စှၤကိာ်၀ံၤ,ကိးထီၣ်ပှၤမၤနၢၤတၢ်တဂၤဘၣ်တဂၤအမံၤလၢကဟဲထီၣ်ဟံးန့ၢ်က့ၤအခိၣ်
ဖးစုာ်စုာ်လီၤ.ပသိၣ်ဖါဖိစီၤက့ၣ်မၤန့ၢ်ထူကဘျၣ်ဖိသၢဘ့ၣ်လီၤ.

တဟါန့ၣ်ကၠိပျၢ်ကွံာ်တလါလီၤ.ကၠိဖိတဖၣ်ဟံးစုကွၢ်မဲာ်လိာ်သး၀ံၤလီၤဖးက့ၤဆူတဂၤအဟံၣ်တဂၤအဟံၣ်
လီၤ.လၢြဖၣ်သူ၀ါအနီပူၤတခီပှၤကတိၤနံနူၢ်တၢ်ဘၣ်ဃးစီၤက့ၣ်အတၢ်မၤနၢၤတဖၣ်တုၤမုၢ်ယိာ်မးမံ၀ဲလီၤ.
မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်တခီစီၤက့ၣ်က့ၤဆူစံာ်ဖးလဲၢ်လီၤ.က့ၤစိာ်ကျိ၄၀၅တဆိဒီးထူကဘျၣ်သၢဘ့ၣ်လီၤ.အဖါတံၢ်မၢပှၤ
လဲၤဆှၢအီၤလၢကဆီလီၤ.

စီၤက့ၣ်က့ၤတုၤဟံၣ်ဒီးအသိၣ်ဖါဖိစီၤလါဟဲသဂၢၢ်အီၤအဆိကတၢၢ်လီၤ.စီၤလါအပၢ်သံသဒၣ်အီၤယံာ်တစဲး
လံဒီးဖျိကၠိဖဲစံာ်ဖးလဲၢ်၀ံၤပာ်တီၢ်ကွံာ်တၢ်မၤလိလံာ်ဒီးမၤက့ၤပှၤကွၢ်ကဆီအတၢ်မၤလၢစကီၤစီၤ၀ါအအိၣ်လီၤ.
စကီၤစီၤ၀ါအတၢ်ဖံးတၢ်မၤဘၣ်ဘျုးဘၣ်ဖှိၣ်,ဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်၀ဲအဃိပှ့ၤန့ၢ်အါထီၣ်ကဆီဖါတံၢ်ခံဒုဒီးကဆီမိၢ်
တဒုလီၤ.ပှၤမၤတၢ်ဖိလီၢ်လံၤတဖၣ်န့ၢ်ဘၣ်ဘူးန့ၢ်လဲတလါလွံၢ်ဆံထ့းကၢၣ်,မ့မ့ၢ်အသီတခီတ၈ၤတလါသၢဆံ
လီၤ.စီၤလါမၤတၢ်ဒီးကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤတၢ်အမိၢ်မုၣ်ကမဲအဂီၢ်တဒိးကွဲဘၣ်.

စီၤလါထံၣ်ဃီၤစီၤက့ၣ်တဘီ,ပာ်လီၤကွံာ်ပျံၤလၢအပှိၤ၀ဲ,ဃ့ၢ်သဖှိဃီၤဒီးဖိးဟုမးအသကိးလၢအအဲၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.
စီၤက့ၣ်ထံၣ်အသကိးဖိအံၤဒီးသးခုစ့ၢ်ကီး ဒိၣ်မးဒီးသးပ့ၤနီၣ်ကွံာ်ဒၣ်လဲာ်အကျိသီ၄၀၅တစိၢ်ညါန့ၣ်လီၤ.
တစိာ်လီၤက့ၤစီၤက့ၣ်အတၢ်ဖိတၢ်လံၤတဆံးတက့ၢ်တဖၣ်၀ံၤဒီးစီၤလါထံၣ်စီီၤက့ၣ်ယိးထီၣ်အကျိအသီအိၣ်လၢ
အထၢၣ်တၢ်ကံးယာ်တီၢ်အပူၤဒီးစီၤလါကမၢကမၣ်၀ဲဒိၣ်မးလီၤ.

ဟ့ၤစီၤက့ၣ်,နလဲၤမၤန့ၢ်ကျိတဆိအံၤလၢလဲၣ်ခီလဲၣ်.”
ဟဲနုာ်လၢဟံၣ်ပူၤနၤဧၢ,ခွါကတဲပၠးနၤ.”စီၤက့ၣ်ဖိးထီၣ်စီၤလါအကိာ်ဒီးက့ၤမိၤနုာ်အီၤဆူဟံၣ်ပူၤလီၤ.က့ၤတုၤ
လၢဟံၣ်ပူၤတခီ,စကီၤစီၤ၀ါ,စကီၤမုၣ်,အဖါတံၢ်စီၤဘျဲၣ်ဒီးစီၤက့ၣ်အ၀ဲၢ်ပိာ်မုၣ်ခံဂၤပုဖိစိာ်လံၤဟဲ၀ီမးစီၤက့ၣ်
လၢတၢ်သးခုဖး ဒိၣ်အပူၤလီၤ. 

စီၤက့ၣ်အိးထီၣ်ကျိထၢၣ်အခိၣ်ဖျီၣ်,ထုးထီၣ်အကျိ၄၀၅အသီတဆိလၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီအပူၤ,ဒီးပှၤခဲလၢာ်ကမၢက
မၣ်၀ဲလီၤ.အ၀ဲအံၤမ့ၢ်ဖါတံၢ်ြဖၣ်သူ၀ါအတၢ်ဟ့ၣ်ဖဲယသးပှၤထီၣ်၁၆နံၣ်အနံၤနံၣ်လီၤ.ဟ့ၣ်ဃုာ်ယၤအသၣ်၂၀၀,
ယခးဒီးတၢ်အိၣ်တ့ၢ်ဒံး၁၉၅ဖျၢၣ်ဒံးညါနဲာ်”စီၤ၀ါဖီၣ်ဃီၤအဖိခွါအကိျ၀ံၣ်ထီၣ်၀ံၣ်လီၤမး၀ဲအစုဟံးသွီနုာ်ဆဲးဖျိး
ထီၣ်ကျိသၣ်,စူၣ်ကွၢ်၀ဲလၢတၢ်သးမုာ်အဃိလီၤ.အၢၣ်,စီၤက့ၣ်ဒုဃှထၢကျိအသးတဆးကစီဒီလီၤ.စံး၀ဲလၢအ
သးပူၤ.

၀ံၤအဖါတံၢ်စီၤဘျဲၣ်ပျ့ၢ်ထီၣ်ကဒီးကျိကွၢ်၀ဲဆူအံၤဆူဘး၀ံၤစံး၀ဲ,”ကျၢၤသူၣ်ကျၢၤသးမၤလီၤစီၤက့ၣ်ဧၢ.မ့မ့ၢ်စီၤ
လါတဂၤတခးညီနုၢ်ကျိဘၣ်ဒီးဖီၣ်လိာ်ကွဲတစိၢ်ဒီးစံး,တဘီအံၤဒုကဆီမံၤတဖၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်မီၤလဲၣ်.”
အီၣ်,ယသးပ့ၤနီၣ်သးဖါတံၢ်ြဖၣ်သူ၀ါမၤလိာ်ယၤလၢကဆီလၢယခးန့ၢ်အဆိကတၢၢ်တဒုယဘၣ်ဟ့ၣ်သါလၢ
အမဲ.

ဂ့ၤလံ,စီၤက့ၣ်ဧၢ,တယံာ်တမီၢ်ဘၣ်ဒီးပကလဲၤြပၢခးနကျိဒီးယယကျိသၢၣ်.မတၤခးတၢ်ကန့ၢ်အါ,ကဘျၢဂ့ၤလဲၣ်.
ပသါကွၢ်စါဘီနဲာ်,စကီၤစီၤ၀ါကတိၤထီၣ်တၢ်လီၤ.စီၤ၀ါတီၢ်စီၤက့ၣ်အၢအၢသီသီ၀ံၤအလီၢ်ခံအသးတမုာ်က့ၤနီ
တစဲးဘၣ်.အသးသိၣ်ဃီၣ်က့ၤအီၤလီၤ.ဒီးခဲအံၤသးအိၣ်မၤဘၣ်က့ၤတၢ်ဒီးမၤမုာ်က့ၤစီၤက့ၣ်အသးအဃိပာ်လီၤ
စဲဃဲၤသးလၢကလဲၤခးယုၤ၀ဲတၢ်လၢဆီဖါလ့ခိၣ်အပှၢ်ဖးဒိၣ်ပူၤ,ဒီးတဘျီဃီကွၢ်ပာ်သ့ၣ်ပဟံၣ်လၢအဘျၢအဒိၣ်
တဖၣ်အလီၢ်ကကူာ်လီၤ၀ဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤက့ၣ်အမိၢ်တခီတသီၣ်တသဲ,အိးထိၣ်အဖိခွါအတလါသါကကွၢ်မ့ၢ်ကူကၤဘၣ်အၢအိၣ်တနီၤနီၤလၢသါက
ဆှုၣ်၀ဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ထုးထီၣ်ကွၢ်တၢ်ဒီးထံၣ်ဘၣ်တလါပှာ်၀ါအကုတၢ်ဖံးဖိသၢဖျၢၣ် ဒီးသံကွၢ်,စီၤက့ၣ်ဧၢ,တၢ်အံၤတၢ်မနုၤတဖၣ်လဲၣ်.”

စီၤက့ၣ်ကွၢ်ဃီၤတလါဆံးဖိတဖၣ်ဒီးစံးအါမိၢ်ဧၢ,မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်လိာ်ကွဲခိၣ်ဖးလၢယမၤန့ၢ်လၢကၠိပျၢ်အတၢ်ြပၢလိာ်ကွဲ
အဃီလီၤ.နအိးထီၣ်ကွၢ်မီၣ်,အမိၢ်အိးထီၣ်ဒီးထံၣ်ဘၣ်ထူကဘျၣ်တဘ့ၣ်ဘၣ်တဘ့ၣ်တစုအသးမုာ်မး၀ဲလီၤ.
သနာ်က့သံကွၢ်ကဒီး၀ဲနလိာ်ကွဲမနုၤတဖၣ်လဲၣ်.”

ဒီးတုၤစီၤက့ၣ်တဲပၠးအီၤလၢအြပၢလိာ်ကွဲတၢ်စံၣ်,တၢ်ထိ,တၢ်ကျီနးတဘီမုပှၢ်ဖုးဘၣ်မးသးတဘီလီၤ.ကွၢ်ဃီၤ
အ၀ၤအမဲာ်ဒီးစံး,ပှၤဖုပှၢ်ဧၢပဆှၢလီၤပဖိခွါလၢကၠိတဘီအံၤကမၣ်လံဧါသၢၣ်.မ့ၢ်စံၣ်လိာ်ကွဲထဲတၢ်ဧိၤတဘၣ်
တၢ်နီတမံၤဘၣ်.တၢ်ထိ,တၢ်ကျီတဂၤဒုလီၤပျံၤမးလဲၣ်.ဖိခွါအိၣ်ဒၣ်ထဲတဂၤဧိၤ,ယဘၣ်လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အီၤလၢဒ့
တတဲာ်မဲာ်တဖး,အူသူၣ်ဖှူးလဲးမးအီၤ,သၣ်ဘုလါစီၢ်လီၤအလိၤမးယတခီၣ်နဲာ်,ခဲအံၤကလဲၤထိသံ၀ီသံလိာ်သး,
ကျီသံကစဲာ်လိာ်သးဆှုၣ်မဲာ်ကဲၤမဲာ်ဒ်အံၤတဂၤယတူၢ်တပှဲၤဘၣ်.”မုပှၢ်သးဖျိးကနိးမးတဘီလီၤ.

စကီၤစီၤ၀ါတခီနံၤထီၣ်ဟဲာ်-ဟဲာ်စီၤက့ၣ်မိၢ်ဧါ,စီၤက့ၣ်မိၢ်ဧါ,ယဖိၣ်သၣ်ၣ်ခွါအခါဒ်သိးနကအဲၣ်ယၤ,ယဘၣ်ကနိဒီးဖိၣ်သၣ်ခါွအဂၤတဖၣ်ဘူး
ယကသံတခီတမ့ၢ်ဧဲၢ်.ယဘၣ်ဆဲးသူကံဒုၣ်ခံထခီလိာ်ပှဲၤဒီးယီ(ထိကွီ)တဖၣ်ဒ်သိးနကနာ်လၢယမ့ၢ်ပိာ်ခွါတံၢ်နီၢ်,
ယလိၤကိၢ်ဘၣ်မးသးခံသီလၢအဆါညိးအဃနိတခီ,နသးပ့ၤနီၣ်လၢာ်လံဧါ.

“အါ,နဲနတမ့ၢ်ယဖိလၢယဘၣ်ဒၢန့ၢ်အီၤ,အိၣ်ဖျဲၣ်န့ၢ်အီၤ,လုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၢ်အီၤနာ်.”ဒီမိ၀ၤခံဂၤတၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ပၢၢ်ထီၣ်
မးတစဲးညါလီၤ.စီၤဘျဲၣ်တခီဒ်ပှၤဆိမိၣ်တၢ်အါကတိၤတၢ်စှၤမးတဂၤအသိး,ဖီၣ်ထီၣ်ထူကဘျၣ်သၢဘ့ၣ်ဘျး
လီၤစဲ၀ြလၢအဖိဒိၣ်အသးနါပှၢ်စုစ့ၣ်လိၤတခီဃူဃီၣ်ဒီၣ်,မၢအဖိဒိၣ်ယိးထီၣ်ကျနိ၄၀၅လၢဖံဘၣ်စ့လိၤ,ဆၢထၢၣ်
ဘျၢတလၢၤဆှၣ်မးတးဒ်သုးဖိပၠးသုးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲတဂၤအသိး၀ံကတိၤထီၣ်တၢ်”ကွၢ်ဃီၤလၢအံၤဧဲၢ်,၀ဲပဖိဒိၣ်
စီၤက့ၣ်မးပိာ်ခွါတံၢ်နီၢ်နၤဧၢ.”

စီၤလါဒဲပကူၣ်အစု,စီၤ၀ါတခီကွၢ်အဖိပှဲၤဒီးမဲနံၤအ့လီၤ.မိၣ်တခီကွၢ်လီၤဖိဒီးမ့ၢ်လၢပှၤအါဂၤအသးမုာ်လၢအဖိ
အဃိ,အ၀ဲအသးဖိမုာ်ထီၣ်ဒအိၣ်ဘှီၣ်က့ၤ၀ဲလီၤ.

လီၤတဲာ်လၢဟါတခီစီၤက့ၣ်အမိၢ်လဲဆူအဒၢးပူၤ,ဖီၣ်ထီၣ်ကဒီးစီၤက့ၣ်အစုလၢပသံးလၢၢ်လါအိၣ်လၢအလိၤတ
ခီန့ၣ်ဒီးသံကွွၢ်အီၤ,”စီၤက့ၣ်ဧၢ,နတီဒီးနတၢ်အၢၣ်လီၤမိၢ်စ့ၢ်ကီးဧါ.”
စီၤက့ၣ်ဖိးဟုအမိၢ်ဒီးစံးဆၢအီၤ,”မိၢ်ဧၢ,ထဲယဂဲၤလိဒၣ်ယသးလၢတၢ်ထိဒီးတၢ်ကျီနးတဖၣ်ယမံမီၢ်ထီၣ်ပိာ်မုၣ်ပိာ်
မၢၤမးတချုးဘၣ်.”

တၢ်စံးဆၢအံၤမၤမုာ်နီၢ်ထူအသးဒိၣ်မးလီၤ့တၢ်ထိဒးတၢ်ကျီနးမံ-့ၢ်မၤဂ့ၤယဖိဒဖသိးအံၤဒးတြကၢးလၢယြတီအ
လိာ်ကွဲအီၤစ့ၢ်ကၠးမးလဲၣ့်မိၢ်တဂၤအံၤမ့ၢ်ဒၣ်သူခိၣ်မုၣ်လိၤ့တသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်တၢ်သးကဆှီတံၢ်နီၢ်ဟဲဒၣ်လၢကစၢ်
ယွၤအတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤန့ၣ်ဘၣ်.မ့မ့ၢ်တၢ်လၢအထံၣ်ဘၣ်၀ဲလၢကမၤစၢၤအဖိခွါအံၤဒ်သိးဟံးဃာ်ဖိၣ်သၣ်ခွါ အတၢ်စီတၢ်ဆှံကန့ၢ်န့ၣ်,မ့ၢ်ထီဒါအတၢ်ဘၣ်အသးဖဲအခီၣ်ထံးသနာ်က့အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်က့ၤ၀ဲမုာ်ကစီဒီလီၤ.
တဟါအံၤစကီၤဒိသံထိးဖါဖိတဒုဒီးဘုၣ်အီၣ်ဘုၣ်အီတၢ်,ကွဲပှၤကိၠဖိဒီးကိၠခိၣ်နဲၣ်စမါလၢကဟဲအီၣ်သကိးမ့ၤလီၤ.
ပှၤဘၣ်တၢ်ကွဲဟဲခဲလၢာ်,မ့ၢ်လၢအဆၢထံၣ်ဘၣ်စီၤက့ၣ်ဒီးစီၤက့ၣ်အကျိကဆီအသီဒီးအထူကဘျၣ်သၢဘ့ၣ်အ
ဃိန့ၣ်လီၤ.

တၢ်အီၣ်မ့ၤအီထံ၀ံၤ,ဖိသၣ်မုၣ်တဖၣ်အိၣ်တကပၤ,ဖိသၣ်ပိာ်ခွၠါတဖၣ်အိၣ်တကပၤ,မၤလုၢ်အုၣ်ထါဘူးမုၢ်ကဆ့ၣ်
တခီလီၤ.စကီၤစီၤ၀ါအသးမုာ်မး,ဒီးဖဲဖိသၣ်တဖၣ်သူၣ်ဖှံသးညီလၢဘျီၣ်ပူၤအခါအ၀ဲအိၣ်လၢမံဒးပူၤဒီးအယီာ်
ဖးစီၤဘျဲၣ်,ကူၣ်ထီၣ်ဖးလီၤတၢ်လဲၤဟးလိာ်ကွဲလဲၤဆဲးလဲၤခးယုၤစီၤက့ၣ်အတၢ်လၢကစၢၢ်ဆီဖါလ့ခိၣ်အဂ့ၢ်လီၤ.
 
(ထုးထီၣ်ဟံးန့ၢ်အီၤလၢသရၣ်ဒိၣ်စီၤထူကွဲး”ထွံမဲၢ်က့ၣ်ဘျၢထီၣ်အလံာ်တၢ်တဲအပူၤ)

ဒဲကဝီၤ အိၣ်သူၣ်လီၤသး​ အခီၣ်ထံး​
ပဒဲကဝီၤအံၤန့​ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲလၢတၢ်အီၣ် တၢ်အီတၢ်ကူတၢ်ကၤဒီး​ဆ့​လုး​ယၣ်လုး​ဟံၣ်ဃီကသံၣ်က သီဒီး​ ကၠိဖိတၢ်လိာ်တဖၣ်ခီဖျိပှၤ တဂၤလၢ်လၢ်အတၢ်ဟဲမၤစၢၤ အတၢ်သး​အိၣ်အဖီခိၣ်လီၤ

၂၀၀၇-၂ဝဝဂတၢ်အိၣ်သး​
တၢ်ဟ့​ၣ်ပှၤတၢ်အီၣ်မ့​ၢ်ဝဲဟုသး​, အံသၣ်,ညၣ်အုၣ်,ပဲဘီ,မိၢ်ဟဲသၣ်ဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်ပှၤသး​နံၣ် (၅)နံၣ် ဖီလာ်ဒီး​
(၅) နံၣ်ဖီခိၣ်ဒ်တၣ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ပာ်ပနီၣ်ဝဲအသိး​လီၤ ဖဲ၂ဝဝဂနံၣ်နိၣ်ဝ့​ဘၢၣ်ကျိၣ် စ့​တၢ်ဂ့​ၢ်ကီလၢပှၤမၤစၢၤ တၢ်အတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါစှၤလီၤအဖီခိၣ်ဒီး​ ကျိၣ်စ့​တၢ်ဆီတလဲသး​ဖီခိၣ်ဒီး​စး​ထီၣ်၂၀၀၉-၂၀၁ဝဒဲ​ကဝီၤပဒိး​န့​ၣ် ဘၣ်က့​ၤထဲ ဟုး​သး​ဒီး​ အံသၣ်ခံကလုာ်လီၤ

၂၀၁၁ တၢ်အိၣ်သး​
ဖဲလါမး​ရှၤပဒိး​န့​ၣ်ဘၣ်က့​ၤ ဟုး​သး​နီၢ်တဂၤ (၁၃)ကံလိနီၢ်ဒိၣ်ဖိသၣ်ဂက့​လိဒီး​ကဲထီၣ် တၢ်ဂ့​ၣ်ကီလၢ က
မျၢၢ် အဂီၢ်န့​ၣ်လီၤ

ဒဲကဝီၤ တၢ်ဖံအီၣ်မၤအီၣ်
ဖဲခုး​ဖဲသံၣ်တသ့​ခီဖျိန-အ-ဖအသုး​အိၣ်ဆီလီၤအသး​လၢ တၢ်လီၢ်တီၢ်စီၤစုၤလၢခီၣ်ကျဲ(၁) နၣ်ရံၣ် တခီ
ကီတပၤ ကီကပၤဒဲး​အိၣ်ဒၣ် ကမျၢၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျး​အီၣ်ဒၣ်ဝဲတၢ်လၢ ဟံၣ်ခိၣ်ဟံၣ်လၤဒီး​အိၣ်မူဒၣ် တနံၤဂီၢ် တနံၤသီလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဒူသဝီတကပၤ စ့​ၢ်ကီး​တၢ်ဃုဖံး​ဃုမၤတ အိၣ်နီတမံၤစ့​ၢ်ကီး​ဘၣ်လီၤမ့​မ့​ၢ်လၢ ဒဲကဝီၤတဖၣ်စး​ထီၣ်လၢလၣ်ထၢ ဒီး​ခဲစး​ထီၣ်လၢလါဖံၤြဘူၤအါရံၣ် တုၤလါအ့​ြဖ့​ၣ်ဒီး​ပှ့​ၤ အီၣ်ပှ့​ၤအီ
ဟံၣ်ဃီလိၣ်ကစဲက ရဲး​မ့​မ့​ၢ်တၢ်ဖံအီၣ်မၤအီၣ်အ ဂုၤအဂၤတအိၣ်နီတမ့​ၤဘၣ်.

ဒူသဝီ ခိၣ်ဃၢၤတၢ်အိၣ်သး​
၂၀၁၁နံၣ်အဂီၢ်သဝီဘူး​ကီး​ပှၤတဖၣ် ခီဖျိဘုပျိၣ်သိၣ်န့​ၣ်အီၤအသိး​ အဝဲသ့​ၣ်အတၣ်ကီတၢ်ခဲဒိၣ်န့​ၢ်ပဒဲ
ကဝီၤဖိလၢ ကလဲၤခီဖျိဝဲ၂၀၁၁နံၣ်အဂီၢ်ကီကီခဲခဲန့​ၣ်လီၤဒဲကဝီၤအိၣ်ထီၣ်အဂ့​ၢ်ဖဲ၂၀၀၅နံၣ်ကတၢၢ် ဃၣ်ဃၣ်န-အ-ဖဒုး​ဆူၣ်ထီၣ်တၢ် ကထီၣ်ဒုး​သုက့​(၂) ဒီး​တီအူကီၢ်ရ့​ၣ်လၢအမၤ လီၤကလဲကွံာ်ဝဲဒ်အန့​ၢ်
ဒီး​တမ့​ၢ်ထဲတၢ် ဖီၣ်စုကဝဲၤထံဖိကီၢ်ဖိ ပာ်ဃာ်ုစ့​ၢ်ကီး​ထံဖိကီၢ်ဖိပာ် ဃုာ်စ့​ၢ်ကီး​ဖဲ၂၀၀၆လါဖ့​ၤြဘူၤအါရံၣ် အပုၤန-အ-ဖသုး​ပဒိၣ်ဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်တၢ်လဲၤ လဲၤထီၣ်က့​ၤလီၤတဲာ်တဲာ်ပျုပျု အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်သုး​အလီၢ်တဒူၣ် ဘၣ်တဒူၣ်တသဝီဘၣ်တသဝီဒီး​ဟဲထီၣ်သုး​အလီၢ်ဆု ကီၢ်ကၠီၣ်တဲာ်ထံဆၢ ကီၢ်ဆၢဒီး​နာ်ုလီၤအိၣ်က ဒုလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲာ်ပှၤ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤပူၤတၢ်ဒုး​ အိၣ်ထီၣ်မဲၢ်ရၢ်မိၢ်သ့​ၣ်ဖိ လါ၂၀၀၆ လါမး​ရှး​ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲာ်ပဒိၣ်ပတုာ်ကွံာ် တၢ်တူာ်လိာ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲလၢ အနာ်ုအသီအဃိလီၤ

ဒဲကဝီၤ စး​ထီၣ်အိၣ်ထီၣ်
ဖဲလါအ့​ြဖ့​ၣ်(၃)သီနံၤကမျၢၢ်လၢ အအိၣ်လၢအူဒါကျိအူဝဲၤကျိတဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသး​ ဒ်ခိၢ်နၢ်တၢ်ပာ်ပနီၣ် ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဒဲကဝီၤ တၢ်လီၢ်မ့​ၢ်ဝဲအံတူာ်ထၣ်အဃိဟဲလီၤ တစဲး​ဘှီတၢ်ဆါဟံၣ်ပြတီာ်ခူၣ်တၢ်ဟး​လီၢ်
ဒီး​ သူၣ်ထီၣ်ဟံၣ်ဃီလၢဒူၣ်ဖိထၢဖိလၢ ကဟဲလီၤအိၣ်ကသ့​အဂီၢ်ဒီး​ တၢ်တ့​ထီၣ်ဘှီထီၣ်တကီး​တဖျၢၣ်ဘၣ်
တဖျၢၣ် ဖဲလါအ့​ြဖ့​ၣ်(၁၀)သီဒုး​အိၣ်ထီၣ်တၢ်ကဲထီၣ် လိာ်ထီၣ်ကမံး​တံာ်ဖိတဖုလၢအသီ(၁၀) အတီၢ်ပူၤဟံၣ်
လၢတၢ်ဘှီအီၤဒီး​ ကဘၣ်ဘှီထီၣ်အသီ ကဘၣ်အိၣ်တကပၤတဖျၢၣ်ဘၣ်တဖျၢၣ်ဒီး​ ဖဲ၂၁-၄-၂၀၀၆ အနံၤ
ဒုး​အိၣ်ထီၣ်ဒဲကဝီၤပၢဆှၢတၢ် ကမံတံာ်ဒီး​အံတူာ်ထၣ် ဒဲကဝီၤဘၣ်တၢ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ အခိၣ်အနၢ်န့​ၣ်လီၤ.


ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံ ဒဲကဝီၤအံတူာ်ထၣ်မ့ၢ်ဝဲ
ကညီကီၢ်စဲၣ်ပုၤဒဲကဝီၤခံဖျၢၣ်တဖျၢၣ်လၢ အအိၣ်သူၣ်လီၤအသး​ဖဲမာ်ုြတီၤကီၢ်ရ့​ၣ်ဘုသိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒီး​ခီပူ
ကရူၢ်ဒီး​ဖး​ဟဲကရူၢ်အဆၢတီတီ ဖဲဃိာ်လိာ်ကျိအနံၤလၢအအိၣ်စီၤစုၤဒီး​ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်သီၣ်လဲထၣ်
တၢ်လီၢ်တၢ်ဒ့​စၢၤချံတၢ်လဲၤတနၣ်ရံၣ်တခီဃၣ်ဃၣ်ဒီး​ ကဲထီၣ်တၢ်ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤဝံစိာ်တီဆှၢ လၢခိၢ်နၢ်
ဒီး​ပှၤသူၣ်အိၣ်သး​ အိၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်လၢ ကျဲကိး​ကပၤဒဲး​ညီဝဲအဃိကဲထီၣ်တၣ်ဂံၢ်ဆူၣ်လၢဒဲကဝီၤ ဝံစိာ်တီဆှၢပဂီၢ်ဒိၣ်မး​လီၤဒီး​ တမှံၤတပျီၤလၢ ကီၢ်ချၢတဖၣ်ဟဲဟ့​ၣ်တၢ်မၤ ဘူၣ်မၤစၢၤတၢ်လၢအနီၢ်ကစၢ်
ဒၣ်ဝဲတၢ်ြတီအီၤ တအိၣ်ဘၣ်ဒီး​ဖဲ ၂၀၁၀-၂၀၁၁တၢ်မၤလိန့​ၣ်အပူၤလၢဒဲကဝီၤပုၤအံၤကၠိအိၣ်အါထီၣ်
ဝဲ(၂)​ ဖျၢၣ်လၢ အမ့​ၢ်(တီၤဖုၣ်ကၠိတဖျၢၣ်) အိၣ် သူၣ်လီၤ အသး​လၢ ဖဲကဝီၤဒ့​(၁) ၀ၣ်ကျ့​ၣ်ထၣ်တီၤဖုၣ်ကၠိ
ဒီး​ ကၠိဖိကအိၣ်ဝဲ(၅၀) ဃၣ်ဃၣ်န့​ၣ်လီၤကၠိအဂၤတဖျၢၣ်လၢ အအိၣ်ထီၣ်မ့​ၢ်ဝဲ (ကီၢ်လါဟ့​ကညီသး​စၢ်
ကတီၤဆိကၠိ) ကၠိအံၤမ့​ၢ်ဝဲတီၤဒိၣ်တာ်ုကၠိတဖျၢၣ် အိၣ်သူၣ်လီၤအသး​ဖဲ ကဝီၤဒ့​(၁)အပူၤဒီး​ကၠိဖိနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်
ဝဲ (၃၁)ဂၤလီၤကၠိတဖျၢၣ်ဒီး​တဖျၢၣ်ပထံၣ်လၢ ဒဲကဝီၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်အသိး​လဲၤ အစး​ဘၣ်ဂ့​ၢ်ဘၣ် ဝီကစီဒီး​လီၤအဝဲအံၤမ့​ၢ်အံတာ်ူထၣ်ဒဲ ကဝီၤတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့​ဒီး​ ကၠိကီၣ်တဖၣ်တၢ်အိၣ်သး​လၢ ပကွဲး​ပာ်ဖျါထီၣ်အီၤ န့​ၣ်လီၤ.

တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့​
လၢဒဲကဝီၤတၢ်အိၣ်ဆူၣ် အိၣ်ချ့​အဂီၢ် ပအိၣ်ဒီး​ပတၢ်ဆါဟံၣ်, ပှၤကွၢ်ထွဲဒဲကဝီၤတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့​အိၣ်ဝဲ
ဖဲ အပတီၢ်အိၣ်ဝဲ အသိး​လီၤ.​ မ့​မ့​ၢ်တၢ်ဆါလၢ ပအတီၢ်ထီထီၣ် တုၤဘၣ် ပွဲး​ ဘၣ်ကါဒီး​ ပှၤလၢ နး​နး​တဖၣ် ပဃ့​တၢ်မၤစၢၤလၢ မဲၢ်လး​အူဒဲကဝီၤလၢ အအိၣ်ဘူး​ကတၢၢ် ဒီၤပှၤဒီး​ပဆှၢပှၤဆါတဖၣ် တသ့​ဖဲအသ့​ 
ချုး​ဆၢချုး​ကတီၢ်လီၤ. မဲၢ်လး​အူး​ဒဲကဝီၤအံၤ ပဘၣ်လဲၤ လၢ ချံကျဲကအိၣ် ၅နၢ်ရံၣ်ကျဲလီၤ.

ဒဲကဝီၤကမံာ်တံာ်တၢ်မၤလိ
မၤသကိး​တၢ်ဒီး​ ဒဲကဝီၤကညီပိာ်မာ်ုကရၢ, ကညီသး​စၢ်ကရၢ,ဘူၣ်ဘါကရၢဒီး​ ကညီကၠိဖိပှာ်ဘျး​စဲကရူၢ် တဖၣ်ဒ်တၢ်အိၣ်သး​အဖီခိၣ်ဒ် အလီၢ်အိၣ်ဝဲအသိး​လီၤ

ဒဲကဝီၤခိၣ်တဆီဘၣ်တဆီ
၂၀၀၆-၂၀၀၇ သရၣ်ဖံထၢၣ်
၂၀၀၇-၂၀၀၈ သး​ပှၢ်ဝါဂ့​ၤထူ
၂၀၀၈-၂၀၀၉ သရၣ်ဆ့​ပျိၢ်ဝါ
၂၀၀၉-၂၀၁၀ သး​ပှၢ်ဝါဘ့​ၣ်ထူ


တၢ်ဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိး​တၢ်ဒီး​ ဒူသဝီခိၣ်ဃၢၤ
၂၀၁ဝနံၣ်ဒူဝသီခိၣ်ဃၢၤ ၄ ဖျၢၣ်ခီဖျိတၢ်အီၣ်မိၣ်ပှၢ်ဟုသး​ တၢ်လိာ်အဖီခိၣ်ဒဲကဝီၤ ကမံတံာ် ကရူၢ်ကရၢဒီး​ ဒဲကဝီၤ ကမျၢၢ်ပအိၣ်ဖှိၣ်ဆၢတဲာ်လၢ လါအီကာ်ူတုၤ လါအီကထိဘၢၣ်ပထၢဖှိၣ်ပှၤတဂၤ တၢ်အီၣ်ဟုး​သး​တဒၢ ပထၢဖှိၣ်တၢ်နုၢ်ထံလၢ ဒၢတဘၣ်လၢ (၃)လါအတီၢ်ပူၤပာ်ဖှိၣ်ဟ့​ၣ်နီၤ လီၤက့​ၤဒူသဝီ ၄ဖျၢၣ်လၢတ
ဒူၣ်ဟူး​သး​၃ဒၢဒီး​ အဝဲသ့​ၣ်လဲၤခီဖျိဝဲ၂၀၁ဝနံၣ်ကတၢၢ်ဂ့​ၤဂ့​ၤလီၤ. မ့​မ့​ၢ်၂၀၁ဝနံၣ်ပကပာ်ဖှိၣ် ဒဲကဝီၤက
မျၢၢ် အနၢ်သး​အိၣ်တသ့​တ ညီလၢၤဘၣ်မ့​ၢ်လၢ ကမျၢၢ်တၢ်အီၣ်စှၤလီၤအဃိအနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ အဂီၢ်ဒၣ်လဲာ်
ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲ စ့​ၢ်ကီး​အဃိလီၤ.

အံတူၢ်ထၣ် ဒဲကဝီၤ
တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့​ တၢ်အိၣ်သး​အံတူၣ်ထၣ်ဒဲကဝီၤအံၤ ဘၣ်တၢ်ဒုး​အိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ ၂၀၀၆နံၣ်လါအ့​ြဖ့​ၣ်
(၆) သီအနံၣ်န့​ၣ်လီၤ. အိၣ်သူၣ် လီၤအသး​ ဖဲကီၢ်ပယီၤ ကီၠၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢဃိၣ်လိာ်ကျိကၢၢ်နံၤလၢ ကီၢ်
ပယီၤတကပၤန့​ၣ်လီၤ. ​ဖဲ၂၀၀၆နံၣ် အပူၤ နီၣ်ဂံၢ်အိၣ် (၁၅၀၀) ဂၤဘျဲၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤပှၤနီၢ် ဂံၢ်အိၣ် (၄၀၀၀)ဘျဲၣ်န့​ၣ်လီၤ.စး​ထိၣ်လၢတၢ်ဒုး​အိၣ်ထီၣ်အီၤ လံၤလံၤတၢ်ဒုး​အိၣ်ထီၣ်ဒီး​ ပာ်လီၤစ့​ၢ်ကီး​ကၠိကီၣ်
ဒီး​ ကူၣ်သ့​ပှၤမၤတၢ်ဖိတ ဘျီ ဃီန့​ၣ်လီၤ. ဖဲ၂၀၀၆ နံၣ်အပူၤဘၣ်ထွဲဒဲကဝီၤတၢ်ကူၣ် ဘၣ်ကူၣ်သ့သရၣ်
ဖုဂှါ ကၠံဟံး​ မူဒါဒီး​ ပၢဆှၢရဲၣ် ကျဲၤ ဝဲန့​ၣ်လီၤ. တုၤလီၤလၢ၂ဝဝဂနံၣ်အပူၤသရၣ်ဖုရှဂှါလဲၤဆူကီၢ်ချၢ
 အဃိဘၣ်တၢ်ဃုထၢထီၣ်က့​ၤ သရၣ် လီၤလၤဒိၣ်လၢကပၢ ဆှၢရဲၣ်ကျဲၤဘၣ်ထွဲဒဲကဝီၤ တၢ်ကူၣ်ဘၣ်
ကူၣ်သ့​တကပၤ ဒ်ဒဲကဝီၤကူၣ်သ့​မူဒါခိၣ်တဂၤအသိး​ တုၤလီၤခဲအံၤန့​ၣ်လီၤ.​

ဖဲဒဲကဝီၤစး​ထီၣ်သီအခါကၠိအိၣ်ထဲတဖျၢၣ်လၢ အမ့​ၢ်တီၤခၢၣ်သး​ကၠိဒီး​ကၠိဖိအိၣ်ထဲ (၃၀၀)ဘျဲၣ်န့​ၣ်လီၤ. လၢခံတနံၣ်(၂၀၀၇)နံၣ်အပူၤတီၤခၢၣ်သး​ကၠိအံၤဘၣ်တၢ်သုး​ထီၣ် ဆူတီၤထီကၠိဒီး​ကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်(၈၀၀) ဘျဲၣ်အ မဲာ်ညါလၢကဝီၤဒ့​(၆) တခီတၢ်ဒုး​အိၣ်ထီၣ်စ့​ၢ်ကီး​တီၤဖုၣ်ကၠိတဖျၢၣ်ဒီးကၠိဖိတီၣ်ဂံၢ်အိၣ်(၁၀၀)
ဃၣ်ဃၣ်န့​ၣ်လီၤ.

လၢခံတနံၣ်(၂၀၀၈) အပူၤကဝီၤဒ့ ​(၆)တီၤဖုၣ်ကၠိအံၤဘၣ်တၢ်သုး​ထီၣ် ဆူတီၤခၢၣ်သး​ကၠိခဲ အံၤဘၣ်တၢ် 
သုး​ထီ ထီၣ် ဆူတီၤထီကၠိအပတီၢ်ဒီး​ကၠိဖိကအိၣ်ဝဲ (၂၀၀)ဘျဲၣ်န့​ၣ်လီၤ.မ့​မ့​ၢ်လၢအံတူၣ်ထၣ် တီၤထီကၠိ
တဖျၢၣ်တနံၣ်ဒီး​ တနံၣ်ကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ် အါထီၣ် တစဲး​ဘၣ်တစဲး​တုၤလီၤလၢ၂၀၁၀-၂၀၁၁ တၢ်မၤလိနံၣ်အံၤ ကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲ (၁၁၈၃) ဂၤန့​ၣ်လီၤ.


(ဟံးန့ၢ်အီၤလၢကညီကၠိဖိပှာ်ဘျးစဲကရူၢ်ပှာ်ယဲၤသန့ပူၤ)

၀ီၤလ့ၤဟီၣ််က၀ီၤ မ့ၢ််တၢ််အီၣ််လၢတၢ််ဖံးအီၣ််မၤအီၣ်် မုၢ််ကျိၤ၀ဲၤကွာ်် တၢ််သူၣ််တၢ််ဖျးဂ့ၤဒီး ကမျၢၢ််တဖၣ်် အိၣ််
ဘၣ််မုာ််မုာ်် ခုၣ််ခုၣ်် ပှဲၤ၀ဲဒီးတၢ််သူၣ််ဖှံသးညီ မ့ၢ််လၢပှၤအါဂၤ ဒိးန့ၢ််ကဒီးကညီနံၣ််ထီၣ််သီဖဲ ၁၉၈၉လါဒံၣ််
စ့ဘၢၣ် (၂၅)သီန့ၣ််လီၤ. ပှၤမၤနံၣ််ထီၣ််သီ၀ံၤ ပှၤဘၣ််မူဘၣ််ဒါဘိးဘၣ််ဒုးသ့ၣ််ညါ၀ဲလၢ် ဒုၣ််ဒါ ​ (န ၀ တ) 
သုးမုၢ််တဖၣ််ဟဲထီၣ််တုၤ ဖလူ သ့ၣ််ဘီဘိ အဃိ ပှၤအိၣ််လၢ်၀ီၤလ့ၤဟီၣ််က၀ီၤ ကမျၢၢ််ခဲလၢာ်် ဘၣ််ဃ့ၢ််ဆူ
အူဟူၣ််ထၣ်် လၢၢ််ဃီာ််ထံကျိနံၤဖဲ ၁၉၈၉ နံၣ််လါဒံၣ််စ့ ဘၢ်ၣ််(၃၀) သီနံၤန့ၣ််လီၤ. 


ဖဲပှၤဃ့ၢ််အခါတနီၤနီၤ ၀ံထီၣ််တၢ််ဘိၣ််တၢ််စှၢၤတနီၤဒၢးထီၣ််သိလ့ၣ်် တနွံပှဲၤထီၣ်် ဒုၣ််ဒါဟဲတုၤ ဖဲအူြတ့ၢ််ထၣ်် ထံသၢလဲၤ အဃိ ကမျၢၢ််တဖၣ်် ခီကဒါဆူ လၢၢ််ဃီာ်် ကီၢ််ကၠီၣ််တဲၣ်် သ၀ီခိၣ််ထိးန့ၣ််လီၤ ဖဲန့ၣ််ဆၢ်ကတီၢ်် မ့ၢ််
လၢ်တၢ််စူၤဒိၣ််အဃိ ထံၣ််ဘၣ််တၢ််ကီတၢ််ခဲအါမးန့ၣ််လီၤ ဒ်သိးကမျၢၢ််တဖၣ််ကအိၣ််ဘၣ််ဂ့ၤဂ့ၤအဂီၢ််ပှၤတ့ထီၣ််
 ဒဲဖိပှၤလၢ်အတီခိၣ််ရိၣ််မဲတဖၣ်် မ့ၢ််၀ဲဖါတံၢ််၀့ရိၣ်် ဖါတံၢ််အဲလၣ်် တံကၠီန့ၢ််ထူ ဖါတံၢ််ဆၢန့ၢ်် သရၣ််အီၣ််မၠးသ့ သးပှၢ်် အီၣ််နဲ ဒီးသရၣ််မုၣ််အဲအဲၣ်် န့ၣ််လီၤ.

ဖဲန့ၣ််အဆၢကတီၢ်် ပှၤကမျၢၢ််လၢအဟဲအိၣ််လၢ် လၢၢ််ဃီာ််ဘၣ််ကီဘၣ််ခဲတဖၣ််အိၣ််၀ဲ ၁၅၂၈ ဂၤ တၢ််အီၣ််
တၢ််အီခဲလၢာ််ပှၤလၢ် အမၤစၢၤတၢ််မ့ၢ််၀ဲ သုးခိၣ််မါရှါၣ််အဟံၣ််ဖိဃီဖိတဖၣ််န့ၣ််လီၤ.

အိၣ််ဖဲလၢၢ််ဃီာ်် (၂) လါဘျဲၣ််အဆၢ်ကတီၢ်် တၢ််နဲၣ််လီၤဟဲကဒါက့ၤ ပဘၣ််သုးကဒါက့ၤဆူ မီကၢကညီ သ၀ီ
န့ၣ််လီၤ မ့ၢ််လၢတၢ််လီၢ််တၢ််ကျဲတအိၣ််ဘၣ််အဃိ ဘၣ််ဟးအိၣ််လၢ်သ့ၣ််ခီၣ််ထံး သၣ််ကရူၢ််ကပၤ ဘုဖီ ဖီလာ်် အါနံၤအါသီ ကတ့ထီၣ််ဟံၣ််စ့ၢ််ကီး ပှၤတဟ့ၣ််အခွဲး မူခိၣ််စူၤအဃိ ကမျၢၢ််တဖၣ်် ထံၣ််ဘၣ််တၢ််နးတၢ််ဖှီၣ်် ဒိၣ််ဒိၣ််အါအါန့ၣ််လီၤ.

၁၉၉၀ နံၣ်် လါ March (၇) သီ လၢတၢ််ကကျဲၤလီၤတံၢ််က့ၤ ပှၤဘၣ််ကီဘၣ််ခဲအဂီၢ်် တၢ််လီၢ််တၢ််ကျဲမ့ၢ််လၢ ခိၣ််နၢ််လၢထးဟဲထံၣ််လိာ််သးဒီး ပှၤကွၢ််ထွဲ ခိၣ််နၢ််တဖၣ််န့ၣ််လီၤ ပှၤလၢအဟဲတဖၣ််မ့ၢ််၀ဲ KRC ပှၤဘၣ််
မူဘၣ််ဒါ သုးခိၣ်် မါရှါၣ်် ပဒိၣ််သိမါ ပဒိၣ််ရွ့ၣ််လ့ၣ််၀ံၤ ဖါတံၢ််၀့ရိၣ််လဲၤထံၣ််လိာ််သးဒီး ယိၤဘၣ််မူဘၣ််ဒါ ဆူ Porpar ၀ဲၤဒၢးန့ၣ််လီၤ ကျဲၤသကိးတဲသကိးတၢ််၀ံၤ ယိၤခိၣ််နၢ််တဖၣ််ဟဲနဲၣ််လီၤ၀ဲလၢ မီကၢကျဲမုၢ််ခံ
ကပၤယၢ််ခီန့ၣ််လီၤ လၢတၢ််တ့ထီၣ််ဘှီထီၣ််တၢ်် အဂီၢ်် ပှၤဟ့ၣ််လီၤမူဒါ မ့ၢ််၀ဲဖါတံၢ််၀့ရိၣ်် သရၣ််အီၣ််မၠးသ့ တံကီၠန့ၢ််ထူ သရၣ််ဒဲလ်မဲ ခဲၤမၠးသ့ သရၣ််မါခၠံးစ့ၣ်် ဖါတံၢ််ဆၢန့ၢ်် သရၣ််၀့ၢ််သီ သးပှၢ််အဲၣ််ကီၢ်် ပှၤမၤစၢၤ
တၢ််တဖၣ်် ဟံးထီၣ််မူဒါလၢ အသနၢၣ််ဒၣ််၀ဲစုာ််စုာ််န့ၣ််လီၤ ဖဲန့ၣ််ဆၢကတီၢ်် ပှၤဘှီထီၣ််စ့ၢ််ကီး တၢ််ဆါဟံၣ််
တီၤထီကၠိ ၀ီၤလ့ၤသီခါဖၠၣ်် အ့ၤကၠ့သီခါဖၠၣ်် မိၣ််စလ့ၤ ပလံၣ်် တၢ််ဆါတၢ််ပှ့ၤ တၢ််လီၢ််တၢ်် ကျဲ တၢ််အီၣ်် (ဂိုေဒါင် ) ၀ဲၤဒၢ်းတၢ််ဘါယွၤသရိၣ််န့ၣ််လီၤ.

၁၉၉၀အတီၢ််ပူၤ KRC ခိၣ််နၢ််ဒီးကညီသးပှၢ််ခိၣ််နၢ််တဖၣ်် ဟဲလီၤဒီးဃုထၢထီၣ််မီကၢ်ဒဲက၀ီၤပၢဆှၢတၢ််ကမံး တံာ််ဒီး က၀ီၤဒ့ကမံးတံာ််န့ၣ််လီၤ ဒဲက၀ီၤကမံးတံာ််တဖၣ်် (၁) ဒဲက၀ီၤခိၣ်် သရၣ်် အီၣ််မၠးသ့ ( ဖီၣ််ဃုာ််ဒီး
ကၠိခိၣ််) (၂) ဒဲက၀ီၤခိၣ််ခံ ဖါတံၢ််၀့ရိၣ်် (၃) နဲၢ််ရွဲၢ်် အူမၠးသ့ (၄)ဘံၣ််ဘၢ်ခိၣ််စီၤသဲနဲၣ်် (၅) တၢ််အီၣ််မူဒါခိၣ််စီၤသါ
နဲၣ်် (၆) ကူၣ််သ့မူဒါ ခိၣ်် စီၤကပီၤထူ (၇)ဆူၣ််ချ့မူဒါခိၣ်် စီတူး (၈) ၀ဲၤဒ့ခိၣ်် စီၤန့ၢ််ကီၢ််ထူပှၤလၢအကွၢ််ထွဲစၢၤ 
တၢ််အီၣ််တၢ််အီစရီမ့ၢ််၀ဲ ဖါတံၢ််ြဘါသါကၠီး ဒီး သးပှၢ််အီၣ််မီန့ၣ််လီၤ က၀ီၤဒ့ကမံးတံာ််တဖၣ်် က၀ီၤဒ့ (၁)ဖါတံၢ််
ဆၢန့ၢ်် စီၤထိထိ က၀ီၤဒ့(၂)သးပှၢ်် စတံဘ့ၤ က၀ီၤဒ့(၃) သးပှၢ််န့ၣ််ယူး သးပှၢ််လးစီ (၄) သးပှၢ််မါကၠဲၣ််မွ့ သး
ပှၢ််ခၠ့ၣ််မ့ က၀ီၤဒ့(၅)အူန့ၢ််၀့စၣ််န့ၣ််လီၤ့ မ့ၢ််လၢ် ဟဲဃုထၢ်ထီၣ််ဆိ ဂ့ၢ််ဂီၢ််အူအဃိ ကမံးတံာ်် (၈)ဂၤဒီးက၀ီၤဒ့
ကမံးတံာ်် (၁၂) ဂၤန့ၣ််လီၤ ဖဲန့ၣ််အခါကမျၢၢ််အိၣ််၀ဲ (၂၉၅၂) ဂၤ န့ၣ််လီၤ.

သုးခိၣ််မါရှါၣ််ဟံၣ််ဖိဃီဖိ မၤစၢၤ၀ဲဒၣ်် ပှၤကမျၢၢ််ဖိတဖၣ်် တၢ််ဟးလီၢ််ခွး တဟံၣ််တဖျၢ်ၣ််စုာ််စုာ််န့ၣ််လီၤ(BBC) Mr.Vito ဟံမူဒါဒီး ကွၢ််ထွဲ၀ဲတၢ််အီၣ််တၢ််အီ ဃုာ််ဒီးတၢ််ဂုၤတၢ််ဂၤတဖၣ်် ဖဲန့ၣ််ဆၢကတီၢ်် TBBCဟ့ၣ််နီၤလီၤ
၀ဲ ဟုသး,ပဲဘီ,ညၣ််အုၣ််,အံသၣ်််,တနွံတဘျီ တၢ််နီၤလီၤ တၢ််အီၣ််အိၣ််ဃုာ််ဒီး ပှၤထုးထီၣ််တၢ််အီၣ််လဲးမး (ကုန်ထုတ်လက်မ) န့ၣ််လီၤ.

TBBC ဆှၢလီၤတၢ််အီၣ်် တဘျီလၢ််လၢ််မ့ၢ််လၢ ကါကျဲတဂ့ၤအဃိ မူခိၣ််စ့ၢ််ကီးစူၤတဘျီဘျီအဃိထံၣ််ဘၣ််တၢ်် ကီတၢ််ခဲလၢ် တၢ််ဘှီကျဲတဖၣ််န့ၣ််လီၤ​ ၁၉၉၁ နံၣ််အပူၤ ပယီၤကၠိဖိလၢအဟးအိၣ််လၢ ယိၤဒူသ၀ီတဖၣ်် ယိၤ
သုးဟးလူၤဖီၣ််၀ဲဒီး ဟဲပာ်လီၤ၀ဲဖဲ မီကၢ် ဒဲက၀ီၤ အိၣ််၀ဲဒၣ််နီၣ််ဂံၢ်် (၆၈)ဂၤ အ၀ဲသ့ၣ််သူၣ််ထီၣ််၀ဲ အကစၢ််ဟံၣ််
ဘီှစ့ၢ််ကိးဒီးကၠိ သီခါဖၠၣ််တဖျၢ်ၣ််ကိးန့ၢ််၀ဲအမံၤလၢ(ေဇတ၀န်ဘုန်းေတာ််ြကီးေကျာ်င်း) န့ၣ််လီၤ ဒဲက၀ီၤတၢ််
ဆဲးကျိးအဂီၢ်် ပှၤသူ၀ဲတရူးစဲးကတိၤတၢ်် က၀ီၤဒ့တဘ့ၣ််ခံ ဖျၢၣ်် မ့မ့ၢ််ကမံးတံာ်် ဟ့ၣ််လီၤ၀ဲတဂၤတဖျၢၣ််ဒ်သိး တၢ််ဆဲးကျိာ််ကလဲၤသးချူးဆၢချူးကတီၢ််န့ၣ််လီၤ ၁၉၉၂-၉၃ ၉၄ နံၣ််အဆၢကတီၢ်် ဖိးဖး ပလးဟဲနဲၣ််လီၤ
၀ဲ ပှၤကမျၢၢ််လၢအိၣ််ဒဲက၀ီၤပူၤတဖၣ်် ကဘၣ််ဒိ ( ဒုက္ခသည်ကဒ်ြပား) ဒိ၀ဲ၀ံၤကဘၣ််ဟ့ၣ််တၢ််ဂီၤပှ့ၤတဘ့ၣ််
(၃၀)ဘးန့ၣ််လီီၤ တယံာ််ဘၣ်် ပယီၤဟဲထီၣ််ဒုးထွံၣ််ဖါ၀ံကၠိ မ့ၢ််လၢတၢ််ဒုးဆူၣ််အ ဃိခိၣ််နၢ််လၢထးနဲၣ််လီၤ၀ဲ 
ပ၀ဲမီကၢ်ဒဲက၀ီၤ မကဘၣ််ဆှၢပှၤလဲၤမၤစၢၤတၢ််ခဲလၢာ်် (၂၀၀)ဂၤ အဃိ ပိာ််မုၣ််ကရၢ(၅၀) ဂၤ ကမျၢၢ်် (၁၅၀) ဂၤ ဖဲပှၤလဲၤဆှၢပှၤမၤစၢၤတၢ််တဖၣ်် ထံၣ််ဘၣ််၀ဲတၢ််မၤတံာ််တာ််အီၤလၢ်ကျဲအါဘိအဃိ ဖါတံၢ််၀့ရိ ဟံးထီၣ််မူဒါဒီး ကျဲၤသကိးဒီး ((KRC) ခိၣ််နၢ််ယိၤခိၣ််နၢ််သ့သ့ဘၣ််ဘၣ််န့ၣ််လီၤ.

ပထံၣ််ဘၣ််ကမျၢၢ််တဖၣ််တၢ််အိၣ််သး မ့ၢ််လၢတၢ််ဒုးဆူၣ််အဃိ လဲၤမၤစၢၤတၢ််တဘူၣ််လဲၤမၤစၢၤတၢ််လၢဒဲ
က၀ီၤ ချၢအိၣ််စ့ၢ််ကိးပှၤသီစံၢ််ကီး ဟဲနုာ််လီၤအိၣ််၀ဲဒၣ််စ့ၢ််ကိးန့ၣ််လီၤ ထွံၣ််ဖါ၀ံကၠိလီၤ၀ံၤဒီး ဖဲ​ ၁၉၉၅ နံၣ််
အပူၤမၤနၢၤပျီစ့ၢ််ကီးဒုၣ််ဒါမၤန့ၢ််၀ဲဒၣ််န့ၣ််လီၤကမျၢၢ််ဒီးသုးဟံၣ််ဖိဃီဖိတဖၣ််ဟဲက့ၤသုးကဒါက့ၤဆူကနဲလ့အဃိ မီကၢဒဲက၀ီမပှၤနီၣ််ဂံၢ််အါထီၣ််၀ဲကွ့ၢ််ကွ့ၢ််န့ၣ််လီၤ.


ယိၤကီၢ််ဆၢကပၤစ့ၢ််ကိးယိၤသုးတဖၣ််ဟးဖီၣ််တၢ််လၢ််တၢ််ချၢအဃိ ယိၤတၢ််ဂီၤတအိၣ််ဘၣ််တဖၣ််ဟဲက့ၤဆှၢ
နုာ််က့ၤလၢဒဲက၀ီၤပူၤဒီး ပမၤန့ၢ််ပှၤမံၤပှၤသၣ််စရီပတီၢ််၀ံၤ ပဆှၢထီၣ််ဆူ (BBC) အအိၣ််ဒီးBBC ဆှၢလီၤ၀ဲ သ့ၣ်် ၀ၣ်် လၣ််န့ၣ််လီၤ မ့ၢ််လၢပှၤအါထီၣ််အဃိ မၤအါထီၣ််က၀ီၤဒ့ (၂)ဒ့ မ့ၢ််၀ဲ က၀ီၤဒ့(၇) ဒီး(၈)န့ၣ််လီၤ
မ့ၢ််လၢ်ဒဲက၀ီၤကမံးတံာ်် က၀ီၤဒ့ကမံးတံာ််ပှၤအါထီၣ််အိၣ််အဃိ ဘၣ််တၢ််ဃုထၢ်ထီၣ််က့ၤကဒဲက၀ီမက မံးတံာ်် က၀ီၤဒ့ကမံာ််တံာ််လၢအသီန့ၣ််လီၤ. 


ဒဲက၀ီမကမံးတံာ််အသီတဖၣ်် (၁) ဒဲက၀ီၤခိၣ််သရၣ််အီၣ််မၠၣ််သ့ (၂) ဒဲက၀ီၤခိၣ််(၂) ဖါတံၢ််၀့ရိၣ်် (၃) နဲၢ််ရွဲၢ််စီၤ
သဲနဲၣ်် (၄) တၢ််အီၣ််မူဒါခိၣ််စိၤထိထိ စိၤဘျဲၣ်် (၅) ဘံၣ််ဘၢ်ခိၣ််မီၣ််အ့ ကၠံၣ််လ့ (၆) ကူၣ််သ့မူဒါခိၣ််သရၣ််၀့ၢ််သီ (၇) ဆူၣ််ချ့မူဒါခိၣ််သရၣ််ခၠူၣ််ဆဲဘၢၣ်် (၈)၀ဲၤဒၢးခိၣ််ဖါတံၢ််ကျိာ််စ့ဒိၣ်် က၀ီၤဒ့ကမံး တံာ််တဖၣ်် က၀ီၤဒ့ (၁) အူဘၣ််လူၤ သရၣ််လး၀့ က၀ီၤဒ့(၂) သးပှၢ််ဘးကၠံၣ်် သးပှၢ််စတံဘ့ၤ က၀ီၤဒ့ (၃) အူန့ၢ််ယူး သးပှၢ််လးစိ က၀ီၤဒ့ (၄) စီၤဖါဘံ သးပှၢ််အဲၣ််ကီၢ်် က၀ီၤဒ့(၅) သးပှၢ််စီတူး စီၤလါကပီၤ က၀ီၤဒ့(၆) စီၤ၀့ရွှ့ၣ်် ဖါလူၤကၠီၣ်် က၀ီၤဒ့ (၇) သးပှၢ််ကၠူၤကၠူၤ စီၤရွှ့ၣ််က၀ီၤဒ့ (၈) စီၤထိနီၣ်် စီၤခ့ၣ််မီၣ််အူ သ့ၣ််တဖၣ််န့ၣ််လီၤ.

စးထီၣ််ယိၤစသုးလူးဖံးစံး ဟဲနုာ််လီၤအိၣ််သကိးဒီး ဒဲက၀ီၤကမံးတံာ်် က၀ီၤဒ့ကမံးတံာ််ဒီး နီၤဖးလီၤ၀ဲ လူးဖံးစံးသုးတဂၤဘၣ််တဂၤ ကဘၣ််ဟံမူဒါက၀ီၤဒ့တဘ့ၣ််န့ၣ််လီၤ မီကၢဒဲက၀ီၤ၀း၀းဘၣ််တၢ််တီာ််အီၤ
န့ၣ််လီၤ အီစီးယိၤပလ့းလူးဖံးစံးဟဲဟံန့ၢ််မူဒါ၀ံၤပှၤမ့ၢ််အဲဒီးလဲၤမဲဆီးဘၣ််ကွဲးန့ၣ််လံာ််ပိာ််ကျဲတဘ့ၣ််(၂၀)
ဘးဟ့ၣ််၀ဲအခွဲးတသီ န့ၣ််လီၤ.


၁၉၉၆ လါအ့ြဖ့ၣ်် (၂၆)သီ မ့ၢ််လၢ်သရၣ််အီၣ််မၠးသ့ဟံၣ််ဖိဃီဖိလဲၤဆူကီၢ်် ခဲနဒၢ််န့ၣ််လီၤသရၣ််အီၣ််မၠးသ့
လဲၤ၀ံၤ တနွံ (KRC) ခိၣ််နၢ်် (KNU) ပဒိၣ််ပပှၢ်် သ့ၣ််တဖၣ််ဒ်သိးမီကၢဒဲက၀ီၤကလဲၤသးလၢအဂ့ၢ််အကျိၤ အဂီၢ်် ဘၣ််တၢ််ဃုထၢထီၣ်် ဖါတံၣ််၀့ရိၣ်် ကဲထီၣ််၀ဲ ဒဲက၀ီၤခိၣ််န့ၣ််လီၤ. မ့မ့ၢ််ဒဲက၀ီၤခိၣ််(၂) တခီတဃုထၢ
ထီၣ််ဒံးဘၣ််မၤပာ်စၢၤ ၀ဲဒ်အပူၤကွံာ််ပှၤပါ််လီၤကမံးတံာ််အသိးန့ၣ််လီၤ.

(၁၉၉၆) လါနိၣ််၀့ဘၢၣ််(၁၀)သီ ယိၤပဒိၣ််ဖိးဖး (UN) ဟဲဒိကဒီး တၢ််၈ီၤတဘျီန့ၣ််လီၤ အလွဲၢ််မ့ၢ််၀ဲ အလါ တဘ့ၣ်် (၆၀)ဘးန့ၣ််လီၤ လါဒံၤစ့ဘၢ်ၣ်် (၁၂) သီ ခိၣ််နၢ််လၢထးနဲၣ််လီၤ၀ဲ ပှၤကမျၢၢ််အိၣ််၀ဲလၢ ကဲျမုၢ််၀ၢ််
မုၢ််ထီၣ််ကလံၤ ထံး ကဘၣ််သုးကဒါက့ၤ ကဘၣ််အိၣ််တကပၤဃီအဃိ ဒဲက၀ီၤကမံးတံာ်် ထံၣ််ဘၣ််ကမျၢၢ််
အတၢ််တဲအၢတဲသီအီၤ အမၠိ မိၠန့ၣ််လီၤ့ ဖါတံၢ််၀့ရိၣ််လဲၤထံၣ််လိာ််သးဒီး လဲၤထံၣ််လိာ််သးဒီး (KRC) ကမံး
တံာ််ရှဲပၠး၀ဲ (KRC) ကမံးတံာ််အ ခိၣ််အနၢ််တဖၣ်် ဟဲထံၣ််လိာ််သးဒီးက၀ီၤဒ့ကမံးတံာ်် ကမျၢၢ််တနီၤတဲနၢ််
ပၢၢ််က့ၤ၀ဲအဃိ ကမျၢၢ််တဖၣ််ရုာ််ကျဲးစၢၤဃီလီၤ အဟံၣ်် မၤစၢၤသကိးလၢ်အဂ့ၤကတၢၢ််န့ၣ််လီၤတၢ််လီၢ််
တၢ််ကျဲလဲၢ််ထီၣ််အဃိ တၢ််ဘံၣ််တၢ််ဘၢ်အရ့ဒိၣ််ထီၣ််၀ဲစ့ၢ််ကီးန့ၣ်် လီၤ အဃိ Mr.vitor ဟဲနုာ််လီၤကဲျၤ၀ဲလၢ
အကစၢ််န့ၣ််လီၤ ပှၤဘှီထီၣ််ဟံၣ််ဃီ၀ံၤ Mr.vitor ဟးထီၣ််၀ဲ Mr.Bine ဟံထီၣ််ကဒါက့ၤမူဒါန့ၣ််လီၤ.


 Mr.vitor တချူးက့ၤလၢအထံအကီၢ််အခါ တၢ််မၤလၤကပီၤအီၤဖဲ မီကၢဒဲက၀ီၤတီၤထီကၠိန့ၣ််လီၤ. မ့ၢ််
လၢဒူသ၀ီတဖၣ်် (န ၀ တ) သုးမၤအၢမၤနးသ၀ီဖိအါအါဂီၢ််ဂီၢ််အဃိ ပှၤအသီဟဲ အါထီၣ််ကွ့ၢ််ကွ့ၢ််န့ၣ််လီၤ မ့ၢ််လၢပှၤသီဟဲအါထီၣ််၀ဲအဃိ က၀ီၤဒ့အိၣ််ထီၣ််၀ဲခွံဒ့န့ၣ််လီၤ  ယိၤသုးမုၢ််ဒိၣ််တဖၣ််ဟဲနုာ််လီၤ ဆူဒဲ
က၀ီၤပူၤဒီး ဟးအိၣ််ခိးတၢ််၀း၀းန့ၣ််လီၤ ပှၤတီာ််တၢ််ခူၣ််တၢ််ပူၤ မၢပှၤမၤန့ၢ််အီၤ မၢ ( ေညှာင်ဆူး) ၀ံၤ ပှၤကမျၢၢ််တဖၣ််ဟးစဲးလီၤ၀း၀းန့ၣ််လီၤ ပာ်လီၤကျိဖးဒိၣ််ထုးထီၣ််၀ဲတၢ််ကလုၢ်် ဟါ(၆) နၣ််ရံၣ်် ပှၤကမျၢၢ််
ကိးဂၤ ဟးထီၣ််လၢ်တၢ််ချၢတသ့ဘၣ့််မ့ၢ််ထံၣ််ကခး၀ဲ လၢ်ကျိန့ၣ််လီၤကမျၢၢ််တဖၣ််ဘၣ််လဲၤခူၣ်် (ဆက်သွယ်ေရးေြမာင်း) ၀ံၤပှၤဘၣ််လဲၤဖီန့ၢ််မံၤတၢ််အီၣ််တၢ််အီ ပှၤမ့ၢ််တမၤန့ၢ််အီၤတီၢ််၀ဲထူ၀ဲဒီး ခီၣ််ဖံးဖးဒိၣ််န့ၣ််လီၤ ဘၣ််ဃးဒီးတၢ််ဂ့ၢ််အံၤ ပှၤပါ််ဖျါထီၣ််လၢထးန့ၣ််လီၤ ပှၤကမျၢၢ််မ့ၢ််လဲၤမၤ (ေန့စား) ဘၣ််နဲၣ််ပၠးတၢ််ဂီၤ၀ံၤဟ့ၣ််လီၤ၀ဲစပရဲးအခိၣ််ကျးစပရဲးအခိၣ်် ကျးမ့ၢ််လီၤမၢ်် ပှၤဟဲက့ၤပၠးမ့ၢ််တအိၣ််ယိၤ
သုးထၢ်နုာ််အီၤ လၢပျံၤထးဆှုၣ််အကရၢၢ််ပူၤ ပာ်၀ဲလၢတၢ််ကိၢ််ကျါန့ၣ််လီၤ မ့ၢ််လၢ (BBC) ဟဲဟ့ၣ််လီၤ
တၢ််အီၣ််တၢ််အီအိၣ််ဒၣ််၀ဲဟုသး ညၣ််အုၣ်် အံသၣ််သၢ်မံၤအဃိ ကမျၢၢ််ကလဲၤမၤ (ေန့စား) တန့ၢ််အဃိ ဟံၣ််ဖိဃီဖိအဂီၢ််တၢ််ကီတၢ််ခဲအိၣ််စ့ၢ််ကီးန့ၣ််လီၤ


 တယံာ််ဘၣ်် ယိၤသုးသ့ၣ််တဖၣ််တၢ််ဆီတလဲက့ၤလၢ် အသီ တဖုပှၤသီလၢအဟဲတဖုမၤနးအါထီၣ််န့ၢ်််ဒ်
အလီၢ််တဖုလီၤ ဒဲက၀ီၤကမံးတံာ််ဒီးက၀ီၤဒ့ကမံးမာ််လိာ််၀ဲ ပှၤဟဲ မ့ၢ််စဲၤခံ မၢ်ပှၤမံနီၤထူ၀ဲဒီးခီၣ််ဖံးဖးဒိၣ်် လိ၀ဲလၢတၢ််ကိၢ််ကျါန့ၣ််လီၤ ပိာ််မုၣ််ကရၢခိၣ််သရၣ််မုၣ််စ့ကျၢၤဒီး ပိာ််မုၣ််ကရၢဖိသ့ၣ််တဖၣ််ပာ်ဖှိၣ််လိာ််သးဒီး ဟဲအိၣ််သကိးဖါတံၢ််၀့ရိၣ်် ပှၤမၤအၢမၤနးဒံးန့ၢ်် တဘၣ််လၢၤဘၣ််အဃိ တၢ််ပာ်ဖျါထီၣ််ဆူထးန့ၣ််လီၤ ခိၣ််နၢ််လၢထးဟဲလီၤဒီး တဲသကိးတၢ််ဒီးယိၤခိၣ််နၢ််န့ၣ််လီၤ


​(ဟံး​န့ၢ်​အီၤ​လၢ​က​ညီ​ကၠိ​ဖိ​ပှာ်​ဘျး​စဲ​က​ရူၢ်​ပှာ်​ယဲၤ​သ​န့​ပူၤ​လီၤ)

မုၢ်ဂၢ်ဖီဂ့ၤဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤတၢ်လၢအဖိခွါအတၢ်မၤလိအဂီၢ်ဒိၣ်မး,မ့ၢ်လၢအဖိခွါတသ့အဲကလံးကျိာ်နီတဖျၢၣ်ဘၣ်
အဃိလီၤ. တနံၤန့ၣ်, အဖိခွါဟဲက့ၤလၢကၠိဒီးတဲအမိလၢအ၀ဲအတၢ်မၤလိအဲကလံးကျိာ်အဂ့ၢ်လီၤ.
ဖိခွါ မိဧၢ, တဘၣ်ကိၢ်လၢယဂီၢ်လၢၤတဂ့ၤ, ခဲအံၤယနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်ကိၤလၤကျိာ်လံ
မိၢ်: နသရၣ်တဲနၤဧါ. ဖိခွါဧၢ, နကးနကိာ်ကဲာ်ဆိးတဂ့ၤ, ယတနာ်နၤဘၣ်
ဖိခွါ: တမ့ၢ်ဘၣ်မိ, တၢ်မၤအသးဒ်အံၤတခီ, တနံၤအံၤကိၤလၤ၀ါတဂၤတဲတၢ်ဒီးယၤ
မိၢ်: နနၢ်ပၢၢ်အ၀ဲတဲတၢ်အခီပညီဧါ.
ဖိခွါ: ဟၢၣ်အၢမိ, ယသ့ၣ်ညါလၢအ၀ဲတဲတၢ်အကျိာ်န့ၣ်မ့ၢ်အဲကလံးကျိာ်လီၤ. မိ...

မိၢ် း ဖိခွါဧၢ နမၤမနုၤလဲၣ်.
ဖိခွါ း ယကွဲးလံာ်ပရၢဆူဒ့ဒ့ဖိအိၣ်မီၤ.
မိၢ် း အိ, ဂ့ၤဒိၣ်မးလီၤ,ဖိခွါဧၢ, သနာ်က့န့ၣ်,နကွဲးလံာ်ဃၢထဲအံၤဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်.
ဖိခွါ း ဒီးဒ့ဒ့ဖိဖးလံာ်ချ့ချ့တန့ၢ်ဒံးဘၣ်မိမိ

ဖံအိၣ်တဂၤအလဲၤဆူတၢ်ဆါဟံၣ်အတဲဘၣ်ကသံၣ်သရၣ်လၢသရၣ်ဧၢယအ့ၣ်နၢဆူၣ်ဒိၣ်မးလီၤ,ကိညၢ်လၢ
ယအ့ၣ်နၢန့ၣ်တသီၣ်ဒိၣ်ဒီးတနၢအုၣ်ဘၣ်အဃိလီၤ. ဖဲယဟဲတုၤလၢအံၤန့ၣ်ယအ့ၣ်နၢတဘျုးထံၣ်လံ.ဖံတဲ
ဘၣ်ကသံၣ်သရၣ်လၢ တၢ်မဲာ်ဆှးလီၤ.ကသံၣ်သရၣ်တဲဘၣ်အီၤ ၱဖံဧၢ ယကဟ့ၣ်လီၤနၤကသံၣ်, အီအီၤကိး
နံၤ ၀ံၤခဲကၢာ်တနွံနဟဲလၢယအိၣ်အသီတဘျီနီၣ်ဖံတဂၤအံၤဟဲက့ၤကဒါက့ၤလၢကသံၣ်သရၣ်အိၣ်ဖဲအအီ
ကသံၣ်တတုၤတနွံဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတဲဘၣ်ကသံၣ်သရၣ်, သရၣ်ဧၢ နဟ့ၣ်အီယၤကသံၣ်မနုၤတခါလဲၣ် အနးန့ၢ်ဒ်အလီၢ်လီၢ်ဒ် ယအ့ၣ်နၢဆူၣ်ဒ်အလီၢ်လီၢ်ဒီးအကလုၢ်တသီၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်နၢအုၣ်ဒိၣ်မးလီၤ.က
သံၣ်သရၣ်ကွၢ်အီၤလၢတၢ်နံၤကမှံဒီးတဲဘၣ်၀ဲ ပာ်သးမုာ်မုာ်နီၣ်ဖံခဲအံၤနနါဒ့တၢ်ဆါန့ၣ်လီၤမၢ်လံ, ပကစး
ထီၣ်ကူစါနတၢ်နၢ်တအၢတၢ်ဆါနီၣ်.